KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 36.
Powierzchnię przyłożenia noża tokarskiego na przedstawionym rysunku zaznaczono literą
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny noża tokarskiego, który jest elementem wykorzystywanym w obróbce skrawaniem w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnia przyłożenia to powierzchnia narzędzia znajdująca się za krawędzią skrawającą, skierowana w stronę obrabianej powierzchni. Zapewnia luz (ogranicza tarcie) i to na niej typowo obserwuje się zużycie na przyłożeniu. Na schemacie odpowiada jej oznaczenie wskazane w kluczu.

Pełne wyjaśnienie:

Powierzchnia przyłożenia noża tokarskiego (tzw. flanka) to ta część ostrza, która leży bezpośrednio za krawędzią skrawającą i jest zwrócona w stronę już obrobionej powierzchni przedmiotu. Jej podstawową rolą jest zapewnienie luzu – czyli takiego ukształtowania geometrii, aby narzędzie nie tarło całym bokiem o obrabiany materiał.

W praktyce rozpoznasz ją po tym, że:

  • przylega funkcjonalnie do obrobionej powierzchni (jest "z tyłu" względem kierunku skrawania),
  • tworzy kąt przyłożenia, który zmniejsza kontakt i tarcie,
  • jest miejscem typowego zużycia na przyłożeniu (powstawanie pasma zużycia, wzrost sił skrawania, pogorszenie chropowatości).

Poprawna jest odpowiedź "A", ponieważ na rysunku oznacza ona właśnie powierzchnię położoną za krawędzią skrawającą, odpowiedzialną za luz i ograniczenie tarcia o obrabianą powierzchnię.

Pozostałe oznaczenia są niepoprawne, gdy odnoszą się do innych elementów geometrii ostrza:

  • Jeśli wskazują powierzchnię natarcia, to jest to powierzchnia, po której spływa wiór, a więc znajduje się "przed" krawędzią w strefie formowania wióra.
  • Jeśli wskazują krawędź skrawającą (linię/obszar przecięcia powierzchni), to nie jest to "powierzchnia" i nie spełnia definicji powierzchni przyłożenia.
  • Jeśli wskazują inne płaszczyzny pomocnicze (np. fragment korpusu/oprawki), nie dotyczą bezpośrednio geometrii ostrza odpowiedzialnej za luz przy skrawaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "przyłożenia", szukaj powierzchni narzędzia zwróconej do obrobionej powierzchni przedmiotu (tam, gdzie byłby kontakt/tarcie, gdyby nie było luzu). Gdy dotyczy "natarcia", szukaj strony, po której płynie wiór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To powierzchnia ostrza położona za krawędzią skrawającą, zwrócona w stronę obrobionej powierzchni przedmiotu. Jej funkcją jest zapewnienie luzu, ograniczenie tarcia i nagrzewania. Na niej często widać pasmo zużycia, gdy narzędzie pracuje zbyt długo lub ma złą geometrię.
Powierzchnia natarcia to ta, po której spływa wiór (jest "od strony wióra"). Powierzchnia przyłożenia jest "za" krawędzią skrawającą i jest skierowana do obrobionej powierzchni, aby nie trzeć o detal. Na schemacie szukaj relacji do krawędzi i kierunku skrawania.
Bo odpowiada za luz między narzędziem a detalem. Gdy jest dobrana nieprawidłowo (za mały luz), narzędzie zaczyna trzeć o obrabianą powierzchnię, rosną siły skrawania i temperatura, pogarsza się chropowatość i szybciej pojawia się zużycie na przyłożeniu.
Zbyt mały kąt przyłożenia zwiększa kontakt ostrza z obrabianą powierzchnią, co powoduje tarcie zamiast czystego skrawania. Skutkiem są drgania, przypalenia, pogorszenie jakości powierzchni, wzrost zapotrzebowania na moc oraz szybkie zużycie na powierzchni przyłożenia.
Najczęściej w pobliżu krawędzi skrawającej, jako pasmo zużycia na flance. Widać je szczególnie przy niewłaściwych parametrach skrawania, złym doborze płytki lub braku chłodzenia. To zużycie często objawia się pogorszeniem chropowatości i zwiększonymi siłami skrawania.
Nie. Krawędź skrawająca to linia/obszar przecięcia powierzchni narzędzia, który faktycznie oddziela wiór. Powierzchnia przyłożenia jest płaszczyzną (powierzchnią) znajdującą się za tą krawędzią i odpowiada za luz oraz ograniczenie tarcia o obrabiany przedmiot.
Częsty błąd to wybór powierzchni natarcia, bo kojarzy się z "pracą ostrza", oraz pomijanie kierunku spływu wióra. Inny błąd to wskazywanie samej krawędzi skrawającej zamiast powierzchni. Pomaga zasada: natarcie = wiór, przyłożenie = obrobiona powierzchnia i luz.
To ta strona płytki, po której w trakcie toczenia przemieszcza się wiór i która bywa wyprofilowana (łamacz wióra). Jest skierowana w stronę tworzącego się wióra. Powierzchnia przyłożenia jest po przeciwnej stronie względem krawędzi i "patrzy" na gotową powierzchnię detalu.
Zawsze, gdy pytanie dotyczy natarcia/przyłożenia, kątów i elementów geometrii ostrza. Kierunek skrawania i kierunek spływu wióra pozwalają ustalić, która powierzchnia jest "wiodąca" dla wióra (natarcie), a która ma zapewnić luz od strony detalu (przyłożenie).
Ćwicz rozpoznawanie elementów na kilku różnych schematach (różne ustawienia noża) i ucz się definicji funkcjonalnie: natarcie = spływ wióra, przyłożenie = luz i tarcie. Dobrze działa też analiza typowych objawów zużycia oraz łączenie ich z konkretną powierzchnią ostrza.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że powierzchnia przyłożenia to powierzchnia narzędzia znajdująca się za krawędzią skrawającą, skierowana w stronę obrabianej powierzchni.

Materiały:

  • Podręcznik do obróbki skrawaniem (dział: geometria narzędzi tokarskich)
  • Instrukcje producentów płytek skrawających (opisy zużycia na powierzchni przyłożenia)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw technologii mechanicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego