KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Pojawienie się w połowie sierpnia w łanie kukurydzy roślin obłamanych, z widocznymi na łodygach i liściach okrywowych kolb małych otworów z białymi trocinami wokół, świadczy o żerowaniu w roślinach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Omacnica prosowianka drąży korytarze w łodygach i w okrywach kolb, a na zewnątrz często widać małe otwory z jasną "mączką"/trocinami. Takie uszkodzenia osłabiają rośliny, co w połowie lata sprzyja ich łamaniu lub wyleganiu.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane objawy są typowe dla żerowania larw omacnicy prosowianki. Larwy tego szkodnika wgryzają się do wnętrza rośliny i drążą korytarze w łodydze oraz w okrywach kolb. Na powierzchni rośliny pozostają niewielkie otwory, a wokół nich często widoczna jest jasna "mączka" lub białe trociny (produkt drążenia tkanek).

Skutek praktyczny takiego uszkodzenia to osłabienie mechaniczne łodygi. W drugiej części sezonu, gdy rośliny są wysokie i obciążone kolbą, łatwiej dochodzi do obłamywania lub wylegania, co utrudnia zbiór i zwiększa straty. Dodatkowo uszkodzenia mogą sprzyjać wtórnym infekcjom, bo powstają "wrota" dla patogenów.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do zestawu symptomów "otwory + trociny + łamanie roślin". Pomrowik plamisty to ślimak, który zwykle powoduje nieregularne wygryzienia i ślady śluzu, a nie otwory z trocinami. Skrzypionka zbożowa kojarzona jest z uszkodzeniami liści (zeskrobywanie miękiszu, smugi), a nie z drążeniem łodyg i okryw kolb. Stonka kukurydziana może uszkadzać różne organy (w zależności od stadium), ale opis "trociny przy otworach w łodydze/okrywach" jest diagnostycznie charakterystyczny dla szkodników drążących, jak omacnica.

Na egzaminie warto zapamiętać wskazówkę: trociny/mączka przy otworze najczęściej oznaczają larwy żerujące wewnątrz tkanek (drążące korytarze), a nie szkodniki powierzchniowe liści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Białe "trociny" (mączka) przy małych otworach zwykle wskazują na żerowanie larw wewnątrz tkanek. To produkt drążenia korytarzy w łodydze lub okrywach kolb. W diagnostyce jest to ważny trop odróżniający szkodniki drążące od tych, które tylko zgryzają liście.
Najczęściej obserwuje się otwory w łodygach i w okrywach kolb, obecność jasnej mączki/trocin oraz osłabienie roślin skutkujące łamaniem lub wyleganiem. Wewnątrz łodygi mogą powstawać korytarze, które ograniczają transport wody i asymilatów.
Jedną z częstych przyczyn jest osłabienie łodygi przez szkodniki drążące. Gdy larwy wyjadają tkanki i tworzą korytarze, łodyga traci wytrzymałość. Przy wietrze, obciążeniu kolbą i wysokiej masie rośliny łatwiej dochodzi do obłamywania.
Zwykle nie. Pomrowik plamisty jako ślimak powoduje raczej nieregularne wygryzienia i pozostawia ślady śluzu. Nie jest typowy dla objawu "otwór z jasną mączką/trocinami", który wiąże się z drążeniem wnętrza łodygi przez larwy owadów.
Skrzypionka zbożowa uszkadza głównie liście (zeskrobuje miękisz, tworząc podłużne smugi). Omacnica prosowianka powoduje natomiast drążenie łodyg i okryw kolb, a na zewnątrz widać otwory oraz mączkę/trociny. Kluczowa jest lokalizacja i charakter śladów.
Najmocniejszą wskazówką diagnostyczną są małe otwory oraz białe trociny wokół nich, połączone z obłamywaniem roślin. Taki zestaw cech sugeruje szkodnika, którego larwy żerują wewnątrz łodygi, a nie na powierzchni liści.
Lustracje wykonuje się w sezonie wegetacyjnym, zwłaszcza w okresach, gdy mogą pojawiać się uszkodzenia łodyg i kolb. W praktyce łączy się to z regularnym monitorowaniem plantacji i oceną objawów na roślinach, aby odpowiednio wcześnie wykryć problem i ograniczyć straty.
Skutkiem może być spadek plonu i pogorszenie jakości, ponieważ rośliny częściej się łamią, a kolby mogą być uszkodzone. Uszkodzona łodyga gorzej przewodzi wodę i substancje odżywcze. Dodatkowo otwory mogą zwiększać ryzyko porażeń wtórnych.
W zadaniach diagnostycznych "białe trociny przy otworach w łodydze/okrywach" są typowe dla szkodników drążących. Stonka kukurydziana bywa kojarzona z innym typem uszkodzeń (zależnie od stadium), dlatego przy takim opisie bardziej pasuje rozpoznanie omacnicy prosowianki.
Ucz się przez objawy: łącz rodzaj śladu (otwory, mączka, smugi na liściach, śluz) z grupą szkodników. Pomaga atlas uszkodzeń i krótkie notatki: "trociny przy otworze = larwy drążące". Trenuj na zdjęciach i opisach z lustracji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Omacnica prosowianka drąży korytarze w łodygach i w okrywach kolb, a na zewnątrz często widać małe otwory z jasną "mączką"/trocinami."

Źródła:

  • Instytut Ochrony Roślin – PIB: "Omacnica prosowianka (Ostrinia nubilalis) – szkodliwość i objawy na kukurydzy", https://www.ior.poznan.pl/ (materiały informacyjne dotyczące agrofagów kukurydzy) - dostęp 2026-02-28
  • Program ochrony roślin / materiały integrowanej ochrony roślin dla kukurydzy (opis agrofagów i symptomów żerowania omacnicy prosowianki) – wydania coroczne, fragmenty dotyczące kukurydzy - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Omacnica prosowianka", opis biologii i uszkodzeń roślin żywicielskich, https://pl.wikipedia.org/wiki/Omacnica_prosowianka - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały doradcze o integrowanej ochronie kukurydzy (agrofagi, progi szkodliwości, monitoring)
  • Atlas/klucz do rozpoznawania uszkodzeń powodowanych przez szkodniki roślin uprawnych
  • Opracowania instytutów badawczych dotyczące biologii i zwalczania omacnicy prosowianki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego