KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 32.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 1 000 zł. Wskaż, które kwoty składek na ubezpieczenia społeczne finansowane są przez pracownika.
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema wierszami oznaczonymi literami A, B, C, D oraz trzema kolumnami zatytułowanymi:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składki społeczne finansowane przez pracownika to te, które są potrącane z jego wynagrodzenia brutto. Dla podstawy 1000 zł oblicza się je jako procent podstawy i zaokrągla do groszy: emerytalna 9,76% = 97,60 zł, rentowa 1,5% = 15,00 zł, chorobowa 2,45% = 24,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano podstawę wymiaru składek 1000 zł i trzeba wskazać kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, które są finansowane przez pracownika, czyli potrącane z jego wynagrodzenia brutto (pomniejszają kwotę "na rękę").

W typowym rozliczeniu pracownika etatowego po stronie pracownika występują trzy składki społeczne:

  • ubezpieczenie emerytalne – liczone procentowo od podstawy,
  • ubezpieczenie rentowe – liczone procentowo od podstawy,
  • ubezpieczenie chorobowe – liczone procentowo od podstawy.

Sposób obliczenia jest zawsze taki sam: kwota składki = podstawa × stawka.

  • Emerytalne: 1000 zł × 9,76% = 1000 × 0,0976 = 97,60 zł.
  • Rentowe: 1000 zł × 1,5% = 1000 × 0,015 = 15,00 zł.
  • Chorobowe: 1000 zł × 2,45% = 1000 × 0,0245 = 24,50 zł.

Odpowiedź zawierająca zestaw: 97,60 zł; 15,00 zł; 24,50 zł jest poprawna, bo obejmuje wyłącznie te składki społeczne, które standardowo obciążają pracownika, i są one policzone od podanej podstawy.

Pozostałe propozycje odpowiedzi są błędne najczęściej z jednego z powodów:

  • zawierają składki, które co do zasady finansuje pracodawca (np. wypadkową),
  • pomijają jedną z potrącanych składek pracownika,
  • mają błędne rachunki (np. zły procent lub przesunięty przecinek).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, które składki są po stronie pracownika, a dopiero potem licz kwoty. To ogranicza ryzyko, że poprawnie policzysz składkę, która w ogóle nie powinna znaleźć się w odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstawa wymiaru składek to kwota, od której liczy się procentowo składki ZUS. W praktyce jest to zwykle przychód pracownika stanowiący podstawę oskładkowania (np. wynagrodzenie brutto po uwzględnieniu zasad wyłączeń). Od tej podstawy wylicza się kwoty składek.
W typowym zatrudnieniu pracownik finansuje część składek społecznych potrącanych z jego wynagrodzenia: emerytalną, rentową i chorobową. To właśnie te składki obniżają kwotę netto. Inne składki społeczne mogą być finansowane po stronie płatnika, zależnie od rodzaju ubezpieczenia.
Obliczenie polega na pomnożeniu podstawy przez właściwą stawkę procentową i zapisaniu wyniku w złotych z groszami. Dla podstawy 1000 zł i stawki 9,76%: 1000 × 0,0976 = 97,60 zł. Na egzaminie zwracaj uwagę na zamianę procentów na ułamek.
Najpierw ustal, że chodzi o część pracownika (nie całą składkę rentową). Następnie liczysz procent od podstawy: podstawa × stawka. Dla 1000 zł i 1,5%: 1000 × 0,015 = 15,00 zł. Wynik zapisuj z dokładnością do 1 grosza.
Składkę chorobową liczysz jako procent podstawy: 1000 zł × 2,45% = 1000 × 0,0245 = 24,50 zł. Częsty błąd to użycie 2,45 zamiast 0,0245. Pomaga zapis: 2,45% = 2,45/100.
W zadaniach kadrowo-płacowych zwykle rozróżnia się składki potrącane z pensji pracownika od tych finansowanych przez płatnika. Składka wypadkowa jest najczęściej kojarzona z pracą i ryzykiem, ale w typowym schemacie nie jest potrącana z wynagrodzenia pracownika, więc nie trafia do tej grupy.
Najczęściej punktem wyjścia jest wynagrodzenie brutto, ale podstawa wymiaru może być inna, gdy przepisy przewidują wyłączenia albo szczególne zasady (np. określone świadczenia nie podlegają oskładkowaniu). W zadaniu egzaminacyjnym podstawa jest podana wprost, więc liczymy od wskazanej kwoty.
W praktyce i w zadaniach szkolnych przyjmuje się zapis wyniku w złotych i groszach, czyli do dwóch miejsc po przecinku. Najbezpieczniej liczyć na ułamkach dziesiętnych (np. 0,0976) i końcowy wynik zapisać z dokładnością do 0,01 zł, zgodnie z typowym formatem listy płac.
Najczęstsze pomyłki to: wybranie składek finansowanych przez pracodawcę zamiast przez pracownika, pominięcie jednej ze składek potrącanych z pensji, użycie złej stawki procentowej oraz błąd w przeliczeniu procentu na ułamek. Pomaga schemat: najpierw "które składki?", potem "ile wynoszą?".
Możesz wykonać szybkie oszacowanie: 10% z 1000 zł to 100 zł, a 9,76% jest trochę mniej niż 10%, więc wynik powinien być nieco poniżej 100 zł. 97,60 zł spełnia to kryterium. Taka kontrola pomaga wyłapać błędy rzędu wielkości (np. 976 zł).
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że składki społeczne finansowane przez pracownika to te, które są potrącane z jego wynagrodzenia brutto.

Materiały:

  • Podręczniki i zbiory zadań z kadr i płac (naliczanie list płac, składki ZUS)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji kadrowo-płacowych: przykładowe listy płac z rozbiciem składek
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (aktualne stawki i zasady rozliczeń ZUS mogą się zmieniać)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego