KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 8.
Pomierzony w terenie kąt o wartości 40 gradów (40g) po zamianie na miarę stopniową ma wartość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miara gradowa dzieli pełny kąt na 400g, a stopniowa na 360°.
Aby przeliczyć grady na stopnie, mnożymy przez 360/400 = 9/10: 40g × 9/10 = 36°. Wynik w zapisie DMS to 36°00'00'', bo nie ma części minutowej ani sekundowej.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji spotkasz dwie równoprawne miary kątów: miarę stopniową (pełny kąt = 360°) oraz miarę gradową (pełny kąt = 400g, czyli 400 gonów). Kluczowa jest więc proporcja: 400g odpowiada 360°.

Aby zamienić wartość podaną w gradach na stopnie, stosuje się przelicznik:

α[°] = α[g] × (360/400) = α[g] × (9/10)

Dla podanego kąta:

  • α[g] = 40g
  • α[°] = 40 × 9/10 = 36

Otrzymujemy dokładnie 36°. Ponieważ wynik jest liczbą całkowitą stopni, zapis w stopniach, minutach i sekundach (DMS) ma postać 36°00'00'' (brak części minutowej i sekundowej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 30°00'00'' odpowiadałoby 33,333g, więc jest zbyt małe w stosunku do 40g.
  • 40°00'00'' to typowy błąd polegający na utożsamieniu liczby z jednostką (40g ≠ 40°). W rzeczywistości 40° to 44,444g, a nie 40g.
  • 44°00'00'' jest zbyt duże; taka wartość w stopniach odpowiadałaby ok. 48,889g.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, sprawdź jednostkę (g lub °). Następnie zapamiętaj dwa "kotwice": 90° = 100g oraz 180° = 200g. Jeśli wynik nie jest zgodny z tymi relacjami, prawdopodobnie odwrócono przelicznik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miara gradowa dzieli pełny kąt na 400 równych części, czyli 400g (gonów/gradów). Jest spotykana w instrumentach geodezyjnych i w obliczeniach, bo dobrze "pasuje" do podziału dziesiętnego (np. 100g to kąt prosty).
Miara stopniowa dzieli okrąg na 360°. Stopień dzieli się na 60′ (minut), a minuta na 60″ (sekund). Zapis DMS oznacza więc format: stopnie–minuty–sekundy, np. 36°00′00″.
Użyj proporcji pełnego kąta: 400g = 360°. Stąd 1g = 0,9°, a wzór to: α[°] = α[g] × 9/10. Przykład: 40g × 9/10 = 36°, czyli 36°00′00″.
Tu działa odwrotna proporcja: 360° = 400g, więc 1° = 10/9 g. Wzór: α[g] = α[°] × 10/9. Przykład kontrolny: 90° × 10/9 = 100g (kąt prosty).
Bo to różne jednostki. Pełny kąt ma 360° lub 400g, więc "jednostka gradowa" jest mniejsza od stopnia. Dlatego ta sama liczba 40 w gradach daje mniejszą wartość w stopniach: 40 × 0,9 = 36.
Użyj punktów odniesienia: 100g = 90° oraz 200g = 180°. Jeśli masz 40g, to jest to mniej niż połowa 100g, więc wynik musi być mniejszy niż 90°, czyli 36° jest logiczne.
W praktyce geodezyjnej spotyka się oba zapisy, zależnie od instrumentu i środowiska obliczeniowego. Kluczowe jest, aby w obliczeniach i dokumentacji konsekwentnie trzymać jedną jednostkę lub poprawnie przeliczać dane przy zmianie miary.
Najczęściej pojawia się: (1) mylenie jednostek (40° traktowane jak 40g), (2) odwrócenie przelicznika (mnożenie przez 10/9 zamiast 9/10), (3) zbyt agresywne zaokrąglanie, które psuje dokładność minut i sekund.
Gdy instrument podaje odczyt w gradach, a opracowanie (np. rysunek, protokół lub obliczenia) prowadzone jest w stopniach. Konwersja bywa też potrzebna przy przenoszeniu danych między programami CAD/GIS o różnych ustawieniach jednostek kątowych.
Tak. Zapis 36°00′00″ to dokładnie 36 stopni, a zera w minutach i sekundach wskazują brak części ułamkowej stopnia. Taki zapis jest standardowy w DMS, nawet gdy wynik wychodzi "równo" w stopniach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Miara gradowa dzieli pełny kąt na 400g, a stopniowa na 360°.Aby przeliczyć grady na stopnie, mnożymy przez 360/400 = 9/10: 40g × 9/10 = 36°."

Źródła:

  • Wikipedia: "Gradian" (gon, grad) – https://en.wikipedia.org/wiki/Gradian (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Degree (angle)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Degree_(angle) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wolfram MathWorld: "Gradian" – https://mathworld.wolfram.com/Gradian.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw geodezji (dział: miary kątowe i przeliczenia)
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania stopnie↔grady (zadania maturalne/inżynierskie z trygonometrii praktycznej)
  • Dokumentacja instrumentów geodezyjnych (opis jednostek kątowych i ustawień)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego