KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 6.
Poniżej przedstawiono tabelę z opisem różnych technik druku. Dopasuj odpowiednią technikę do opisu: "Technika druku, w której obraz jest rzeźbiony wklęsło w powierzchni matrycy. Farba jest nanoszona na powierzchnię matrycy, a następnie odbijana na papierze."
A. Druk wypukły B. Druk płaski C. Druk wklęsły D. Sitodruk
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Druk wklęsły polega na tym, że elementy drukujące są zagłębione w formie (matrycy). Farba wypełnia te zagłębienia, a następnie pod naciskiem jest przenoszona na papier. Druk wypukły ma elementy drukujące wystające, druk płaski opiera się na zjawiskach fizykochemicznych, a sitodruk wykorzystuje siatkę jako formę.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na technikę, w której obraz znajduje się poniżej poziomu powierzchni formy (jest wyżłobiony/wytrawiony w matrycy). W takiej technologii farba trafia na formę, a następnie jest "zbierana" z powierzchni tak, aby pozostała przede wszystkim w zagłębieniach. Podczas docisku to właśnie farba z wgłębień zostaje przeniesiona na papier. Tę zasadę spełnia odpowiedź "Druk wklęsły".

Odpowiedź "Druk wypukły" jest niezgodna z opisem, ponieważ w druku wypukłym elementy drukujące są podniesione ponad poziom formy (drukuje to, co wystaje), a nie to, co jest wklęsłe. Częsty błąd wynika z mylenia kierunku "wypukły/wklęsły" lub z przyzwyczajenia do najczęściej omawianej techniki historycznej.

Odpowiedź "Druk płaski" (np. odmiany oparte na rozdziale tłuszczu i wody) nie wymaga rzeźbienia obrazu w głąb formy; elementy drukujące i niedrukujące leżą zasadniczo na jednym poziomie, a selekcja farby wynika z właściwości powierzchni. Dlatego opis "rzeźbiony wklęsło" nie pasuje do tej grupy.

Odpowiedź "Sitodruk" jest inną zasadą: farba jest przeciskana przez oczka siatki w miejscach niezablokowanych, a forma ma postać sita/siatki, nie matrycy z zagłębieniami tworzącymi obraz. W praktyce rozpoznawaj techniki po tym, gdzie leży warstwa drukująca: wystaje (wypukły), jest na tym samym poziomie (płaski), jest w zagłębieniach (wklęsły) albo przechodzi przez siatkę (sitodruk).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Druk wklęsły to technika, w której elementy drukujące są zagłębione w formie. Farba wypełnia te wgłębienia, a po dociśnięciu podłoża (np. papieru) jest z nich przenoszona na odbitkę. Kluczową cechą jest więc "drukowanie z zagłębień", a nie z wypukłości.
Skup się na położeniu elementów drukujących: w wypukłym drukuje to, co wystaje ponad formę, a w wklęsłym drukuje to, co jest poniżej jej powierzchni (w rowkach/wgłębieniach). Jeśli opis mówi o "wyżłobieniu/wytrawieniu w głąb" – to wskazówka na wklęsły.
Taki opis wskazuje, że obraz powstaje jako układ zagłębień w materiale formy. W wklęsłodruku farba ma pozostać głównie w tych zagłębieniach, a potem pod naciskiem jest z nich wyciągana na papier. To przeciwieństwo druku wypukłego, gdzie farba trafia na wystające elementy formy.
Matryca (forma drukowa) to element, który niesie obraz do powielenia. W zależności od techniki obraz może być wypukły, wklęsły, płaski lub utworzony przez siatkę. Rola matrycy to kontrola, gdzie ma znaleźć się farba i jak ma zostać przeniesiona na podłoże.
Nie. W druku płaskim elementy drukujące i niedrukujące są zasadniczo na tym samym poziomie, a rozdział farby wynika z właściwości powierzchni (np. zwilżania). Gdy w pytaniu pojawia się informacja o "wklęsłych zagłębieniach", zwykle nie jest to druk płaski.
Sitodruk wykorzystuje siatkę, przez której oczka farba jest przeciskana na podłoże w miejscach niezasłoniętych. W druku wklęsłym farba znajduje się w zagłębieniach matrycy, a nie przechodzi przez siatkę. Różnią się więc formą drukową i sposobem przenoszenia farby.
Częsta pułapka to dopasowanie odpowiedzi "po słowie", a nie po mechanizmie (np. widzę "wklęsło" i wybieram podobnie brzmiące). Druga to mylenie par przeciwstawnych: wypukły vs wklęsły. Warto zawsze przełożyć opis na schemat: gdzie jest obraz i jak farba trafia na papier.
Docisk decyduje o przeniesieniu farby z formy na podłoże i o jakości kontaktu. W technikach, gdzie farba jest w zagłębieniach (wklęsły), odpowiedni docisk ułatwia "wydobycie" farby z wgłębień. W innych technikach docisk również jest ważny, ale mechanizm selekcji farby bywa inny.
Najczęściej przy zamówieniach materiałów (książki, katalogi, plakaty), rozmowach z drukarnią, czytaniu specyfikacji produktu i opisu wykończenia. Zrozumienie technik druku pomaga trafniej interpretować jakość ilustracji, trwałość nadruku oraz język używany w ofertach i metrykach wydawniczych.
Ucz się przez porównanie: wypukły/płaski/wklęsły/sitodruk i zawsze kojarz je z jednym kryterium: położenie obrazu na formie oraz sposób przejścia farby. Dobre są krótkie notatki z cechami rozpoznawczymi i zestawy pytań, gdzie opis słowny trzeba dopasować do techniki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że druk wklęsły polega na tym, że elementy drukujące są zagłębione w formie (matrycy).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Druk wklęsły" – opis zasady techniki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Druk_wkl%C4%99s%C5%82y (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Druk wypukły" – charakterystyka elementów drukujących, https://pl.wikipedia.org/wiki/Druk_wypuk%C5%82y (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Sitodruk" – zasada przeciskania farby przez siatkę, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw poligrafii (techniki druku: wypukły, wklęsły, płaski, sitodruk)
  • Słowniki/encyklopedie poligraficzne opisujące techniki druku
  • Materiały edukacyjne drukarni i izb branżowych wyjaśniające zasady działania form drukowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego