W opisie kluczowe są elementy: wyobcowanie oraz brak kontaktów z dawnymi przyjaciółmi i rodziną. Taki obraz funkcjonowania najtrafniej wiąże się z niezaspokojeniem potrzeby afiliacji, czyli dążenia do nawiązywania, utrzymywania i przeżywania bliskich relacji z innymi ludźmi. Z perspektywy pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością jest to szczególnie ważne, ponieważ izolacja społeczna może obniżać dobrostan, motywację do aktywności i poczucie bezpieczeństwa.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "afiliacji"? Ponieważ opis dotyczy relacji i przynależności: podopieczny nie ma kontaktów z bliskimi i czuje się wyłączony ze swojego dotychczasowego kręgu społecznego. To typowe wskaźniki deficytu potrzeb społecznych, a nie potrzeb związanych z władzą czy rozwojem indywidualnym.
- "dominacji" jest nieadekwatna, bo odnosi się do potrzeby wpływu, kontroli, przewagi lub kierowania innymi. W opisie nie ma sygnałów, że problemem jest brak sprawczości nad innymi ludźmi; problemem jest brak więzi.
- "samorealizacji" jest myląca, bo dotyczy realizowania własnego potencjału, celów i aspiracji. Osoba może mieć ograniczoną samorealizację, ale w pytaniu głównym objawem są trudności w sferze kontaktów społecznych, a nie w osiąganiu celów życiowych.
- "rozwoju osobistego" brzmi podobnie do samorealizacji i także jest zbyt ogólne. Brak relacji nie musi wynikać z braku rozwoju; może wynikać z barier środowiskowych, lęku, utrudnionej komunikacji lub zerwanych więzi.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa-klucze typu "samotność", "wyobcowanie", "brak kontaktów", "rodzina/przyjaciele", najczęściej chodzi o potrzeby przynależności i wsparcia społecznego. W praktyce asystent może wspierać podopiecznego poprzez ułatwianie kontaktów, trening umiejętności społecznych, towarzyszenie w aktywnościach lokalnych i wzmacnianie sieci wsparcia.
