KWALIFIKACJA SPL5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 11.
Poniżej przedstawiono tabelę z danymi dotyczącymi procesów transportowych w firmie X. Wybierz wskaźnik, który najlepiej oceni efektywność tych procesów.
MiesiącLiczba przewozówŁączny czas transportu (w godzinach)Łączna masa ładunków (w kg)Łączny koszt transportu (w zł)
Styczeń100200100005000
Luty120240120006000
Marzec110220110005500
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik "Średni koszt transportu na jedną przewiezioną jednostkę masy" łączy nakład (koszt w zł) z efektem procesu (masa w kg), więc pozwala ocenić opłacalność i efektywność kosztową przewozów niezależnie od wahań liczby zleceń. Pozostałe wskaźniki opisują głównie czas, tempo pracy lub wielkość ładunków, a nie koszt.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik "Średni koszt transportu na jedną przewiezioną jednostkę masy" jest typową miarą efektywności kosztowej, ponieważ odnosi nakłady (łączny koszt transportu) do rezultatu procesu (przewieziona masa). Dzięki temu można porównywać miesiące nawet wtedy, gdy różnią się liczbą przewozów i łącznym czasem – kluczowe jest, ile kosztuje uzyskanie jednostkowego efektu (np. 1 kg lub w praktyce częściej 1 t).

Dlaczego pozostałe propozycje są gorsze jako "najlepsza" ocena efektywności procesów w ujęciu ogólnym?

  • "Średni czas transportu na jedną przewiezioną jednostkę masy" opisuje sprawność czasową, ale nie pokazuje, czy proces jest opłacalny. Krótszy czas może iść w parze z wyższym kosztem (np. droższy przewoźnik, ekspresowa usługa).
  • "Średnia liczba przewozów na godzinę" to miara produktywności lub tempa realizacji, ale nie uwzględnia, czy przewozy są duże czy małe oraz jakie generują koszty. Dużo krótkich przewozów może wyglądać dobrze w tym KPI, a jednocześnie być kosztowne.
  • "Średnia masa ładunku na jeden przewóz" informuje o wykorzystaniu przewozu (w pewnym uproszczeniu), ale nadal nie odpowiada na pytanie o koszty i efektywność ekonomiczną. Większa masa na przewóz nie musi oznaczać lepszej efektywności, jeżeli rosną koszty (np. wymagania sprzętowe, trasy, opłaty).

W praktyce spedycyjnej dobór KPI zależy od celu (koszt, czas, jakość, terminowość), ale jeśli pytanie wymaga jednego wskaźnika "najlepiej oceniającego efektywność" na podstawie tabeli zawierającej jednocześnie koszt i wolumen ładunku, wskaźnik kosztu jednostkowego na masę jest najbardziej uniwersalny i porównywalny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w danych występuje jednocześnie "koszt" oraz "efekt" (masa, liczba sztuk, palet), najczęściej najbardziej miarodajne są KPI typu zł/jednostkę efektu, bo pozwalają ocenić efektywność ekonomiczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara, która pokazuje relację między nakładami (np. koszt, czas, zasoby) a efektem (np. przewieziona masa, liczba dostaw). Dobrze dobrany wskaźnik pozwala porównywać okresy i oceniać, czy proces transportowy staje się bardziej opłacalny.
Bo łączy koszt z realnym efektem przewozu. "Zł/kg" (często "zł/t") pozwala ocenić, ile kosztuje przetransportowanie jednostki ładunku i porównywać miesiące lub przewoźników nawet wtedy, gdy zmienia się liczba kursów i łączny czas transportu.
Dzielisz łączny koszt transportu przez łączną masę przewiezionych ładunków w tym samym okresie. Otrzymujesz koszt jednostkowy, np. zł/kg. W praktyce warto stosować spójne jednostki (często tony) i porównywać te same typy zleceń.
To raczej miara sprawności czasowej, a nie efektywności kosztowej. Może być ważna, gdy celem jest skracanie lead time, ale nie odpowiada na pytanie o opłacalność. Dwa procesy mogą mieć podobny czas/kg, a zupełnie inne koszty.
To KPI produktywności lub tempa realizacji przewozów. Może wskazywać, jak szybko organizacja obsługuje zlecenia, ale nie uwzględnia wielkości ładunków ani kosztów. Dlatego sam w sobie nie jest najlepszą miarą ogólnej efektywności procesu.
Większa masa na kurs bywa korzystna, ale nie gwarantuje efektywności. Może rosnąć koszt (np. większy pojazd, opłaty, ograniczenia, dłuższe trasy), a także ryzyko operacyjne. Efektywność ocenia się pewniej, gdy masa zestawiona jest z kosztem lub przychodem.
Często spotkasz KPI kosztowe (np. koszt na tonę), czasowe (czas dostawy), jakościowe (terminowość), wykorzystania zasobów (wypełnienie ładowności) i obsługowe (liczba reklamacji). Dobór zależy od celu: oszczędność, szybkość, jakość lub niezawodność.
Gdy priorytetem jest poziom obsługi i terminowość (np. dostawy just-in-time, towary wrażliwe czasowo). Wtedy KPI typu czas dostawy lub czas/kg może być kluczowy. Nadal warto jednak równolegle kontrolować koszt, żeby nie poprawiać czasu kosztem opłacalności.
Sprawdź, czy w danych jest informacja o nakładach (zwłaszcza koszt). Jeśli tak, to efektywność zwykle oznacza relację kosztu do efektu (np. zł/kg). Produktywność to tempo lub ilość pracy (np. przewozy/godz.), często bez komponentu kosztowego.
W zadaniach mogą wystąpić kilogramy, ale w praktyce i raportowaniu często używa się ton. Najważniejsze jest zachowanie spójności: koszt i masa muszą dotyczyć tego samego okresu i tych samych zleceń. Zmiana jednostki (kg na t) zmienia tylko skalę, nie sens wskaźnika.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe wskaźniki opisują głównie czas, tempo pracy lub wielkość ładunków, a nie koszt.

Źródła:

  • Alan Rushton, Phil Croucher, Peter Baker, "The Handbook of Logistics and Distribution Management", rozdziały o pomiarze efektywności i KPI w logistyce, Kogan Page (wydania nowsze).
  • Martin Christopher, "Logistics & Supply Chain Management", część dotycząca pomiaru wydajności/efektywności i kosztów logistycznych, Pearson (wydania nowsze).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji spedycyjnych omawiające KPI w transporcie
  • Materiały szkoleniowe z controllingu logistycznego (wskaźniki kosztowe i produktywności)
  • Zadania arkuszowe z analizy kosztów transportu i wskaźników jednostkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego