Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2007



PYTANIE NR 45.
Poniżej podane są obroty konta Rozrachunki publicznoprawne i okresowe zestawienie obrotów i sald kont ksiąg pomocniczych do konta Rozrachunki publicznoprawne. Po uzgodnieniu ewidencji syntetycznej z analityczną pracownik działu księgowości zamknie konto Rozrachunki publicznoprawne saldem
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji księgowej związanej z rozrachunkami publicznoprawnymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konto "Rozrachunki publicznoprawne" jest kontem rozrachunkowym, które może wykazywać jednocześnie saldo Wn (należności, np. nadpłaty) oraz saldo Ma (zobowiązania do zapłaty). Ponieważ rozrachunki dotyczą różnych instytucji, nie wolno ich kompensować, więc po uzgodnieniu syntetyki z analityką konto zamyka się dwoma saldami.

Pełne wyjaśnienie:

Konto "Rozrachunki publicznoprawne" służy do ewidencji rozliczeń z instytucjami publicznoprawnymi (np. urząd skarbowy, ZUS, urząd celny). Jest to typowe konto rozrachunkowe, które w praktyce ma charakter aktywno‑pasywny, czyli może wykazywać zarówno należności, jak i zobowiązania.

Interpretacja sald:

  • Saldo Wn (debetowe) oznacza stan należności jednostki, np. nadpłatę podatku do zwrotu albo inną kwotę do otrzymania.
  • Saldo Ma (kredytowe) oznacza stan zobowiązań jednostki, czyli kwot do zapłaty.

W przedstawionych danych analitycznych widać jednocześnie: saldo Wn wobec urzędu skarbowego (należność) oraz salda Ma wobec pozostałych instytucji (zobowiązania). Po zsumowaniu sald analitycznych otrzymuje się łącznie saldo Wn 2 000 oraz saldo Ma 4 000. Taki wynik jest spójny także z obrotami w syntetyce (6 000 po Wn i 8 000 po Ma).

Dlaczego nie wolno zamknąć konta jednym saldem? Zasada zakazu kompensaty (wskazana w kontekście prawnym) oznacza, że należności i zobowiązań nie wolno "netować", jeżeli dotyczą różnych stron rozrachunku. W konsekwencji konto może zostać wykazane z dwoma saldami: osobno należności (Wn) i osobno zobowiązania (Ma).

Ocena odpowiedzi:

  • Odpowiedź "debetowym oznaczającym stan należności od instytucji publicznoprawnych i kredytowym oznaczającym stan zobowiązań wobec instytucji publicznoprawnych." jest poprawna, bo odzwierciedla równoczesne istnienie należności i zobowiązań bez kompensowania.
  • Odpowiedź "wyłącznie kredytowym…" jest błędna, bo pomija istniejącą należność (saldo Wn) wynikającą z analityki.
  • Odpowiedź "wyłącznie debetowym…" jest błędna, bo pomija zobowiązania (salda Ma) wobec innych instytucji.
  • Odpowiedź z odwróconą interpretacją stron ("kredytowym oznaczającym należności…") jest błędna, bo myli znaczenie salda Wn i Ma na kontach rozrachunkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przy kontach rozrachunkowych zawsze sprawdzaj, czy saldo dotyczy należności czy zobowiązania oraz czy rozrachunki są z jednym czy z wieloma kontrahentami. To pomaga uniknąć nieuprawnionego "zbijania" kwot do jednej wartości netto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza saldo Wn na koncie rozrachunków publicznoprawnych?
Saldo Wn (debetowe) na koncie rozrachunków oznacza, że jednostka ma należność wobec danej instytucji, np. nadpłatę podatku do zwrotu. W praktyce jest to kwota, którą jednostka powinna otrzymać, a nie zapłacić.
Co oznacza saldo Ma na koncie rozrachunków publicznoprawnych?
Saldo Ma (kredytowe) oznacza zobowiązanie wobec instytucji publicznoprawnej, czyli kwotę do zapłaty (np. składki, podatek, cło). To informacja, że na dzień bilansowy jednostka jest dłużnikiem tej instytucji.
Dlaczego konto rozrachunkowe może mieć jednocześnie saldo Wn i Ma?
Może tak być, gdy rozrachunki dotyczą różnych kontrahentów lub różnych tytułów rozliczeń. Wtedy część pozycji jest należnością (Wn), a część zobowiązaniem (Ma). Nie trzeba "sprowadzać" konta do jednego salda, jeśli wynika to z analityki.
Czy wolno kompensować należności i zobowiązania wobec różnych instytucji?
Nie. Zgodnie z zasadą zakazu kompensaty wskazaną w kontekście prawnym, należności i zobowiązania powinny być wykazywane oddzielnie, zwłaszcza gdy dotyczą różnych instytucji. W praktyce oznacza to brak "netowania" sald US z saldami ZUS czy UC.
Jak uzgodnić ewidencję syntetyczną z analityczną na rozrachunkach?
Należy porównać sumy obrotów i sald z ksiąg pomocniczych (analityka) z obrotami i saldem konta w księdze głównej (syntetyka). Uzgodnienie oznacza zgodność wartości łącznych, a rozbieżności wskazują błąd dekretacji, ujęcia dokumentu lub przeniesienia zapisów.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy saldach kont rozrachunkowych?
Najczęstsze pomyłki to: kompensowanie sald różnych instytucji do jednej kwoty netto, mylenie znaczenia Wn i Ma (odwrócona interpretacja należności i zobowiązań) oraz nieuwzględnianie, że konto rozrachunkowe może równolegle wykazywać dwa salda.
Jak rozpoznać, że konto jest aktywno-pasywne w praktyce zadaniowej?
W zadaniach widać to po tym, że w analityce jedne pozycje mają saldo Wn, a inne saldo Ma. Takie konto obejmuje jednocześnie należności i zobowiązania. Wtedy poprawną odpowiedzią bywa wariant wskazujący dwa salda zamiast jednego salda końcowego.
Jak sprawdzić poprawność obrotów Wn i Ma na podstawie tabeli analitycznej?
Trzeba zsumować obroty Wn i obroty Ma dla wszystkich pozycji analitycznych i porównać je z obrotami konta syntetycznego. Jeśli suma obrotów w analityce jest taka sama jak w syntetyce, uzgodnienie obrotów jest prawidłowe.
Gdzie w sprawozdaniu finansowym trafiają należności i zobowiązania z rozrachunków?
Należności (saldo Wn) wykazuje się po stronie aktywów, a zobowiązania (saldo Ma) po stronie pasywów. Właśnie dlatego nie powinno się ich kompensować, bo prowadziłoby to do zniekształcenia struktury bilansu.
Jak się przygotować do zadań z obrotów i sald na egzaminie EKA.7?
Ćwicz: (1) interpretację salda Wn/Ma na kontach rozrachunkowych, (2) sumowanie obrotów i sald w analityce, (3) uzgadnianie z kontem syntetycznym oraz (4) zasadę braku kompensaty między różnymi instytucjami. Pomaga praca na krótkich tabelach i kontach T.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Konto "Rozrachunki publicznoprawne" jest kontem rozrachunkowym, które może wykazywać jednocześnie saldo Wn (należności, np. nadpłaty) oraz saldo Ma (zobowiązania do zapłaty)."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r., art. 15 ust. 2 (zakaz kompensaty), tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120
  • Opis ilustracji (zweryfikowany opis danych liczbowych): konto teowe i zestawienie obrotów i sald kont pomocniczych do "Rozrachunki publicznoprawne" (obroty 6 000 Wn, 8 000 Ma; salda 2 000 Wn, 4 000 Ma)

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – przepisy o zakazie kompensat (art. 15 ust. 2) oraz zasady prowadzenia ksiąg
  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunkowości: konta rozrachunkowe i konta aktywno-pasywne
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla EKA.7 dotyczące obrotów, sald i uzgodnień syntetyki z analityką
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego