KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 15.
Podstawowym celem ergonomii koncepcyjnej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ergonomia koncepcyjna dotyczy etapu tworzenia koncepcji i projektu, czyli takiego zaplanowania narzędzia, maszyny lub obiektu, aby od początku spełniały wymagania ergonomii. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do działań na już istniejących stanowiskach (analiza, korekta, usuwanie nieprawidłowości), a to nie jest główny cel podejścia koncepcyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

Ergonomia koncepcyjna (projektowa) koncentruje się na kształtowaniu rozwiązań od podstaw: zanim powstanie stanowisko, maszyna, narzędzie czy obiekt przemysłowy, należy je zaprojektować tak, aby były dopasowane do możliwości i ograniczeń człowieka. W praktyce BHP oznacza to wpływ na założenia projektu: układ elementów, zasięgi, dostępność, sterowanie, wymagane siły, organizację pracy i przewidywane obciążenia.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "zaprojektowanie narzędzia, maszyny lub całego obiektu przemysłowego, zgodnie z wymaganiami ergonomii." – wskazuje ona na profilaktykę pierwotną: eliminowanie ryzyk i nieergonomicznych rozwiązań zanim zostaną utrwalone w gotowym obiekcie.

Pozostałe propozycje nie opisują celu ergonomii koncepcyjnej:

  • "poprawa warunków pracy na istniejących stanowiskach…" – to typowe podejście korekcyjne, realizowane po uruchomieniu stanowiska, gdy wprowadza się usprawnienia (np. zmiana wysokości blatu, osłon, narzędzi, oświetlenia).
  • "analiza istniejących stanowisk pracy…" – jest to działanie diagnostyczne/oceniające (audyt, ocena ergonomiczna), które może poprzedzać korekty, ale nadal dotyczy stanu już zastanego.
  • "usunięcie nieprawidłowości w środowisku pracy." – to sformułowanie bardzo ogólne; w dodatku wskazuje raczej na działania naprawcze w środowisku pracy, a nie na projektowanie nowego rozwiązania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pojawia się słowo "koncepcyjna", szukaj odpowiedzi o projektowaniu i decyzjach podejmowanych przed wdrożeniem. Gdy mowa o "poprawie", "usuwaniu nieprawidłowości" lub "analizie istniejących" – to zwykle ergonomia korekcyjna/ocena ergonomiczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ergonomia koncepcyjna to podejście polegające na uwzględnianiu wymagań ergonomii już na etapie koncepcji i projektowania narzędzi, maszyn, stanowisk lub obiektów. Jej celem jest zapobieganie błędom ergonomicznych "u źródła", zanim rozwiązanie zostanie wdrożone.
Ergonomia koncepcyjna dotyczy projektowania nowych rozwiązań (co zaplanować, jak zbudować, jak rozmieścić elementy). Ergonomia korekcyjna dotyczy usprawnień w już istniejących stanowiskach (co poprawić, co zmienić, jak zredukować uciążliwość po uruchomieniu pracy).
Bo na etapie projektu można najtaniej i najskuteczniej dopasować rozwiązanie do człowieka: zasięgi, sterowanie, wymagane siły, widoczność czy dostęp serwisowy. Po wdrożeniu zmiany bywają trudne i kosztowne, a nieergonomiczne cechy utrwalają się w praktyce.
Stosuje się ją przed uruchomieniem pracy: przy zakupie i doborze maszyn, projektowaniu stanowisk, modernizacjach linii technologicznych oraz planowaniu inwestycji. To moment, gdy służba BHP i osoby projektujące mogą wpłynąć na wymagania techniczne i organizacyjne.
Typowe są zmiany w już działającym stanowisku, np. regulacja wysokości stołu, dobór innego narzędzia, zmiana organizacji czynności, poprawa oświetlenia czy ograniczenie dźwigania. To reakcja na rozpoznane problemy (dolegliwości, skargi, wyniki oceny ryzyka), a nie projekt "od zera".
To ocena stanu zastanego: czy stanowisko jest dopasowane do możliwości człowieka (np. pozycje ciała, obciążenia, zasięgi, widoczność, organizacja pracy). Analiza jest ważna, ale jest działaniem diagnostycznym; sama w sobie nie jest celem ergonomii koncepcyjnej, tylko krokiem do usprawnień.
Zwykle nie. Takie sformułowanie odnosi się do działań naprawczych w istniejącym środowisku pracy (likwidacja usterek, uciążliwości, braków organizacyjnych). Ergonomia koncepcyjna skupia się na zaprojektowaniu rozwiązania tak, aby nieprawidłowości nie powstały już na starcie.
Szukaj słów związanych z projektowaniem: "zaprojektowanie", "dobór na etapie projektu", "koncepcja", "planowanie stanowiska", "wymagania dla maszyny". Odpowiedzi o "poprawie istniejących", "usuwaniu nieprawidłowości" i "analizie stanu obecnego" zwykle opisują ergonomię korekcyjną lub ocenę ergonomiczną.
Daje korzyści profilaktyczne: mniejsze ryzyko urazów i dolegliwości, mniej błędów wykonawczych, lepszą wydajność i jakość oraz niższe koszty późniejszych przeróbek. W praktyce pomaga "wbudować" bezpieczeństwo i ergonomię w rozwiązanie techniczne zanim zacznie ono pracować z ludźmi.
Ułóż sobie mapę pojęć: koncepcyjna = projektowanie, korekcyjna = usprawnianie, diagnostyczna/ocena = analiza stanu zastanego. Ćwicz na przykładach z zakładu pracy (nowe stanowisko vs modernizacja istniejącego) i dopasowuj właściwy typ ergonomii do sytuacji.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Ergonomia koncepcyjna dotyczy etapu tworzenia koncepcji i projektu, czyli takiego zaplanowania narzędzia, maszyny lub obiektu, aby od początku spełniały wymagania ergonomii."

Źródła:

  • PN-EN ISO 6385:2016-01, "Ergonomia — Zasady ergonomiczne w projektowaniu systemów pracy" (tytuł i zakres normy jako podstawa rozumienia ergonomii projektowej)
  • ISO 26800:2011, "Ergonomics — General approach, principles and concepts" (ramowe pojęcia ergonomii i podejścia projektowego)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ergonomii dla kierunków BHP (podstawy projektowania stanowisk)
  • Normy i przewodniki dotyczące zasad projektowania z uwzględnieniem ergonomii (np. normy ISO z zakresu ergonomii)
  • Podręczniki/kompendia do kwalifikacji BPO.1 obejmujące ocenę i kształtowanie warunków pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego