KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 22.
Poślizg silnika indukcyjnego będzie równy 1, gdy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poślizg silnika indukcyjnego definiuje się jako s=(ns−n)/ns, gdzie ns to prędkość synchroniczna pola, a n to prędkość wirnika. Gdy wirnik jest zatrzymany (n=0), otrzymujemy s=1. W innych stanach pracy (np. bieg jałowy) n jest bliskie ns, więc s jest mały.

Pełne wyjaśnienie:

Poślizg s w silniku indukcyjnym opisuje, jak bardzo prędkość wirnika n "nie nadąża" za prędkością synchroniczną pola wirującego ns. Typowa definicja ma postać:

s = (ns − n) / ns

Z tego wzoru wynikają ważne wnioski praktyczne:

  • Gdy wirnik jest zatrzymany, czyli n = 0, wówczas s = (ns − 0)/ns = 1. Jest to sytuacja rozruchu (w chwili startu) albo zablokowania wirnika. Wtedy w wirniku indukują się największe częstotliwości i zwykle występują duże prądy.
  • Gdy wirnik "dopędzony" do prędkości synchronicznej, czyli n ≈ ns, poślizg dąży do zera. W praktyce silnik indukcyjny w stanie ustalonym pracuje z małym, ale niezerowym poślizgiem (inaczej nie byłoby indukcji i momentu).
  • Bieg jałowy oznacza małe obciążenie mechaniczne. Wirnik ma wtedy prędkość bardzo bliską synchronicznej, więc s jest mały, a nie równy 1.
  • Zasilenie przeciwprądem to zagadnienie hamowania/odwracania momentu poprzez zmianę warunków zasilania. Sam fakt "przeciwprądu" nie stanowi definicyjnego warunku na s=1; poślizg zależy przede wszystkim od relacji prędkości wirnika do prędkości pola.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: s=1 odpowiada zerowej prędkości wirnika, a s≈0 odpowiada prędkości bliskiej synchronicznej. To pomaga szybko odróżnić rozruch/zablokowanie od biegu jałowego i normalnej pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg (s) to wielkość określająca różnicę między prędkością synchroniczną pola wirującego a prędkością wirnika, odniesioną do prędkości synchronicznej. Najczęściej zapisuje się go jako s=(ns−n)/ns. Dzięki temu można opisać, jak "daleko" wirnik jest od idealnego nadążania za polem.
Z definicji s=(ns−n)/ns. Jeśli wirnik stoi, to n=0, więc s=(ns−0)/ns=1. To odpowiada sytuacji rozruchu (w chwili startu) albo zablokowania wirnika. W praktyce to stan niekorzystny cieplnie, bo prądy są duże.
Na biegu jałowym obciążenie mechaniczne jest niewielkie, więc wirnik osiąga prędkość bardzo bliską synchronicznej. Oznacza to, że różnica (ns−n) jest mała, a więc poślizg s też jest mały (bliski 0), a nie równy 1. To częsta pułapka na testach.
W normalnej pracy ustalonej poślizg jest zwykle niewielki: wirnik kręci się prawie z prędkością synchroniczną, ale zawsze minimalnie wolniej. Dokładna wartość zależy od typu silnika, mocy i obciążenia. Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie stanów: s≈1 przy n=0 oraz s≈0 przy n≈ns.
Moment elektromagnetyczny w silniku indukcyjnym zależy od poślizgu: przy bardzo małym poślizgu moment może być zbyt mały dla dużego obciążenia, a przy większym poślizgu moment rośnie do pewnego maksimum. Gdy poślizg zbliża się do 1 (zatrzymanie), prądy są duże i silnik szybko się nagrzewa.
"Dopędzenie" sugeruje zbliżenie prędkości wirnika do prędkości synchronicznej pola. Wtedy n≈ns i poślizg dąży do zera. W silniku indukcyjnym w praktyce nie uzyskuje się trwałego s=0 pod obciążeniem, bo do wytworzenia momentu potrzebna jest indukcja, a ta wymaga niezerowego poślizgu.
Teoretycznie s=0 oznacza n=ns, czyli brak różnicy prędkości. W takim przypadku nie indukuje się siła elektromotoryczna w wirniku, więc moment zanika. Dlatego w praktyce silnik indukcyjny pod obciążeniem ma zawsze pewien dodatni poślizg. Blisko 0 bywa tylko przy bardzo małym obciążeniu.
Rozruch odpowiada sytuacji, gdy wirnik startuje z n=0, więc poślizg jest największy (s=1). Bieg jałowy występuje po rozpędzeniu, gdy obciążenie jest małe i n jest bliskie ns, więc s jest małe. Prosty test egzaminacyjny: jeśli wirnik stoi → s=1; jeśli "prawie jak synchroniczna" → s≈0.
Poślizg jest kluczowy w diagnostyce i obsłudze napędów: pomaga rozumieć prądy rozruchowe, skutki przeciążenia i zablokowania wirnika oraz zachowanie silnika pod obciążeniem. Elektromechanik, który rozumie poślizg, łatwiej dobiera zabezpieczenia i szybciej interpretuje objawy awarii (np. brak rozpędzania).
Najczęstsze błędy to: mylenie biegu jałowego z zatrzymaniem (bo "brak obciążenia" brzmi jak "brak ruchu"), odruchowe wybieranie opcji o "dopędzeniu", oraz zapominanie, że poślizg jest wielkością względną. Warto zawsze wrócić do wzoru s=(ns−n)/ns i podstawić skrajne przypadki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poślizg silnika indukcyjnego definiuje się jako s=(ns−n)/ns, gdzie ns to prędkość synchroniczna pola, a n to prędkość wirnika.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Silnik indukcyjny" – sekcja o poślizgu (s) i zależności s=(n_s−n)/n_s, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny (dostęp: 01.03.2026)
  • Wikipedia (en): "Slip (electric motor)" – definicja poślizgu i przypadek s=1 dla stojącego wirnika, https://en.wikipedia.org/wiki/Slip_(electric_motor) (dostęp: 01.03.2026)
  • The Engineering ToolBox: "Induction Motor Slip", definicja i interpretacja poślizgu, https://www.engineeringtoolbox.com/induction-motor-slip-d_546.html (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział o silnikach indukcyjnych: definicja poślizgu, stany pracy
  • Notatki z elektrotechniki/maszyn elektrycznych: pole wirujące, prędkość synchroniczna
  • Karty katalogowe silników: charakterystyki moment–prędkość i prąd–prędkość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego