Pomiary wysokościowe w kopalni podziemnej obejmują przede wszystkim wyznaczanie różnic wysokości (przewyższeń) między punktami oraz przenoszenie wysokości w ramach osnowy wysokościowej. Klasyczną metodą takich prac jest niwelacja, a podstawowym przyrządem używanym do jej wykonania jest niwelator. Niwelator umożliwia wyznaczanie przewyższeń na podstawie obserwacji na łatach niwelacyjnych i zapewnia uzyskanie poziomej linii celowej, co jest kluczowe przy pomiarach wysokości.
Odpowiedź "niwelatorów" jest więc właściwa, bo bezpośrednio odnosi się do instrumentu zaprojektowanego do pomiarów wysokościowych i kontroli rzędnych w terenie (także w warunkach podziemnych, gdzie prowadzi się sieci odniesienia i repery).
Pozostałe przyrządy nie są typowo przeznaczone do tego celu:
- Planimetr służy do wyznaczania pola powierzchni figur (np. na mapie) – nie mierzy różnic wysokości i nie rozwiązuje zadania niwelacji.
- Teodolit jest przyrządem do pomiaru kątów (poziomych i pionowych). Może pośrednio uczestniczyć w zadaniach przestrzennych, ale w ujęciu podstawowym nie jest narzędziem "do pomiarów wysokościowych" w sensie niwelacji.
- Dalmierz laserowy służy do pomiaru odległości. Nie zapewnia sam z siebie wyznaczenia przewyższeń z dokładnością i metodyką typową dla niwelacji; do wysokości potrzebne są dodatkowe zależności/układy pomiarowe.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: kąty → teodolit, odległości → dalmierz, pola → planimetr, wysokości/przewyższenia → niwelator (niwelacja).
