KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 31.
Podstawowe prawo fizyki rządzące zjawiskiem rozdziału kopaliny w cieczach ciężkich nazywamy prawem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozdział kopaliny w cieczach ciężkich opiera się na tym, że na ziarno zanurzone w cieczy działa siła wyporu zależna od objętości wypartej cieczy i jej gęstości.
Gdy gęstość ziarna jest większa od gęstości medium, ziarno tonie, a gdy mniejsza – pływa. To opisuje prawo Archimedesa.

Pełne wyjaśnienie:

Rozdział kopaliny w cieczach ciężkich (tzw. rozdział pływająco-tonący, sink-float) wykorzystuje podstawową zależność z hydrostatyki: na ciało zanurzone w cieczy działa siła wyporu skierowana ku górze.

W praktyce przeróbki mechanicznej kopalin oznacza to, że ziarno w medium o zadanej gęstości będzie zachowywać się różnie w zależności od własnej gęstości:

  • Jeśli gęstość ziarna jest większa niż gęstość cieczy ciężkiej/zawiesiny, to ciężar ziarna "przeważa" nad wyporem i ziarno tonie (frakcja tonąca).
  • Jeśli gęstość ziarna jest mniejsza niż gęstość medium, to wypór jest relatywnie "większy" i ziarno pływa (frakcja pływająca).

Tę zasadę opisuje prawo Archimedesa, które łączy siłę wyporu z ciężarem wypartej cieczy. Dlatego właśnie ono jest fundamentem fizycznym rozdziału w cieczach ciężkich.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Prawo Pascala dotyczy przenoszenia ciśnienia w cieczach i gazach. Jest kluczowe np. w hydraulice siłowej, ale nie wyjaśnia kryterium pływania/tonięcia opartego na gęstości.
  • Prawo Faradaya wiąże się z indukcją elektromagnetyczną i zjawiskami elektrycznymi/magnetycznymi. Nie opisuje równowagi sił działających na ziarno w cieczy.
  • Prawo Ohma dotyczy zależności między napięciem, prądem i oporem w obwodach elektrycznych, więc nie ma związku z rozdziałem grawitacyjnym w medium ciekłym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się słowa "ciecz", "zanurzenie", "wypór", "pływa/tonie" lub "gęstość medium", najczęściej kluczowe będzie właśnie prawo Archimedesa (hydrostatyka), a nie prawa z elektryczności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To metoda wzbogacania grawitacyjnego, w której ziarna o różnej gęstości rozdzielają się w medium o dobranej gęstości.

Lżejsze ziarna pływają, a cięższe toną, dzięki czemu można uzyskać frakcję pływającą i tonącą.

Prawo Archimedesa opisuje siłę wyporu działającą na ziarno zanurzone w cieczy.

Jeżeli wypór w danym medium jest niewystarczający w porównaniu z ciężarem ziarna, ziarno tonie; jeśli wypór "przeważa" w praktycznym sensie, ziarno pływa.

Gęstość medium wyznacza "punkt graniczny" rozdziału: ziarna o gęstości większej od gęstości medium mają tendencję do tonięcia, a mniejszej do pływania.

Zbyt niska lub zbyt wysoka gęstość medium pogarsza selektywność rozdziału.

Decyduje siła wyporu działająca ku górze na ciało zanurzone w cieczy.

Gdy warunki gęstościowe sprzyjają pływaniu, ziarno osiąga stan równowagi lub wynurza się na powierzchnię, tworząc frakcję pływającą.

Ziarno będzie tonęło, gdy jego gęstość jest większa od gęstości medium rozdziałowego.

Wtedy, mimo działania wyporu, ciężar ziarna skutkuje ruchem w dół i przejściem do frakcji tonącej.

Prawo Pascala dotyczy przenoszenia ciśnienia w cieczach i jest ważne np. w układach hydraulicznych.

Nie jest jednak prawem wyjaśniającym sam mechanizm tonęcia/pływania ziaren; ten wynika głównie z wyporu i gęstości, czyli z prawa Archimedesa.

Jeśli pytanie dotyczy pływania, tonięcia, wyporu i gęstości w cieczy – wskazuje na prawo Archimedesa.

Jeśli dotyczy ciśnienia w cieczy, jego przenoszenia i działania układów hydraulicznych – wtedy pasuje prawo Pascala.

Częsty błąd to wybór "znanego nazwiska" bez dopasowania do zjawiska (np. prawa z elektryczności do procesu w cieczy).

Pomaga szybki test: ciecz + pływa/tonie + gęstość = Archimedes; prąd/napięcie = Ohm; indukcja = Faraday.

Najważniejsze są: gęstość medium, stabilność i jednorodność medium, uziarnienie oraz kształt ziaren, a także warunki hydrodynamiczne w urządzeniu.

Zmiany tych parametrów mogą przesuwać granicę rozdziału i zwiększać ilość ziaren "błędnie" sklasyfikowanych.

Utrwal podstawy: gęstość, wypór, zasada pływania/tonięcia oraz typowe zastosowania rozdziału sink-float w przeróbce kopalin.

Ćwicz rozpoznawanie, które prawo fizyki pasuje do opisu zjawiska, oraz łącz terminologię technologiczną z fizyką.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 1: "Buoyant Force" (Chapter on Fluids) https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-1 (rozdział: Fluids / Buoyant Force) - dostęp 2026-03-01
  • Encyclopaedia Britannica, "Buoyancy" https://www.britannica.com/science/buoyancy - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Prawo Archimedesa" https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Archimedesa - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki mechanicznej kopalin (dział: wzbogacanie grawitacyjne, ciecz ciężka, rozdział sink-float)
  • Materiały z fizyki ogólnej: hydrostatyka i siła wyporu
  • Instrukcje stanowiskowe/technologiczne zakładów przeróbczych dotyczące pracy w obiegach cieczy ciężkiej lub zawiesin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego