Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2008



PYTANIE NR 22.
Pracownik zatrudniony na stanowisku piaskowacza narażony jest na działanie pyłu wolnej krzemionki SiO2. Do jakiej choroby zawodowej może doprowadzić długotrwała ekspozycja na ten czynnik?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pył wolnej (krystalicznej) krzemionki SiO2 wdychany przewlekle może odkładać się w płucach i prowadzić do rozwoju pylicy płuc (krzemicy). Jest to typowa choroba zawodowa związana z pracami generującymi drobny pył mineralny, jak piaskowanie. Pozostałe odpowiedzi dotyczą głównie zmian typowych dla azbestu lub nieswoistych powikłań opłucnowych.

Pełne wyjaśnienie:

Na stanowisku piaskowacza powstaje duża ilość drobnego pyłu mineralnego. Jeżeli pył zawiera wolną/krystaliczną krzemionkę (SiO2), a ekspozycja jest długotrwała, to cząstki mogą docierać do pęcherzyków płucnych (frakcja respirabilna) i wywoływać przewlekły proces zapalno-włókniejący. Skutkiem jest pylica płuc, a w przypadku krzemionki często określana jako krzemica. To klasyczny przykład choroby zawodowej wynikającej z wieloletniego narażenia na pyły nieorganiczne.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Pylicy płuc"?

  • Związek przyczynowy: pył krystalicznej krzemionki jest jednym z najbardziej znanych czynników prowadzących do pylic (zwłaszcza krzemicy).
  • Mechanizm: przewlekłe wdychanie powoduje uszkodzenie i zwłóknienie miąższu płuca, co przekłada się na postępujące ograniczenie wydolności oddechowej.
  • Kontekst stanowiska: piaskowanie to praca o wysokim ryzyku zapylenia, więc pasuje do profilu ekspozycji prowadzącej do pylic.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Azbestozy: to pylica związana z narażeniem na pył azbestu. Choć obie jednostki należą do chorób pyłowych, czynnik etiologiczny jest inny niż SiO2.
  • Wysięku opłucnowego: jest to objaw/stan kliniczny o wielu przyczynach (np. zapalnych, krążeniowych, nowotworowych). Nie jest typową, jednoznaczną chorobą zawodową wynikającą specyficznie z ekspozycji na krzemionkę.
  • Rozległego zgrubienia opłucnej: takie zmiany częściej kojarzy się z narażeniem na azbest i chorobami opłucnej, a nie z klasycznym obrazem krzemicy, która dotyczy głównie miąższu płuc.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści widzisz SiO2/krzemionkę, najczęściej kluczem jest krzemica (pylica); jeśli pojawia się azbest, częściej będą to azbestoza i zmiany opłucnowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wolna krzemionka SiO2 w kontekście BHP?
Wolna (krystaliczna) krzemionka SiO2 to składnik wielu minerałów, który w postaci drobnego pyłu może być wdychany podczas procesów takich jak piaskowanie czy cięcie materiałów mineralnych. W BHP traktuje się ją jako czynnik szkodliwy, bo długotrwałe narażenie może prowadzić do pylicy płuc.
Dlaczego piaskowacz jest szczególnie narażony na pyły respirabilne?
Piaskowanie powoduje rozbijanie materiału na bardzo drobne cząstki unoszące się w powietrzu. Część z nich ma rozmiar pozwalający dotrzeć głęboko do płuc (frakcja respirabilna), co zwiększa ryzyko chorób przewlekłych. Dlatego na tym stanowisku kluczowe są odpylanie, wentylacja i ochrona dróg oddechowych.
Jakie choroby zawodowe kojarzy się z ekspozycją na krzemionkę?
Najbardziej typowym skutkiem wieloletniego wdychania krystalicznej krzemionki jest pylica płuc (krzemica). W praktyce BHP ważne jest odróżnienie jej od chorób związanych z innymi pyłami, np. azbestem. Na egzaminie zwykle chodzi o wskazanie właściwej pylicy dla danego czynnika.
Czym różni się pylica płuc od azbestozy?
Obie jednostki należą do chorób pyłowych, ale różnią się czynnikiem wywołującym. Pylica (krzemica) wiąże się z wdychaniem pyłu krystalicznej krzemionki, natomiast azbestoza wynika z narażenia na pył azbestu. W testach kluczowe jest skojarzenie: SiO2 → krzemica, azbest → azbestoza.
Czy wysięk opłucnowy jest typową chorobą od pyłu krzemionki?
Nie jest to typowa, jednoznaczna choroba przypisana specyficznie do ekspozycji na krzemionkę. Wysięk opłucnowy to stan kliniczny o wielu możliwych przyczynach, dlatego jako odpowiedź egzaminacyjna zwykle nie pasuje do pytania o przewlekłą chorobę zawodową od SiO2. Najbardziej klasyczna odpowiedź to pylica płuc (krzemica).
Jakie objawy mogą sugerować rozwój pylicy u pracownika?
W praktyce podejrzenie choroby pyłowej może budzić narastająca duszność wysiłkowa, przewlekły kaszel i spadek tolerancji wysiłku, szczególnie u osoby z wieloletnią ekspozycją na zapylenie. Ostateczne rozpoznanie należy do lekarza, ale rolą BHP jest wychwycenie ryzyka i zapewnienie profilaktyki oraz właściwych warunków pracy.
Jak ograniczyć narażenie na pył krzemionkowy podczas piaskowania?
Skuteczne działania to przede wszystkim ograniczenie emisji pyłu u źródła (technologie mniej pylące), hermetyzacja i odpylanie stanowiska oraz dobra wentylacja. Uzupełnieniem są środki organizacyjne (czas ekspozycji, procedury czyszczenia) i właściwie dobrana ochrona dróg oddechowych. Najlepsze efekty daje łączenie metod technicznych i PPE.
Kiedy w pytaniach egzaminacyjnych wybiera się odpowiedzi o zmianach opłucnowych?
Odpowiedzi dotyczące opłucnej (np. zgrubienia opłucnej) częściej pojawiają się w kontekście narażenia na pyły włókniste, zwłaszcza azbest. Jeśli w treści zadania wyraźnie wskazano krzemionkę SiO2, to zwykle właściwym tropem jest pylica miąższowa (krzemica), a nie choroba opłucnej.
Jakie błędy najczęściej robią uczniowie w zadaniach o pylicach?
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie "azbestozy" jako rozpoznawalnej nazwy, bez sprawdzenia, jaki czynnik wskazano w treści. Drugi błąd to mylenie choroby zawodowej z objawem (np. wysięk opłucnowy). Pomaga metoda: najpierw wskaż czynnik (SiO2/azbest), potem dopasuj typową jednostkę chorobową.
Jak przygotować się do pytań o czynniki szkodliwe i choroby zawodowe?
Najlepiej uczyć się "par" czynnik–skutek (np. krzemionka → krzemica, hałas → ubytek słuchu) oraz rozumieć, czy dany czynnik działa na miąższ płuca, opłucną, skórę czy układ nerwowy. Warto też rozwiązywać testy i tworzyć własne fiszki. Na egzaminie szukaj w treści słów-kluczy, np. SiO2.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pył wolnej (krystalicznej) krzemionki SiO2 wdychany przewlekle może odkładać się w płucach i prowadzić do rozwoju pylicy płuc (krzemicy)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z medycyny pracy i higieny pracy (dział: pyły i pylice)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pyłów przemysłowych i ochrony dróg oddechowych
  • Wytyczne producentów i instrukcje doboru filtrów oraz sprzętu ochrony układu oddechowego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego