KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 36.
Podstawę do zmiany ceny określonej w umowie stanowi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kosztorys zamienny służy do wyceny zmienionego zakresu robót (roboty zamienne), więc stanowi podstawę do ustalenia zmiany ceny w umowie. Przedmiar i kosztorys inwestorski pełnią głównie funkcję przygotowawczą, a specyfikacja dotyczy wymagań technicznych, nie zmiany wartości.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce budowlanej zmiana ceny umownej jest powiązana ze zmianą zakresu robót (np. inna technologia, inny materiał, zmiana ilości robót). Aby tę zmianę rozliczyć, potrzebny jest dokument, który wycenia zakres po zmianie. Taką funkcję pełni kosztorys zamienny – jest to opracowanie kosztorysowe przygotowane dla robót, które zastępują pierwotnie przewidziane pozycje.

Dlaczego "kosztorys zamienny" jest prawidłowy?
Bo zawiera kalkulację wartości robót w wariancie zmienionym. Umożliwia więc uzasadnienie i policzenie, o ile powinna zmienić się wartość umowy (w górę lub w dół), w zależności od tego, jak zmienił się zakres.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Przedmiar robót – to zestawienie ilości robót (obmiar/ilości), które jest podstawą do sporządzenia kosztorysu, ale samo w sobie nie stanowi dokumentu zmieniającego cenę. Przedmiar mówi "ile", nie mówi "za ile" w kontekście rozliczenia zmiany.
  • Kosztorys inwestorski – jest przygotowywany na etapie planowania/udzielania zamówienia i służy m.in. do oszacowania wartości robót po stronie inwestora. Nie jest typową podstawą rozliczenia zmiany zakresu w trakcie realizacji; do tego służą opracowania odnoszące się do robót po zmianie.
  • Specyfikacja warunków technicznych – określa wymagania jakościowe i technologię wykonania robót (co i jak ma być wykonane). Nie jest dokumentem kosztowym do wyceny zmiany ceny, choć może wpływać pośrednio na koszty poprzez wymagania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "zmiana ceny" i jednocześnie kontekst zmiany zakresu robót, szukaj dokumentu kosztorysowego odnoszącego się do zmian (np. "zamienny"), a nie dokumentów opisowych (specyfikacja) ani wyłącznie ilościowych (przedmiar).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kosztorys zamienny to opracowanie kosztorysowe sporządzane dla robót, które zastępują roboty przewidziane pierwotnie. Jego celem jest wycena zakresu po zmianie, aby można było określić wpływ robót zamiennych na wartość rozliczenia.
Ponieważ zawiera kalkulację wartości robót w wersji zmienionej (inne ilości, materiały lub technologia). Gdy strony uzgadniają roboty zamienne, potrzebują dokumentu, który pokaże różnicę w wartości – kosztorys zamienny spełnia tę funkcję.
Przedmiar robót to zestawienie ilości robót (np. m2, m3, mb, szt.). Służy jako podstawa do sporządzania kosztorysów i ofert, ale sam nie wycenia zmiany – opisuje zakres ilościowy, a nie wartość rozliczenia po zmianie.
Kosztorys inwestorski służy do oszacowania wartości robót na etapie przygotowania inwestycji (perspektywa inwestora). Kosztorys zamienny dotyczy zmian w trakcie realizacji i wycenia roboty zastępujące pierwotne, by rozliczyć skutki zmiany zakresu.
Pośrednio tak, bo wymagania techniczne mogą podnosić lub obniżać koszty wykonania. Jednak specyfikacja techniczna nie jest dokumentem wyceniającym zmianę. Do ustalenia zmiany wartości potrzebny jest dokument kosztowy (np. kosztorys robót zamiennych).
Najczęściej myli się go z przedmiarem (bo oba dotyczą zakresu robót) oraz z kosztorysem inwestorskim (bo jest "kosztorysem"). Klucz to pytanie: czy dokument tylko opisuje ilości, czy rzeczywiście wycenia zmieniony zakres do rozliczenia?
Zwykle wtedy, gdy pojawia się potrzeba zmiany rozwiązań projektowych lub technologii, a roboty pierwotne mają zostać zastąpione innymi. Sporządza się go przed rozliczeniem zmiany, aby strony mogły porównać wartość robót "przed" i "po" zmianie.
Zwróć uwagę na sformułowania typu: "zmiana ceny w umowie", "roboty zamienne", "zmiana zakresu", "zastąpienie robót". Wtedy szukasz odpowiedzi związanej z wyceną zmiany (kosztorys zamienny), a nie z opisem wymagań lub ilości.
Przedmiar odpowiada na pytanie "ile robót" i stanowi materiał do kalkulacji, ale nie jest dokumentem rozliczeniowym. Zmiana ceny wymaga odniesienia do wartości (stawki, narzuty, ceny jednostkowe), a to zapewnia dopiero kosztorys sporządzony dla zakresu po zmianie.
Ucz się poprzez porównanie funkcji dokumentów: przedmiar (ilości), kosztorys inwestorski (szacunek inwestora), ofertowy (wycena wykonawcy), zamienny (wycena zmian). Rozwiązuj testy, w których pytanie wskazuje etap: przygotowanie, oferta, realizacja, rozliczenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kosztorys zamienny służy do wyceny zmienionego zakresu robót (roboty zamienne), więc stanowi podstawę do ustalenia zmiany ceny w umowie.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kosztorysowania robót budowlanych (działy: rodzaje kosztorysów, rozliczenia zmian)
  • Materiały dydaktyczne z organizacji robót i dokumentacji budowy (rozliczenia, protokoły, dokumenty kosztowe)
  • Przykładowe zestawy egzaminacyjne dla technika budownictwa (zadania: dokumenty kosztorysowe i rozliczeniowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego