KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Pompa obiegowa w instalacji grzewczej z tradycyjnym kotłem na paliwo stałe będzie pracowała bezawaryjnie, jeżeli zostanie zamontowana
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa obiegowa powinna być zabezpieczona przed osadami, dlatego filtr montuje się przed pompą na jej wlocie (w typowym układzie przy kotle na paliwo stałe jest to przewód powrotny). Dla niezawodności zaleca się montaż z osią wirnika w poziomie, co ułatwia smarowanie i odpowietrzenie pompy.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach grzewczych z tradycyjnym kotłem na paliwo stałe woda instalacyjna bywa bardziej zanieczyszczona (rdza, osad, drobiny z instalacji). Dlatego kluczowe jest, aby pompa obiegowa była chroniona przed tymi zanieczyszczeniami.

Odpowiedź "z filtrem na przewodzie powrotnym z osią wirnika w poziomie." jest zgodna z typową praktyką montażową z dwóch powodów:

  • Filtr na wlocie pompy – filtr (siatkowy lub magnetyczny) powinien znajdować się przed pompą, aby zanieczyszczenia nie dostawały się do wirnika i łożysk. W wielu układach z kotłem na paliwo stałe pompę umieszcza się na powrocie, więc filtr "przed pompą" wypada również na przewodzie powrotnym.
  • Oś wirnika w poziomie – dla wielu pomp (zwłaszcza popularnych pomp mokrorotorowych) pozycja z osią poziomą jest preferowana, bo sprzyja prawidłowemu smarowaniu/obciążeniu łożysk i ogranicza gromadzenie się powietrza w komorze pompy. To przekłada się na cichszą pracę i mniejsze ryzyko przedwczesnego zużycia.

Pozostałe odpowiedzi są ryzykowne eksploatacyjnie:

  • Warianty "bez filtra…" pomijają podstawową ochronę urządzenia. Nawet jeśli pompa jest poprawnie zorientowana, brak filtra zwiększa prawdopodobieństwo uszkodzeń przez zanieczyszczenia i spadku wydajności.
  • Warianty z "osią wirnika w pionie" mogą być niezgodne z zaleceniami dla wielu modeli i w praktyce prowadzić do gorszego odpowietrzenia lub pogorszenia warunków pracy łożysk. Choć część nowoczesnych pomp dopuszcza różne pozycje, w pytaniu chodzi o warunek "bezawaryjnie", więc wybiera się ustawienie najbardziej niezawodne.
  • Warianty z filtrem na przewodzie zasilającym mogą wynikać z pomylenia znaczenia słowa "zasilający" (zasilanie instalacji z kotła) z "zasilaniem pompy" rozumianym jako jej wlot. Dla ochrony pompy liczy się filtr przed jej wlotem, a w typowym montażu pompy na powrocie będzie to filtr na powrocie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się filtr, szukaj konfiguracji, w której filtr jest logicznie przed pompą oraz wybieraj orientację osi poziomą, gdy pytanie akcentuje maksymalną niezawodność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Montaż filtra przed pompą chroni wirnik i łożyska przed opiłkami, rdzą i osadami. Dzięki temu spada ryzyko zatarcia, hałasu i spadku wydajności. Filtr powinien być na wlocie pompy, bo tylko wtedy przechwytuje zanieczyszczenia zanim trafią do wnętrza pompy.
Na powrocie płynie chłodniejsza woda, więc elementy pompy są mniej obciążone termicznie. Dodatkowo zwykle jest tam korzystniejsze ciśnienie pracy, co ogranicza ryzyko kawitacji. W praktyce ułatwia to także ochronę pompy, bo filtr montowany przed pompą trafia na ten sam przewód.
Wlot pompy to strona, z której woda wpływa do korpusu (kierunek jest zwykle oznaczony strzałką na obudowie). Filtr montuje się przed tą stroną, czyli "od strony dopływu". Nie kieruj się samą nazwą przewodu (zasilanie/powrót), tylko rzeczywistym kierunkiem przepływu.
W wielu popularnych pompach mokrorotorowych zalecana jest pozycja z osią wirnika poziomo, bo sprzyja smarowaniu i odpowietrzeniu. Część nowoczesnych modeli dopuszcza inne ustawienia, ale w pytaniach o maksymalną niezawodność najbezpieczniej wybierać pozycję poziomą, jeśli producent nie wskazuje inaczej.
Typowe objawy to głośniejsza praca, spadek przepływu, zapowietrzanie, blokowanie wirnika oraz częstsze awarie. Zanieczyszczenia mogą też uszkadzać inne elementy instalacji, np. zawory i wymienniki. Filtr lub odmulacz to prosta ochrona, która ogranicza te problemy.
Jeśli dany model nie jest przystosowany do pracy z osią pionową, może to pogorszyć odpowietrzenie i warunki pracy łożysk, co skraca trwałość. Uczniowie często zakładają, że "pionowo też będzie działać", ale w eksploatacji liczy się stabilna praca przez lata oraz zgodność z zaleceniami producenta.
Bardzo częstą pomyłką jest montaż filtra za pompą. Taki układ nie chroni pompy, bo zanieczyszczenia i tak przechodzą przez wirnik. Prawidłowo filtr montuje się przed pompą (na wlocie), a dodatkowo powinien być łatwo dostępny do czyszczenia i płukania.
Najbardziej groźne są drobiny rdzy, szlam (osad magnetytowy), piasek i inne cząstki stałe z instalacji. Mogą one klinować wirnik i przyspieszać zużycie łożysk. Dlatego w praktyce stosuje się filtr siatkowy lub filtr magnetyczny/odmulacz, umieszczony przed pompą.
Filtr magnetyczny dobrze wyłapuje cząstki ferromagnetyczne (np. magnetyt), a sitkowy zatrzymuje różne frakcje mechaniczne zależnie od oczka siatki. W praktyce oba rozwiązania mogą skutecznie chronić pompę, jeśli są dobrane do instalacji i zamontowane przed wlotem pompy oraz regularnie czyszczone.
Najpierw ustal, czy "zasilanie" oznacza przewód z kotła do instalacji, czy "zasilanie pompy" w sensie jej wlotu. Pomaga kierunek strzałki na pompie i schemat przepływu. Dopiero potem oceniaj, gdzie ma być filtr i jak ma być ustawiona oś wirnika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pompa obiegowa powinna być zabezpieczona przed osadami, dlatego filtr montuje się przed pompą na jej wlocie (w typowym układzie przy kotle na paliwo stałe jest to przewód powrotny)."

Źródła:

  • Grundfos, "ALPHA2/ALPHA" – instrukcja instalacji i obsługi (sekcje dotyczące pozycji montażu oraz wymagań instalacyjnych), https://www.grundfos.com/ (wyszukanie dokumentu: ALPHA2 installation and operating instructions) - dostęp 2026-03-02
  • Wilo, instrukcje montażu pomp obiegowych (sekcje: pozycja montażu/odpowietrzenie), https://wilo.com/pl/pl/Serwis/Pliki-do-pobrania/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje montażu producentów pomp obiegowych (sekcje: pozycja montażu, kierunek przepływu, filtr/odmulacz)
  • Materiały dydaktyczne z instalacji centralnego ogrzewania dla monterów sanitarnych
  • Katalogi i DTR filtrów siatkowych/odmulaczy/magnetycznych do instalacji CO

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego