KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 36.
Pomiar średnicy zewnętrznej sworznia tłokowego podczas jego weryfikacji należy wykonać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnicę zewnętrzną sworznia tłokowego weryfikuje się przyrządem do pomiarów zewnętrznych o wysokiej dokładności.
Najwłaściwszy jest mikrometr, bo zapewnia precyzję lepszą niż suwmiarka czy przymiar, a średnicówka mikrometryczna służy głównie do pomiarów średnic wewnętrznych.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas weryfikacji sworznia tłokowego kluczowe jest sprawdzenie średnicy zewnętrznej z odpowiednią dokładnością, ponieważ element ten współpracuje w pasowaniu (np. z tulejką/łożyskowaniem w korbowodzie oraz z tłokiem). Do takich pomiarów stosuje się przyrządy przeznaczone do pomiarów zewnętrznych, zapewniające powtarzalność i mały błąd.

Mikrometr jest typowym przyrządem do dokładnego pomiaru wymiarów zewnętrznych (średnic, grubości), dlatego najlepiej odpowiada zastosowaniu w pytaniu. Umożliwia stabilny docisk (często przez sprzęgiełko) i precyzyjny odczyt, co jest istotne przy ocenie zużycia oraz porównaniu z wymaganymi tolerancjami.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne z punktu widzenia przeznaczenia lub dokładności:

  • "Średnicówka mikrometryczna" kojarzona jest przede wszystkim z pomiarami średnic wewnętrznych (np. otworów, cylindrów) i nie jest podstawowym wyborem do kontroli średnicy zewnętrznej sworznia.
  • "Przymiar kreskowy" (liniał) ma zbyt małą dokładność i jest narzędziem orientacyjnym; nie nadaje się do weryfikacji elementów wymagających precyzji w pasowaniu.
  • "Suwmiarka modułowa" nie jest standardowym przyrządem do takiej weryfikacji w ujęciu egzaminacyjnym, a nawet typowa suwmiarka (niezależnie od odmiany) zwykle ustępuje mikrometrowi dokładnością i kontrolą siły pomiaru.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: średnice zewnętrzne elementów precyzyjnych najczęściej mierzy się mikrometrem, a średnice wewnętrzne — średnicówką/czujnikiem wewnętrznym. To zmniejsza ryzyko pomylenia zastosowań narzędzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do pomiaru średnicy zewnętrznej sworznia tłokowego stosuje się przede wszystkim mikrometr do pomiarów zewnętrznych. Zapewnia on większą dokładność i powtarzalność niż suwmiarka, co jest ważne przy ocenie zużycia i pasowania elementu.
Mikrometr zwykle daje wyższą dokładność i stabilniejszy docisk (łatwiej uzyskać powtarzalny wynik). Przy weryfikacji części silnika liczą się małe odchyłki, więc narzędzie o większej precyzji zmniejsza ryzyko błędnej oceny zużycia.
"Średnica zewnętrzna" to wymiar mierzony po zewnętrznej powierzchni elementu walcowego. W przypadku sworznia tłokowego chodzi o średnicę jego cylindra na zewnątrz, czyli tę, która wchodzi we współpracę z otworami/tulejkami podczas montażu.
Średnicówkę mikrometryczną stosuje się głównie do pomiarów wewnętrznych, np. średnic otworów, tulei lub cylindrów, gdzie nie da się zmierzyć wymiaru mikrometrem zewnętrznym. Przy średnicach zewnętrznych typowym wyborem pozostaje mikrometr.
Najczęstsze błędy to zbyt duża siła docisku (fałszowanie wyniku), brak sprawdzenia zera/kalibracji, pomiar na zabrudzonej lub uszkodzonej powierzchni oraz wykonywanie pomiaru w jednym miejscu zamiast w kilku przekrojach (brak kontroli stożkowatości/owalności).
Orientacyjnie można ocenić stan wzrokowo (rysy, przebarwienia) i "na wyczucie" luz w pasowaniu, ale to nie zastępuje pomiaru. Do rzetelnej weryfikacji potrzebny jest przyrząd pomiarowy o odpowiedniej dokładności, najczęściej mikrometr.
Przymiar kreskowy (liniał) nadaje się raczej do pomiarów zgrubnych i trasowania, a nie do kontroli elementów wymagających precyzji pasowania. W częściach silnika odchyłki są małe, więc narzędzia orientacyjne mogą prowadzić do błędnych wniosków.
Dobiera się go tak, aby spodziewany wymiar mieścił się w zakresie pracy przyrządu (np. 0–25 mm, 25–50 mm itd.). W praktyce warsztatowej wybór wynika z danych technicznych silnika oraz typowych średnic sworzni dla danej konstrukcji.
Pomiar w kilku miejscach pozwala wykryć nierównomierne zużycie, owalność lub stożkowatość. Jednorazowy pomiar może "trafić" w lepszy fragment i zaniżyć ocenę zużycia, co grozi pozostawieniem elementu, który nie spełnia wymagań pasowania.
Najprostsza wskazówka to słowa "średnica zewnętrzna". Dla wymiarów zewnętrznych typowym narzędziem jest mikrometr (lub suwmiarka, gdy dokładność nie jest krytyczna). Średnicówki kojarzy się z pomiarami wewnętrznymi otworów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki do metrologii warsztatowej (mikrometry, suwmiarki, średnicówki)
  • Instrukcje obsługi mikrometrów (zasady zerowania, siła pomiaru, odczyt)
  • Materiały dydaktyczne z budowy i naprawy silników spalinowych (układ tłokowo-korbowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego