KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 14.
Podstawową czynnością podczas wykonania pierworysu mapy sposobem tradycyjnym jest naniesienie na arkusz ramki sekcyjnej i siatki kwadratów. Za pomocą którego przyrządu nie można nanieść siatki kwadratów na zakładany arkusz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Siatkę kwadratów na arkuszu zakłada się narzędziami do odkładania odciętych i rzędnych oraz prowadzenia linii (np. koordynatograf, kwadratnica, podziałki). "Nanosnik biegunowy" służy do nanoszenia punktów metodą biegunową (kąt + odległość), a nie do konstruowania regularnej siatki kwadratów.

Pełne wyjaśnienie:

Siatka kwadratów w pierworysie mapy jest konstrukcją geometryczną opartą na prostokątnym układzie współrzędnych: tworzą ją równoległe, prostopadłe linie o stałym kroku. Do jej wykonania potrzebne są przyrządy, które umożliwiają odkładanie odcinków w dwóch prostopadłych kierunkach i prowadzenie długich, równoległych linii z zachowaniem prostopadłości.

Odpowiedź "Nanosnika biegunowego" jest poprawna, ponieważ nanosnik biegunowy jest przeznaczony do nanoszenia punktów metodą biegunową, czyli na podstawie kierunku (kąta) i odległości odkładanej od znanego stanowiska/osi. Taki przyrząd nie jest narzędziem do zakładania regularnej siatki kwadratów na całym arkuszu – nie zapewnia wygodnego i powtarzalnego wyznaczania równoległych/prostopadłych linii siatki.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą narzędzi typowo kojarzonych z pracami kreślarskimi w układzie prostokątnym:

  • "Koordynatografu" – to przyrząd służący do nanoszenia (i często także kontrolowania) położenia punktów w układzie współrzędnych oraz ułatwiający prowadzenie elementów związanych z siatką.
  • "Kwadratnicy z nakłuwaczem" – kwadratnica wspomaga wyznaczanie kierunków prostopadłych i odkładanie odcinków, co jest zgodne z ideą siatki kwadratów; nakłuwacz ułatwia przenoszenie punktów/skrzyżowań linii.
  • "Podziałki transwersalnej i kroczka" – są to przyrządy pomocnicze do dokładnego odkładania odległości i podziałów na liniach, co jest przydatne przy konstrukcji siatki i jej podziału.

Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że siatka kwadratów to zadanie "liniowe i ortogonalne", a nanoszenie biegunowe jest zadaniem "punktowym" opartym o kierunek i odległość. Jeśli w odpowiedzi pojawia się metoda biegunowa, to zwykle dotyczy ona wrysowania szczegółów z pomiaru, a nie zakładania samej siatki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierworys mapy to pierwotne, robocze opracowanie treści mapy wykonane na arkuszu (tradycyjnie ręcznie) na podstawie danych pomiarowych. Zawiera m.in. ramkę, osnowę/siatkę roboczą oraz wrysowane szczegóły sytuacyjne. Dziś zwykle odpowiada mu pierwsza wersja opracowania w CAD/GIS.
Siatka kwadratów to układ prostopadłych, równoległych linii tworzących kwadraty o stałym boku. Ułatwia kontrolę położenia, orientację na arkuszu, przenoszenie/odkładanie współrzędnych oraz równomierne rozmieszczenie treści. W tradycyjnym opracowaniu jest elementem konstrukcyjnym.
Stosuje się przyrządy wspierające odkładanie odległości i kierunków prostopadłych oraz prowadzenie linii, np. koordynatograf, kwadratnica, różne podziałki i narzędzia kreślarskie. Kluczowe jest, aby umożliwiały pracę w układzie prostokątnym i powtarzalne wyznaczanie równoległych/prostopadłych linii.
Nanosnik biegunowy służy głównie do nanoszenia punktów z danych biegunowych (kierunek i odległość). Siatka kwadratów wymaga natomiast konstruowania wielu długich linii równoległych i prostopadłych w stałym kroku. Metoda biegunowa jest punktowa, a nie "siatkowa", więc jest niepraktyczna do tego zadania.
Koordynatograf ułatwia wyznaczanie położenia punktów w układzie współrzędnych na arkuszu: pozwala kontrolować przesunięcia w dwóch prostopadłych kierunkach i przenosić je na rysunek. Dzięki temu wspiera prace wymagające geometrii prostokątnej, w tym elementy związane z siatką roboczą i precyzyjnym wrysowaniem.
Tak, ponieważ kwadratnica pomaga utrzymać kierunki prostopadłe i odkładać odcinki w sposób uporządkowany, a nakłuwacz umożliwia zaznaczanie punktów przecięć i przenoszenie ich na arkusz. To wspiera budowę regularnej siatki i kontrolę geometrii rysunku, zwłaszcza przy pracy ręcznej.
Nanoszenie biegunowe polega na wyznaczaniu punktu na rysunku na podstawie dwóch wielkości: kierunku (kąta względem przyjętego odniesienia) oraz odległości. Jest to naturalne odwzorowanie wyników pomiarów biegunowych. Metoda ta służy głównie do wrysowania szczegółów, a nie do konstruowania siatek prostokątnych.
Jeśli w treści pojawiają się pojęcia typu "siatka", "kwadraty", "ramka", "podział na arkuszu", to zwykle chodzi o konstrukcję ortogonalną i linie. Gdy pojawiają się "kąt", "kierunek", "odległość", "biegunowo", częściej chodzi o wrysowanie punktów z pomiaru metodą biegunową.
Najczęstsze są: przeoczenie słowa "nie można", mylenie funkcji narzędzi (np. uznanie, że każde "nanoszenie" dotyczy siatki), oraz przenoszenie nawyków z CAD na metody tradycyjne. Warto zawsze zadać sobie pytanie: czy narzędzie służy do linii/siatek, czy do punktów z danych pomiarowych?
Najlepiej zrobić zestaw: narzędzie → do czego służy → co nim można wykonać na arkuszu. Ucz się przez porównania (układ prostokątny vs biegunowy), a nie przez same definicje. Pomaga też obejrzenie zdjęć/przykładów przyrządów i przećwiczenie prostych czynności: siatka, ramka, wrys punktu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że siatkę kwadratów na arkuszu zakłada się narzędziami do odkładania odciętych i rzędnych oraz prowadzenia linii (np. koordynatograf, kwadratnica, podziałki).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji kartograficznej dotyczące pierworysu i konstrukcji siatek
  • Instrukcje/poradniki z tradycyjnego kreślenia map (dział: przyrządy kreślarskie i ich zastosowanie)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych dla technika geodety obejmujące opracowanie wyników pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego