KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 21.
Porównaj metody drążenia wyrobisk górniczych przedstawione w poniższej tabeli i wskaż, która z nich jest najbardziej efektywna przy drążeniu w skałach o dużej twardości.
MetodaOpis
A. Drążenie mechaniczneWykorzystuje maszyny do drążenia, takie jak wiertnice czy kombajny górnicze
B. Drążenie strzałowePolega na wykonaniu otworów strzałowych, które są następnie wypełniane materiałem wybuchowym
C. Drążenie hydrauliczneWykorzystuje strumień wody pod wysokim ciśnieniem do erozji skały
D. Drążenie termicznePolega na podgrzewaniu skały do wysokiej temperatury, a następnie szybkim ochłodzeniu, co prowadzi do pękania skały
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Drążenie strzałowe" jest powszechnie stosowane w skałach o dużej twardości, ponieważ energia materiału wybuchowego skutecznie rozkrusza zwięzły górotwór. Metody hydrauliczne i termiczne mają ograniczone zastosowanie, a drążenie mechaniczne bywa mniej opłacalne lub trudniejsze w bardzo twardych skałach.

Pełne wyjaśnienie:

W skałach o dużej twardości kluczowe jest to, czy dana metoda potrafi efektywnie urabiać zwięzły, wytrzymały górotwór i zapewnić akceptowalny postęp robót. Odpowiedź "Drążenie strzałowe" jest uznawana za właściwą, ponieważ w praktyce górnictwa podziemnego roboty strzałowe są typowym i skutecznym sposobem wykonywania wyrobisk w skałach twardych: wierci się otwory strzałowe, umieszcza ładunki materiału wybuchowego i wykonuje odstrzał, uzyskując rozkruszenie skały na urobek możliwy do załadunku i odstawy.

"Drążenie mechaniczne" może być realizowane różnymi maszynami, ale w bardzo twardych skałach często pojawiają się ograniczenia związane m.in. ze zużyciem narzędzi urabiających, spadkiem postępu lub wzrostem kosztów utrzymania. Dlatego nie zawsze jest to rozwiązanie najbardziej efektywne właśnie przy dużej twardości.

"Drążenie hydrauliczne" (strumieniem wody pod wysokim ciśnieniem) ma zastosowania specjalne, lecz w typowych warunkach drążenia wyrobisk w twardych skałach jest mniej uniwersalne i zwykle nie stanowi podstawowej technologii wykonania chodników.

"Drążenie termiczne" (nagrzewanie i szybkie chłodzenie) również jest metodą niszową: wymaga specyficznych warunków i aparatury, a w praktyce kopalń podziemnych rzadko konkuruje z klasycznym cyklem wiercenia i strzelania.

Na egzaminie warto pamiętać, że przy skałach twardych często wybiera się metody, które gwarantują skuteczne rozkruszenie górotworu i przewidywalny cykl robót, a klasyczne roboty strzałowe są tu rozwiązaniem bardzo częstym. Jednocześnie dobrze jest rozumieć, że pojęcie "efektywności" zależy od przyjętego kryterium (czas, koszt, organizacja, bezpieczeństwo), więc w praktyce doprecyzowanie kryterium ma znaczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drążenie strzałowe to sposób wykonywania wyrobiska, w którym wierci się otwory w przodku, ładuje je materiałem wybuchowym i wykonuje odstrzał. Energia wybuchu rozkrusza skałę na urobek, który następnie usuwa się z przodka i kontynuuje cykl robót.
W skałach twardych trudniej o szybkie urabianie narzędziami mechanicznymi, bo rośnie opór i zużycie osprzętu. Odstrzał dostarcza dużą energię w krótkim czasie i pozwala rozkruszyć zwięzły górotwór, co często daje przewidywalny cykl i dobre rozdrobnienie.
Najczęściej obejmuje: wytyczenie przodka, wiercenie otworów, ładowanie i uzbrajanie, odpalenie, przewietrzenie i kontrolę, obrywkę/oczyszczenie, wybieranie i odstawę urobku oraz przygotowanie obudowy i kolejnego cyklu.
Drążenie mechaniczne to urabianie skały maszynami, np. kombajnami lub wiertnicami, które skrawają, rozrywają albo kruszą górotwór narzędziami. Sprawdza się w wielu warunkach, ale w skałach bardzo twardych postęp może spadać, a zużycie narzędzi rosnąć.
Zwykle ma zastosowania specjalne, bo wymaga wody pod bardzo wysokim ciśnieniem i odpowiednich warunków technicznych. W typowych wyrobiskach korytarzowych w skałach twardych częściej spotkasz klasyczne wiercenie i strzelanie lub metody mechaniczne niż samą erozję wodną.
Metody termiczne wymagają dostarczenia i kontroli dużej ilości energii cieplnej oraz specyficznej technologii chłodzenia, co komplikuje organizację robót w wyrobisku. W praktyce częściej stosuje się rozwiązania prostsze operacyjnie, o znanym cyklu i dostępnej infrastrukturze.
Znaczenie mają m.in.: spękanie i warstwowanie skał, zagrożenia naturalne, dostępna wentylacja, przekrój wyrobiska, wymagany postęp, możliwości transportu urobku, dostęp do maszyn, koszty oraz wymagania organizacyjne. Twardość to tylko jeden z parametrów urabialności.
"Efektywna" może oznaczać najszybszą, najtańszą, dającą największy postęp na zmianę albo najlepszą organizacyjnie. W testach zwykle chodzi o typową praktykę: dla skał twardych bardzo często wskazuje się roboty strzałowe jako rozwiązanie skuteczne i uniwersalne.
Uczniowie często wybierają metodę "mechaniczną", bo kojarzy się z nowoczesnością, bez odniesienia do twardości skały. Innym błędem jest traktowanie metod hydraulicznych i termicznych jako równorzędnych w typowych warunkach kopalnianych, mimo ich niszowego charakteru.
Pomaga tabela porównawcza: warunki stosowania, zalety, ograniczenia i typowe skały dla każdej metody. Warto też ćwiczyć rozpoznawanie, kiedy dominuje wiercenie i strzelanie, a kiedy urabianie maszynowe. Na egzaminie czytaj uważnie kryterium (np. twardość skał).
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Drążenie strzałowe" jest powszechnie stosowane w skałach o dużej twardości, ponieważ energia materiału wybuchowego skutecznie rozkrusza zwięzły górotwór."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu urabiania skał i technik drążenia w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje zakładowe i szkolenia stanowiskowe dotyczące robót strzałowych (w zakresie dopuszczonym dla ucznia)
  • Podręczniki/opracowania dotyczące doboru metody drążenia do warunków geologiczno-górniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego