KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 18.
Pojazdem skrzyniowym o ładowności 12 t przewieziono ładunek o masie 10 t z Poznania do Wrześni. W drodze powrotnej przewieziono 6 t ładunku. Ile wyniósł średni wskaźnik wykorzystania ładowności pojazdu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średni wskaźnik wykorzystania ładowności licz dla wszystkich kursów: suma mas ładunków podzielona przez sumę dostępnych ładowności. Tu: (10 t + 6 t) / (12 t + 12 t) = 16/24 = 0,666..., czyli po zaokrągleniu do dwóch miejsc 0,67.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik wykorzystania ładowności pokazuje, jaka część dostępnej ładowności pojazdu została faktycznie użyta do przewozu ładunku. Dla kilku kursów (tu: przejazd "tam" i "z powrotem") najbezpieczniej liczyć go jako:

suma przewiezionych mas / suma dostępnych ładowności.

W zadaniu pojazd ma ładowność 12 t w każdym kursie. Przewieziono:

  • na trasie Poznań → Września: 10 t,
  • w drodze powrotnej: 6 t.

Zatem:

(10 + 6) / (12 + 12) = 16/24 = 0,6666…

Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku otrzymujemy 0,67.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "0,50" odpowiada wykorzystaniu tylko kursu powrotnego (6/12), czyli pomija pierwszy przejazd.
  • "0,83" odpowiada wykorzystaniu tylko kursu "tam" (10/12), czyli pomija powrót.
  • "1,33" zwykle wynika z błędu mianownika: 16/12, czyli dzielenia sumy ładunków przez ładowność jednego kursu. Wskaźnik powyżej 1 oznaczałby przekroczenie ładowności, co tu nie zachodzi.

W praktyce spedycyjnej taki wskaźnik pomaga ocenić, czy warto aktywnie szukać ładunku powrotnego. Tutaj powrót jest wykorzystany w 50%, co obniża średnią i może zwiększać koszt jednostkowy przewozu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara pokazująca, jaka część ładowności pojazdu została faktycznie użyta. Najczęściej liczy się go jako masa przewiezionego ładunku / ładowność pojazdu. Wynik 1,0 oznacza pełne wykorzystanie, a wartości mniejsze wskazują na niewykorzystany potencjał przewozowy.
Dla wielu przejazdów stosuj podejście "sumaryczne": suma przewiezionych mas podzielona przez sumę dostępnych ładowności we wszystkich kursach. Dzięki temu uwzględniasz każdy przejazd proporcjonalnie do jego możliwości i unikasz pominięcia kursu powrotnego.
Bo ładowność to cecha pojazdu dostępna w każdym przejeździe. Nawet jeśli pojazd wraca z mniejszym ładunkiem, nadal "oferuje" tę samą możliwą pojemność przewozową. W średnim wskaźniku liczy się więc łączna dostępna ładowność dla wszystkich kursów.
Typowe pomyłki to: liczenie wskaźnika tylko dla jednego kursu (np. tylko "tam" albo tylko "z powrotem"), dzielenie sumy ładunków przez ładowność jednego kursu (co może dać wynik > 1), oraz błędy w zaokrągleniu wyniku 0,666… do dwóch miejsc po przecinku.
Można, jeśli każdy kurs ma tę samą ładowność (jak w tym zadaniu). Wtedy średnia arytmetyczna z (10/12) i (6/12) da ten sam wynik co metoda sum: (10+6)/(12+12). Gdy ładowności lub warunki kursów są różne, bezpieczniejsze jest liczenie metodą sum.
Wskaźnik wykorzystania ładowności powyżej 1 oznaczałby, że przewieziono więcej niż dopuszczalna ładowność (przeciążenie). W zadaniu przewozy to 10 t i 6 t przy ładowności 12 t, więc w żadnym kursie nie przekroczono limitu. Wynik 1,33 zwykle powstaje z błędnego mianownika.
Sprawdzasz trzecią cyfrę po przecinku. Dla 0,6666… trzecia cyfra to 6, więc druga cyfra (6) zaokrągla się w górę. Otrzymujesz 0,67. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy odpowiedzi są podane z określoną dokładnością (np. dwa miejsca).
Zwykle oznacza to ryzyko nieefektywności: część kosztów stałych (czas pracy kierowcy, paliwo, amortyzacja) ponosisz niezależnie od masy ładunku. Jeśli powrót jest słabo wypełniony, rośnie koszt jednostkowy przewozu. W spedycji to sygnał, by szukać ładunku powrotnego lub zmienić plan trasy.
Im wyższe wykorzystanie ładowności, tym zwykle niższy koszt na 1 tonę przewiezionego ładunku, bo koszty przejazdu "rozpływają się" na większą masę. Niskie wykorzystanie (np. połowa ładowności) oznacza, że płacisz za przejazd, ale nie zarabiasz proporcjonalnie na ładunku.
Najpierw dodaj masy ładunków z obu przejazdów, potem dodaj ładowności "dostępne" w obu przejazdach i podziel: (ładunek tam + ładunek z powrotem) / (ładowność + ładowność). Jeśli wynik wychodzi powyżej 1 albo równy jednemu z kursów mimo różnych ładunków, sprawdź mianownik.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Średni wskaźnik wykorzystania ładowności licz dla wszystkich kursów: suma mas ładunków podzielona przez sumę dostępnych ładowności."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw ekonomiki i organizacji transportu (wskaźniki eksploatacyjne)
  • Zestawy zadań rachunkowych z transportu (wskaźniki wykorzystania, praca przewozowa)
  • Notatki/ściąga z definicjami mierników efektywności w transporcie drogowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego