W ochronie osoby użycie środka przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej musi mieć konkretny, prawnie uzasadniony cel. Tym celem jest przede wszystkim odparcie bezpośredniego bezprawnego zamachu na dobra najwyższej rangi: życie, zdrowie lub wolność (własną osoby uprawnionej do działania albo innej osoby).
Kluczowe są tu trzy elementy:
- bezpośredniość – zagrożenie jest aktualne i wymaga natychmiastowej reakcji,
- bezprawność – działanie napastnika nie ma podstawy prawnej,
- cel ochronny – interwencja ma zatrzymać zamach, a nie "ukarać" lub "wymusić" zachowanie.
Dlatego odpowiedź "odparcia bezpośredniego bezprawnego zamachu na życie, zdrowie lub wolność uprawnionego lub innej osoby." jest właściwa: opisuje sytuację, w której użycie siły fizycznej ma charakter obronny i jest związane z koniecznością ochrony dóbr szczególnie chronionych.
Pozostałe propozycje wskazują cele, które nie spełniają przesłanek użycia przymusu:
- "wyeliminowania zagrożenia znieważeniem osoby chronionej." – zniewaga jest naganna, ale co do zasady nie oznacza jeszcze zamachu na życie, zdrowie lub wolność; łatwo tu o nieproporcjonalną reakcję.
- "ułatwienia przemieszczania się osoby chronionej w tłumie." – poprawa komfortu lub płynności przejścia nie jest przesłanką do stosowania przymusu wobec osób postronnych; działanie ochrony powinno opierać się na organizacji i komunikacji, nie na sile.
- "wymuszenia posłuszeństwa innych osób, na polecenie ochranianej osoby." – polecenie klienta nie stanowi samoistnej podstawy do stosowania śpb wobec osób trzecich; pracownik ochrony działa w granicach uprawnień, a nie w trybie "egzekwowania woli" osoby chronionej.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: śpb dobiera się do realnego, bezpośredniego zagrożenia, a nie do emocji, obraźliwych słów czy oczekiwań osoby ochranianej.
