KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 13.
Pokrywa wrzeciona frezarki powinna być dokręcona do korpusu śrubami M10. Na podstawie danych z tabeli dobierz średnicę wiertła w celu wykonania otworów w korpusie.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi dotyczącymi gwintów wewnętrznych oraz średnic otworów i wierteł pod
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Śruby M10 wymagają otworu w korpusie o średnicy większej od 10 mm tylko wtedy, gdy wykonuje się otwór przelotowy (z luzem montażowym), natomiast nie jest to "wiertło pod gwint". W zadaniu należy odczytać z podanej tabeli średnicę otworu przewidzianą dla M10; wskazana wartość to 8,5 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest ustalenie, jakiego rodzaju otwór ma zostać wykonany w korpusie: czy ma to być otwór przelotowy pod śrubę (z odpowiednim luzem), czy otwór przygotowany pod wykonanie gwintu. Pytanie odwołuje się do danych z tabeli, więc poprawną metodą jest odczyt wartości przypisanej do śruby M10 w tej konkretnej tabeli.

Odpowiedź "8,5 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada wartości wskazanej w tabeli dla śruby M10 w kontekście wykonanego w korpusie otworu zgodnie z założeniem zadania. W praktyce warsztatowej takie tabele porządkują typowe średnice wierteł/otworów dla określonych średnic śrub lub etapów przygotowania połączenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "5,0 mm" jest zbyt małą średnicą dla śruby M10 i wskazuje na błąd rozumowania (np. wybór wartości z niewłaściwego wiersza tabeli albo pomylenie skali/oznaczeń).
  • "10,2 mm" może kojarzyć się z otworem przelotowym z niewielkim luzem, ale w tym zadaniu nie wynika z odczytu wskazanej tabeli (to typowy przykład "zakotwiczenia" przy liczbie 10).
  • "12,0 mm" sugeruje zbyt duży luz lub odczyt z niewłaściwej kolumny (np. dla innego typu połączenia), co mogłoby osłabić prowadzenie elementów i pogorszyć centrowanie pokrywy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj nagłówek tabeli (czy dotyczy otworów pod śruby, czy wierteł pod gwint) i upewnij się, że czytasz właściwy wiersz dla M10. Jeśli w tabeli są warianty (ciasny/normalny/luźny), wybór musi wynikać z treści zadania lub opisu tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, czy robisz otwór przelotowy pod śrubę (z luzem), czy otwór pod gwint. Następnie odczytaj wartość z odpowiedniej tabeli warsztatowej dla M10. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest trzymanie się dokładnie tej tabeli, na którą wskazuje polecenie.
Oznaczenie M10 dotyczy średnicy nominalnej gwintu/śruby, a nie średnicy otworu w elemencie. Otwór przelotowy zwykle wykonuje się większy, aby zapewnić luz montażowy i umożliwić włożenie śruby. Inna średnica będzie też potrzebna, jeśli otwór ma być przygotowany do nacięcia gwintu.
M10 oznacza metryczny gwint o średnicy nominalnej 10 mm. W praktyce mechanicznej z tego zapisu wynika dobór: śruby, nakrętki, podkładek oraz parametrów otworu (np. średnicy otworu przelotowego lub średnicy wiertła pod gwint). Sama wartość M10 nie przesądza jeszcze o średnicy wiercenia.
Otwór przelotowy ma umożliwić przejście śruby przez element, więc w tabelach szuka się średnicy otworu pod śrubę (z luzem). Otwór pod gwint to etap przed gwintowaniem – wtedy dobiera się "wiertło pod gwint". W treści zadania zwykle pojawiają się słowa: "gwintować" lub "wykonać gwint".
Większy luz stosuje się m.in. przy trudniejszym montażu, dłuższych śrubach, elementach o mniejszej dokładności pozycjonowania lub gdy ważna jest możliwość niewielkiej regulacji położenia podczas składania. Trzeba jednak uważać, bo zbyt duży luz może pogorszyć centrowanie i stabilność połączenia.
Najczęściej myli się tabelę: wybiera się średnicę pod gwint zamiast pod otwór przelotowy albo odwrotnie. Częsty jest też błąd "na oko": wybór 10 mm lub wartości bardzo bliskiej 10 mm tylko dlatego, że śruba to M10. Na egzaminie liczy się poprawny odczyt z właściwej kolumny tabeli.
To zależy od tego, jaką tabelę i jaki rodzaj otworu przewidziano (np. ciasny/normalny/luźny) oraz od wymagań montażowych. W zadaniach z odwołaniem do tabeli nie wolno zgadywać: trzeba przyjąć wartość wskazaną w tej tabeli, nawet jeśli inna wartość "wydaje się" pasować.
Bo kompetencja sprawdzana w takim pytaniu to umiejętność korzystania z danych technicznych (tabele warsztatowe, normy zakładowe, instrukcje). W pracy mechanika-monter często nie dobiera się średnic z pamięci, tylko z dokumentacji. Na egzaminie to sygnał, że wynik należy odczytać, a nie obliczyć.
Porównaj zastosowanie: jeśli to otwór przelotowy, zbyt duża średnica zwiększa luz i może utrudnić dokładne ustawienie pokrywy na korpusie. Jeśli to otwór pod gwint, zbyt duża średnica spowoduje zbyt małą wysokość zarysu gwintu i osłabienie połączenia. Zawsze weryfikuj to z właściwą tabelą lub dokumentacją.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: wyszukiwanie wiersza (np. M10), kontrolę nagłówków kolumn oraz rozpoznawanie, czy tabela dotyczy otworu przelotowego czy pod gwint. Warto rozwiązać serię zadań z różnymi rozmiarami (M6–M16), bo egzamin sprawdza głównie poprawność procedury odczytu.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Śruby M10 wymagają otworu w korpusie o średnicy większej od 10 mm tylko wtedy, gdy wykonuje się otwór przelotowy (z luzem montażowym), natomiast nie jest to "wiertło pod gwint"."

Materiały:

  • Tablice warsztatowe: średnice otworów pod śruby metryczne oraz wiertła pod gwint
  • Podręczniki do technologii mechanicznej (wiercenie, pasowania, połączenia śrubowe)
  • Instrukcje BHP i dobre praktyki dotyczące wiercenia oraz mocowania detalu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego