Nadwyżka inwentaryzacyjna występuje wtedy, gdy w trakcie inwentaryzacji (np. spisu z natury) stwierdza się większą ilość lub wartość składników majątku niż wynika to z dotychczasowej ewidencji. Z punktu widzenia rachunkowości oznacza to konieczność urealnienia stanu aktywów, czyli wykazania tego, co jednostka faktycznie posiada.
Właściwe rozliczenie nadwyżek polega na tym, że:
- zwiększa się wartość aktywów (bo majątku jest więcej, niż wykazywano),
- jednocześnie rozlicza się różnice inwentaryzacyjne tak, aby zlikwidować rozbieżność między ewidencją a stanem rzeczywistym.
Dlatego odpowiedź mówiąca o zwiększeniu wartości aktywów i rozliczeniu (zmniejszeniu) różnic inwentaryzacyjnych oddaje podstawową logikę: nadwyżka nie jest "brakiem", tylko ujawnionym dodatkowym składnikiem majątku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Nadwyżki nie są rozliczane…" – inwentaryzacja ma doprowadzić do zgodności danych ze stanem faktycznym; pominięcie rozliczenia utrwala błąd w informacji o majątku.
- "Zmniejszenie wartości aktywów…" – to kierunek właściwy dla niedoboru, nie nadwyżki. Nadwyżka zwiększa stan posiadania.
- "Sposób rozliczenia jest dowolny…" – nawet przy uproszczeniach ewidencji nie ma dowolności w sensie merytorycznym: ujęcie powinno odzwierciedlać stan rzeczywisty i zapewniać wiarygodność informacji.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij znak różnicy (nadwyżka = "więcej niż w ewidencji", niedobór = "mniej"), a dopiero potem wybieraj kierunek wpływu na aktywa.
