KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 11.
Szary nalot na różnych częściach rośliny, często z czarnymi punktami konidiów, jest objawem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szara pleśń daje charakterystyczny szary, pylący nalot na różnych organach roślin (liście, pędy, kwiaty, owoce), szczególnie przy dużej wilgotności. Objawy często pojawiają się na tkankach osłabionych lub uszkodzonych i szybko się rozszerzają, powodując gnicie i zamieranie porażonych części.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw opisany w pytaniu odpowiada chorobie znanej jako szara pleśń. W praktyce ogrodniczej rozpoznaje się ją przede wszystkim po szarym, "meszkowatym" nalocie grzybni i zarodnikowania, który może pojawiać się na wielu częściach roślin: liściach, łodygach, kwiatach oraz owocach. Choroba jest szczególnie częsta w warunkach podwyższonej wilgotności powietrza, słabego przewietrzania oraz przy zaleganiu kropli wody na roślinach. Porażone tkanki często brunatnieją, miękną, gniją i stopniowo zamierają.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Czarna plamistość" kojarzy się przede wszystkim z wyraźnymi, ciemnymi plamami (nekrozami) na liściach, zwykle bez typowego, rozległego szarego nalotu na wielu organach. W takich chorobach dominują plamy, a nie "pleśń" na powierzchni tkanek.
  • "Rdza pęcherzykowata" to grupa chorób dających zwykle ogniska/pustule (często żółte, pomarańczowe lub brunatne) i pylące skupienia zarodników, a nie jednolity szary nalot przypominający pleśnienie i gnicie.
  • "Mączniak rzekomy" zazwyczaj powoduje plamy na górnej stronie liścia, a nalot (często szarawy lub fioletowawy) częściej pojawia się od spodu liścia i ma inny charakter niż typowa "szara pleśń". Ponadto mączniaki (prawdziwy i rzekomy) kojarzą się głównie z objawami na liściach, a nie z powszechnym gniciem owoców i kwiatów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się "szary nalot" na wielu organach oraz szybkie gnicie tkanek w wilgoci, najczęściej chodzi o szarą pleśń. Przy "rdzy" szukaj pylących, barwnych skupień, a przy "plamistościach" — wyraźnych, odgraniczonych plam.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szara pleśń to choroba grzybowa powodująca gnicie i zamieranie tkanek oraz typowy szary nalot na liściach, pędach, kwiatach i owocach. Najłatwiej rozwija się przy wysokiej wilgotności i słabym przewietrzaniu, np. w tunelach i szklarniach.
Najczęściej jest to szary, pylący, "meszkowaty" nalot na powierzchni porażonych tkanek. Może pojawiać się punktowo lub obejmować większe fragmenty organu, a pod nalotem tkanki często brunatnieją, miękną i gniją.
W osłonach łatwo o podwyższoną wilgotność, skraplanie pary wodnej i słabszy ruch powietrza. Takie warunki sprzyjają infekcjom i szybkiemu rozwojowi nalotu. Dlatego ważne są: wietrzenie, właściwe zagęszczenie roślin i higiena uprawy.
Szara pleśń daje typowy szary nalot i często wiąże się z gniciem tkanek, także kwiatów i owoców. Mączniak rzekomy częściej powoduje plamy na górnej stronie liścia, a nalot pojawia się głównie od spodu i nie ma tak "pleśniowego" charakteru na wielu organach.
Zwykle nie. Plamistości liści kojarzą się z wyraźnymi, ciemnymi plamami (nekrozami) i ograniczonymi zmianami na blaszkach liściowych. Szary, rozległy nalot na różnych częściach rośliny jest bardziej typowy dla szarej pleśni.
Największe ryzyko występuje w okresach długotrwałej wilgoci, przy częstych opadach, rosie lub w uprawach pod osłonami, gdy rośliny długo pozostają mokre. Szczególnie wrażliwe bywają fazy kwitnienia i dojrzewania owoców.
Sprzyjają jej: wysoka wilgotność powietrza, zwilżenie liści i kwiatów, słaba wentylacja, zbyt duże zagęszczenie roślin oraz obecność porażonych resztek. Ograniczanie tych czynników jest podstawą profilaktyki w ogrodnictwie.
Typowe błędy to automatyczne utożsamienie każdego nalotu z mączniakiem oraz skupienie się tylko na "kropkach/plamach" bez analizy całego obrazu choroby. Warto zapamiętać, że szara pleśń często dotyczy wielu organów i wiąże się z gniciem.
Pomocna jest reguła: rdza = wyraźne, pylące skupienia zarodników (często w barwach żółto‑brunatnych) i pustule; szara pleśń = szary, "meszkowaty" nalot i gnicie tkanek w warunkach wilgoci. To skraca czas analizy na teście.
Tak. To jedna z cech praktycznie ważnych w ogrodnictwie: szara pleśń często poraża kwiaty (powodując ich zasychanie) oraz owoce (powodując gnicie). Dlatego obserwuje się ją w wielu uprawach, zwłaszcza w warunkach wysokiej wilgotności.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Szara pleśń daje charakterystyczny szary, pylący nalot na różnych organach roślin (liście, pędy, kwiaty, owoce), szczególnie przy dużej wilgotności."

Źródła:

  • CABI Invasive Species Compendium / datasheet: Botrytis cinerea (grey mould) – https://www.cabi.org/isc/datasheet/9181 (dostęp: 2026-02-28)
  • EPPO Global Database: Botrytis cinerea (BOTRCI) – opis organizmu i objawów – https://gd.eppo.int/taxon/BOTRCI (dostęp: 2026-02-28)
  • APS (American Phytopathological Society), APSnet – zasoby dot. chorób roślin i Botrytis (wyszukiwarka haseł, opisy objawów) – https://www.apsnet.org/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy chorób roślin ogrodniczych (zdjęcia objawów i opis patogenów)
  • Materiały szkoleniowe PIORiN dotyczące rozpoznawania organizmów szkodliwych i objawów chorobowych
  • Notatki z fitopatologii: tabele porównawcze objawów mączniaków, rdz i pleśni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego