KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 12.
Poniżej przedstawiono tabelę z informacjami o trzech różnych środkach ochrony roślin. Który z nich jest najbardziej odpowiedni do stosowania w ramach integrowanej ochrony roślin?
Środek Składniki aktywne Skutki uboczne dla organizmów niecelowych
A Chemikalia syntetyczne Wysokie
B Biologiczne pestycydy Niskie
C Chemikalia naturalne Średnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Integrowana ochrona roślin preferuje metody i środki ograniczające negatywny wpływ na środowisko oraz organizmy niecelowe. W tabeli "Środek B" ma niskie skutki uboczne dla organizmów niecelowych, więc jest najbardziej zgodny z tym podejściem. Pozostałe środki mają skutki średnie lub wysokie, co zwiększa ryzyko dla pożytecznych organizmów.

Pełne wyjaśnienie:

Integrowana ochrona roślin (IPM) polega na takim doborze metod i środków, aby skutecznie ograniczać agrofagi, a jednocześnie minimalizować ryzyko dla zdrowia ludzi, środowiska i organizmów pożytecznych. W praktyce oznacza to m.in. preferowanie rozwiązań bardziej selektywnych oraz takich, które mają możliwie małe skutki uboczne dla organizmów niecelowych.

W przedstawionej tabeli kluczową informacją jest kolumna "Skutki uboczne dla organizmów niecelowych". Odpowiedź "Środek B" jest poprawna, ponieważ przy "biologicznych pestycydach" wskazano niski poziom skutków ubocznych. Taki opis najlepiej pasuje do zasady IPM: jeśli można osiągnąć cel ochrony przy mniejszym oddziaływaniu na organizmy niecelowe, wybiera się wariant o niższym ryzyku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Środek A" – ma wysokie skutki uboczne dla organizmów niecelowych. W IPM nie jest to preferowany wybór, ponieważ większe ryzyko dla organizmów pożytecznych i równowagi biologicznej może prowadzić do wtórnych problemów (np. zaburzenia populacji naturalnych wrogów szkodników).
  • "Środek C" – ma skutki uboczne średnie. Nawet jeśli składniki określono jako "naturalne", nie przesądza to o bezpieczeństwie. Skoro istnieje opcja o niższych skutkach ubocznych, to podejście integrowane kieruje do wyboru bardziej "łagodnego" wariantu.
  • "Wszystkie są równie odpowiednie" – jest niezgodne z ideą IPM, bo w tabeli podano wyraźnie różne poziomy skutków ubocznych. Różnice te są właśnie kryterium wyboru w pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się IPM, często punkt ciężkości leży w minimalizacji skutków ubocznych oraz w doborze metod mniej inwazyjnych (profilaktyka, biologiczne metody, selektywne środki) – o ile z danych wynika, że są one właściwsze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Integrowana ochrona roślin (IPM) to podejście, w którym łączy się różne metody ograniczania szkodników i chorób tak, aby uzyskać skuteczność przy możliwie małym ryzyku dla ludzi i środowiska. W praktyce preferuje się profilaktykę, monitoring i środki o mniejszym wpływie na organizmy pożyteczne.
Organizmy niecelowe (np. zapylacze i naturalni wrogowie szkodników) wspierają zdrowie upraw i stabilność ekosystemu. Silne skutki uboczne mogą osłabić te populacje, co bywa przyczyną nawrotów problemów ze szkodnikami. IPM dąży do ograniczania takich strat, gdy to możliwe.
To organizmy, na które środek ochrony roślin nie ma być skierowany, ale na które może oddziaływać (np. pszczoły, biedronki, drapieżne roztocza, dżdżownice). W ocenie zgodności z IPM liczy się, czy środek jest selektywny i jak duże ryzyko stwarza dla takich organizmów.
Nie zawsze. IPM preferuje rozwiązania o mniejszym ryzyku, ale liczy się także skuteczność i warunki stosowania. Biologiczny preparat może być korzystny, jeśli działa na dany problem i ma mniejsze skutki uboczne, lecz w innych sytuacjach trzeba dobrać inną metodę (np. agrotechniczną lub selektywny środek chemiczny).
Najważniejsze jest porównanie wpływu na organizmy niecelowe, bo IPM dąży do ograniczania skutków ubocznych. Gdy w danych wprost podano poziomy "wysokie/średnie/niskie", zwykle wybiera się wariant o najniższych skutkach ubocznych, o ile pytanie nie wprowadza dodatkowych ograniczeń.
Naturalne pochodzenie nie oznacza automatycznie selektywności ani braku toksyczności. Substancje naturalne także mogą działać szeroko i szkodzić organizmom niecelowym. Dlatego w IPM opiera się wybór na danych o skutkach ubocznych i ryzyku, a nie wyłącznie na etykiecie "naturalne" lub "syntetyczne".
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia ("biologiczne = zawsze najlepsze") bez sprawdzenia kryterium w pytaniu. Inny błąd to ignorowanie informacji o skutkach ubocznych i skupienie się tylko na rodzaju środka. Warto czytać, co jest oceniane: skuteczność, ryzyko czy wpływ na środowisko.
Zwłaszcza wtedy, gdy w uprawie ważna jest obecność zapylaczy lub organizmów pożytecznych (np. w sadach, uprawach jagodowych, pod osłonami z biologiczną ochroną). Taki wybór wspiera równowagę biologiczną i może ograniczać potrzebę kolejnych zabiegów interwencyjnych.
Rzadko, bo zwykle podane są cechy różnicujące (np. skutki uboczne, selektywność, toksyczność). Jeśli dane pokazują wyraźne różnice, to nie można uznać wszystkich opcji za równoważne. Taka odpowiedź bywa pułapką dla osób, które nie porównują informacji lub nie rozumieją kryterium wyboru.
Ucz się schematu myślenia IPM: profilaktyka, monitoring, progi szkodliwości, dobór metod niechemicznych, a dopiero potem środki o możliwie najmniejszym ryzyku. Ćwicz analizę opisów i tabel: wskazuj, co jest kryterium pytania (np. wpływ na organizmy niecelowe) i wybieraj opcję najbardziej zgodną z tym kryterium.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Integrowana ochrona roślin preferuje metody i środki ograniczające negatywny wpływ na środowisko oraz organizmy niecelowe."

Źródła:

  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (tekst aktu prawnego UE)
  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (tekst aktu prawnego UE)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla producentów (moduły IPM)
  • Podręczniki z ochrony roślin omawiające metody biologiczne i selektywność środków
  • Dokumenty i wytyczne dotyczące zrównoważonego stosowania pestycydów (IPM) oraz ograniczania wpływu na organizmy pożyteczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego