KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 8.
Posuw podczas wiercenia staliwa stopowego wynosi fn = 0,05 mm/obr., a prędkość obrotowa n = 650 obr/min. Jaka będzie wartość posuwu νf wyrażona w mm/min?
Skorzystaj z zależności: νf = fn×n
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość posuwu w mm/min oblicza się ze wzoru vf = fn × n. Podstawiamy: 0,05 mm/obr × 650 obr/min = 32,5 mm/min. Jednostki "obr" skracają się, zostaje mm/min, więc poprawna wartość to 32,5.

Pełne wyjaśnienie:

Wiercenie często opisuje się dwoma powiązanymi parametrami:

  • posuw na obrót fn [mm/obr] – o ile narzędzie (wiertło) posuwa się osiowo podczas jednego pełnego obrotu,
  • prędkość obrotowa n [obr/min] – ile obrotów wykonuje wrzeciono w ciągu minuty.

Jeżeli znamy oba parametry, to prędkość posuwu vf [mm/min] (czyli posuw liniowy w czasie) obliczamy przez ich pomnożenie:

vf = fn × n

Podstawienie danych:

  • fn = 0,05 mm/obr
  • n = 650 obr/min

Obliczenie krok po kroku:

  • vf = 0,05 × 650
  • 0,05 × 650 = 32,5

Sprawdzenie jednostek jest kluczowe: (mm/obr) × (obr/min) = mm/min, ponieważ "obr" skraca się w liczniku i mianowniku. Otrzymujemy więc 32,5 mm/min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12,5 – taki wynik mógłby powstać po użyciu niewłaściwej liczby obrotów (np. 250 zamiast 650) lub po błędzie w mnożeniu.
  • 10,5 – wskazuje na błąd rachunkowy (złe przesunięcie przecinka) albo pominięcie części danych.
  • 64,5 – jest zbyt duże; typowo wynika z pomylenia fn = 0,05 z 0,1 lub z innego błędu w podstawieniu.

W praktyce na obrabiarkach CNC często programuje się posuw w mm/min, dlatego umiejętność przejścia z mm/obr na mm/min (przy znanym n) pomaga szybko sprawdzać poprawność parametrów i unikać przeciążenia narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posuw fn [mm/obr] to przesunięcie narzędzia w osi otworu przypadające na jeden pełny obrót wiertła. Informuje, "ile mm na obrót" zagłębia się wiertło. Z fn i n można policzyć prędkość posuwu vf w mm/min.
Stosuje się prostą zależność: vf = fn × n. Mnożysz posuw na obrót [mm/obr] przez prędkość obrotową [obr/min]. Jednostki "obr" skracają się, a wynik otrzymujesz w mm/min.
Bo masz iloczyn (mm/obr) × (obr/min). "Obr" występuje raz w mianowniku i raz w liczniku, więc skraca się jak w ułamkach. Zostaje mm/min, czyli droga (mm) pokonana w czasie jednej minuty.
Nie. mm/obr opisuje ruch przypadający na jeden obrót narzędzia, a mm/min opisuje ruch w czasie. Są powiązane przez prędkość obrotową n. Gdy n się zmienia, to przy stałym fn zmienia się też vf.
Najczęściej: pomylenie jednostek (uznanie, że 0,05 mm/obr to już mm/min), błędne przesunięcie przecinka w mnożeniu liczb dziesiętnych oraz niepodstawienie wszystkich danych (np. użycie innej wartości n niż w zadaniu).
Posuw na obrót fn jest wygodny przy doborze parametrów technologicznych, bo lepiej wiąże się z obciążeniem ostrzy i tworzeniem wióra. vf jest z kolei często wymagany do ustawień/sterowania obrabiarki, zwłaszcza w CNC.
Możesz wykonać szybkie przybliżenie: 0,05 to 5 setnych, a 650 to ok. 600–700. 0,05 × 600 ≈ 30, 0,05 × 700 ≈ 35, więc wynik powinien być blisko 30–35 mm/min. To pozwala wychwycić duże błędy.
Bo na egzaminie ma być jasne, jaką zależność zastosować i co jest przeliczane. Dzięki temu zadanie sprawdza głównie rozumienie parametrów i poprawność rachunków, a nie pamięciowe odtwarzanie wzorów.
Gdy znasz vf [mm/min] i n [obr/min], to posuw na obrót policzysz z przekształcenia: fn = vf / n. To częste przy weryfikacji programu NC i porównaniu z zaleceniami producenta narzędzia.
Nie wpływa na sam sposób liczenia, bo zależność vf = fn × n jest ogólna. Materiał wpływa natomiast na dobór wartości fn i n (zalecenia technologiczne), ale po ich ustaleniu rachunek jest taki sam.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prędkość posuwu w mm/min oblicza się ze wzoru vf = fn × n.

Źródła:

  • The Engineering ToolBox – "Machining – Feed Rate" (zależność feed rate = feed per revolution × rpm), https://www.engineeringtoolbox.com/machining-feed-rate-d_1539.html - dostęp 2026-02-18
  • Sandvik Coromant – Knowledge (drilling fundamentals / feed and speed – zależność posuwu od f i n), https://www.sandvik.coromant.com/en-us/knowledge/drilling - dostęp 2026-02-18
  • Kennametal – Machining Calculators / Feed rate (zależności dla posuwu i obrotów w obróbce), https://www.kennametal.com/us/en/resources/engineering-calculators.html - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Poradniki technologii obróbki skrawaniem (dział: wiercenie, parametry skrawania)
  • Katalogi narzędzi skrawających (tabele posuwów i obrotów oraz objaśnienia oznaczeń)
  • Materiały szkolne z podstaw skrawania: zależności między f_n, n i v_f

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego