KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 18.
Poniżej przedstawiono fragment kartoteki udostępniania akt:
Data udostępnieniaOsoba udostępniającaOsoba otrzymującaSygnatura akt
2022-01-01Kowalski JanNowak AnnaAKT/2021/001
2022-01-02Kowalski JanNowak AnnaAKT/2021/002

Zauważasz, że w kartotece brakuje jednej ważnej informacji. Która to jest?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kartotece udostępniania akt trzeba móc odtworzyć nie tylko kto i kiedy udostępnił dokumenty oraz jakie akta (sygnatura), ale też w jakim celu nastąpiło udostępnienie. Informacja o celu pozwala ocenić zasadność dostępu i rozliczyć wykorzystanie dokumentacji.

Pełne wyjaśnienie:

Kartoteka (rejestr) udostępniania akt służy do zapewnienia rozliczalności obiegu dokumentacji: ma umożliwić odtworzenie historii dostępu do konkretnych akt oraz ocenę, czy udostępnienie było zasadne. W pokazanym fragmencie są już podstawowe dane identyfikujące zdarzenie: data udostępnienia, osoba udostępniająca, osoba otrzymująca oraz sygnatura akt (czyli wskazanie, jaką jednostkę udostępniono).

Kluczową brakującą informacją jest cel udostępnienia. To pole porządkuje udostępnienia (np. do sprawy, kontroli, kwerendy) i ułatwia późniejsze wyjaśnianie: dlaczego dana osoba otrzymała akta, czy miała uprawnienie oraz czy udostępnienie było związane z wykonywaniem obowiązków. Bez celu rejestr jest mniej użyteczny w razie audytu lub sporu o zasadność dostępu.

  • Data zakończenia udostępniania – może być prowadzona w niektórych rozwiązaniach jako "zwrot", ale nie jest jedyną "ważną" brakującą daną w przedstawionym minimalnym rejestrze. Sama data rozpoczęcia i identyfikacja stron nie przesądzają jeszcze o zasadności dostępu.
  • Miejsce przechowywania akt – to informacja z ewidencji zasobu (gdzie akta są składowane), a nie typowe pole kartoteki udostępnień. Rejestr udostępnień dotyczy zdarzenia dostępu, nie lokalizacji magazynowej.
  • Numer telefonu osoby otrzymującej – dane kontaktowe nie są standardowo niezbędne do rozliczenia udostępnienia; ponadto ich gromadzenie powinno wynikać z realnej potrzeby, a w praktyce identyfikacja osoby odbywa się zwykle przez imię, nazwisko i/lub identyfikator służbowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz tabelę udostępnień, sprawdź, czy zawiera elementy: kto, komu, co, kiedy oraz po co. Brak "po co" to częsty sygnał niekompletnego rejestru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ewidencja, w której zapisuje się każde udostępnienie dokumentacji: kto udostępnił, komu, kiedy i jakie akta. Jej celem jest kontrola obiegu akt oraz możliwość odtworzenia historii dostępu do konkretnych jednostek archiwalnych.
Najczęściej kluczowe są: data udostępnienia, dane osoby udostępniającej, dane osoby otrzymującej, sygnatura/identyfikator akt oraz cel udostępnienia. Dzięki temu można rozliczyć obieg dokumentacji i uzasadnić dostęp.
Cel pozwala ocenić zasadność dostępu (np. praca nad sprawą, kontrola, kwerenda) i ułatwia wyjaśnianie, dlaczego dana osoba otrzymała konkretne akta. Bez tego rejestr traci wartość dowodową i kontrolną.
Zwykle nie. Miejsce przechowywania wynika z ewidencji zasobu (spisy, wykazy, system ewidencyjny). Kartoteka udostępnień opisuje zdarzenie dostępu, a nie magazynowanie; ma wskazać kto i kiedy pobrał/otrzymał akta.
Gdy procedura udostępniania przewiduje rozliczenie zwrotu, można dopisywać datę zwrotu/oddania akt. W wielu rozwiązaniach funkcjonuje to jako osobne pole lub adnotacja, ale nie zawsze jest to pole "obowiązkowe" w każdym wzorze.
Ewidencja zasobu opisuje, jakie akta istnieją i gdzie się znajdują (sygnatury, układ, lokalizacja). Rejestr udostępnień opisuje zdarzenia: kto, kiedy i w jakim celu miał dostęp do tych akt. To dwa różne narzędzia kontroli.
Zwykle nie jest to informacja niezbędna do rozliczenia udostępnienia. W praktyce identyfikację zapewnia imię i nazwisko oraz dane służbowe (np. dział, identyfikator). Dane kontaktowe wpisuje się tylko wtedy, gdy wynika to z realnej potrzeby organizacyjnej.
Częste błędy to: brak celu udostępnienia, niepełna identyfikacja osoby otrzymującej, brak jednoznacznej sygnatury, wpisy "hurtowe" bez rozbicia na jednostki oraz nieczytelne adnotacje. Skutkiem jest trudność w ustaleniu odpowiedzialności za obieg akt.
Ćwicz analizę przykładowych rejestrów i wskazywanie brakujących pól. Zapamiętaj schemat: kto udostępnił, komu, co (sygnatura), kiedy oraz po co (cel). Umiej też odróżnić pola z ewidencji zasobu od pól z rejestru udostępnień.
Najbardziej pomocne są dane z rejestru udostępnień: data udostępnienia, osoba udostępniająca, osoba otrzymująca, sygnatura akt oraz cel. Pozwalają odtworzyć łańcuch dostępu i szybko ustalić, kto ostatnio miał dokumentację oraz w jakim kontekście.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W kartotece udostępniania akt trzeba móc odtworzyć nie tylko kto i kiedy udostępnił dokumenty oraz jakie akta (sygnatura), ale też w jakim celu nastąpiło udostępnienie."

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i instrukcja archiwalna obowiązująca w jednostce (procedury udostępniania)
  • Podręczniki/kompendia z zakresu archiwistyki zakładowej (ewidencja i udostępnianie)
  • Materiały szkoleniowe NDAP lub kursy dot. prowadzenia archiwum zakładowego (jeśli dostępne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego