KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 15.
Szkodnikiem minującym liście kasztanowca białego i powodującym ich przedwczesne opadanie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minowanie liści kasztanowca białego i ich przedwczesne zasychanie oraz opadanie jest typowym objawem żerowania larw szrotówka kasztanowcowiaczka.
Opuchlaki zwykle wygryzają brzegi liści, mszyce wysysają soki i powodują lepkość/spadź, a wciornastki dają drobne srebrzyste przebarwienia, nie miny.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw wskazany w pytaniu ("szkodnik minujący liście kasztanowca białego i powodujący ich przedwczesne opadanie") jest klasycznie kojarzony z szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem – niewielkim motylem, którego larwy rozwijają się wewnątrz blaszki liściowej. Taki sposób żerowania nazywa się minowaniem: w tkance liścia powstają charakterystyczne "korytarze"/plamy (miny), liść brązowieje, traci funkcję asymilacyjną i często zasycha oraz opada wcześniej niż fizjologicznie.

Dlatego odpowiedź "szrotówek" trafia w prawidłową grupę sprawców minowania. W praktyce i w aktualnym nazewnictwie ochrony roślin częściej doprecyzowuje się gatunek jako "szrotówek kasztanowcowiaczek", bo samo słowo "szrotówek" może oznaczać różne gatunki z podobnej grupy motyli minujących.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu objawów:

  • "opuchlak" – to chrząszcz; osobniki dorosłe typowo wygryzają brzegi liści, tworząc zatokowe ubytki, a nie miny w środku blaszki. Larwy uszkadzają głównie korzenie, więc mechanizm szkody jest inny.
  • "mszyca" – mszyce są kłująco-ssące; powodują zwijanie i deformacje młodych liści, osłabienie roślin, a często także spadź i rozwój grzybów sadzakowych. Nie tworzą min w tkance liścia.
  • "wciornastek" – wciornastki także nakłuwają i wysysają soki, dając srebrzyste przebarwienia, mozaikę i drobne nekrozy, czasem zniekształcenia. To nadal nie jest minowanie typowe dla larw motyli żyjących wewnątrz liścia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pada słowo "minujący/miny", niemal zawsze należy myśleć o larwach rozwijających się w liściu (często motyle/minierki), a nie o szkodnikach ssących czy chrząszczach wygryzających brzegi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minowanie oznacza żerowanie wewnątrz blaszki liściowej. Larwa znajduje się między warstwami liścia i wyjada tkanki, tworząc jasne lub brunatne plamy/korytarze ("miny"). Taki liść szybciej zasycha i często przedwcześnie opada.
Miny niszczą tkankę asymilacyjną, przez co liść traci zdolność fotosyntezy i szybciej obumiera. Przy silnym porażeniu duża część korony brązowieje już latem, a drzewo reaguje zrzucaniem uszkodzonych liści.
Szrotówek daje plamy/miny w środku liścia (często brunatniejące). Mszyce zwykle powodują zwijanie i deformacje młodych liści oraz lepką spadź. Brak typowych min przemawia przeciw mszycom.
Przy opuchlakach typowe są zatokowe wygryzienia na brzegach liści, jakby "nadgryzione". Szrotówek nie wycina brzegów, tylko tworzy miny w tkance. Różny jest też sprawca: chrząszcz vs larwa motyla.
Nie jest to dla nich typowe. Wciornastki zwykle powodują srebrzyste przebarwienia, drobne nekrozy i "przypalenia" powierzchni liścia po nakłuwaniu. Miny (żerowanie wewnątrz liścia) są charakterystyczne dla innych grup szkodników.
Najłatwiej w sezonie wegetacyjnym, gdy na liściach pojawia się coraz więcej plam/min, a korona zaczyna brązowieć. W praktyce ogrodniczej regularny przegląd liści w ciągu lata pomaga wcześnie wykryć narastające porażenie.
Najważniejsze są działania sanitarne: zgrabianie i utylizacja opadłych liści, bo w liściach mogą znajdować się stadia rozwojowe szkodnika. Ogranicza to liczebność w kolejnym sezonie i zmniejsza presję na drzewa.
Pomylenie minowania z innymi typami uszkodzeń. Uczniowie często wybierają "mszycę", bo jest popularna, albo "opuchlaka", bo kojarzą szkodnika liści. Warto zapamiętać: miny = larwa w liściu.
Szkodniki minujące występują na wielu roślinach ozdobnych i użytkowych. Zawsze mechanizm jest podobny: larwy żerują w tkance liścia i tworzą plamy/korytarze. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie "mina" z takim typem żeru.
Pomaga skojarzenie: "szrot" jak "wiór" w liściu – larwa "wystruga" wnętrze blaszki, zostawiając plamę. Gdy w treści jest kasztanowiec i miny z przedwczesnym opadaniem, najczęściej chodzi o szrotówka.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • CABI Invasive Species Compendium: Cameraria ohridella (horse-chestnut leaf miner) – datasheet, https://www.cabi.org/isc/datasheet/10921 - accessed 2026-02-27
  • EPPO Global Database: Cameraria ohridella – information page, https://gd.eppo.int/taxon/CAMROH - accessed 2026-02-27
  • University of Florida IFAS Extension: Horsechestnut Leafminer (Cameraria ohridella) – fact sheet, https://edis.ifas.ufl.edu/ - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/atlasy do rozpoznawania szkodników roślin ozdobnych (objawy żerowania na liściach)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla roślin ozdobnych i zieleni miejskiej
  • Karty diagnostyczne szkodników minujących (opis min, cykl rozwojowy, terminy występowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego