Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 6.
Pracownik zatrudniony w hurtowni w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 2 800,00 zł oraz prowizję, która zależy od wysokości osiągniętego obrotu ze sprzedaży. W bieżącym miesiącu hurtownia osiągnęła obrót ze sprzedaży w wysokości 26 000,00 zł. Ile wynosi kwota wynagrodzenia brutto pracownika, jeżeli przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z systemem prowizyjnym w kontekście wynagrodzenia pracownika hurtowni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie brutto to suma płacy zasadniczej i prowizji od obrotu.
Przy obrocie 26 000,00 zł i prowizji 3% prowizja wynosi 780,00 zł. Po dodaniu do 2 800,00 zł otrzymujemy 3 580,00 zł brutto. Pozostałe kwoty nie odpowiadają tej sumie.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym pracownik otrzymuje dwa składniki:

  • wynagrodzenie zasadnicze (stałe) – tutaj 2 800,00 zł,
  • prowizję (zmienną) – zależną od obrotu ze sprzedaży.

Kwota wynagrodzenia brutto w takim zadaniu liczy się jako:

wynagrodzenie brutto = wynagrodzenie zasadnicze + prowizja

Przy danych z zadania obrót wynosi 26 000,00 zł, a poprawny wynik 3 580,00 zł oznacza, że prowizja stanowi 780,00 zł. Taka prowizja odpowiada stawce 3% od obrotu, bo:

26 000,00 zł × 3% = 26 000,00 × 0,03 = 780,00 zł

Następnie dodajemy składniki:

2 800,00 zł + 780,00 zł = 3 580,00 zł

Dlatego odpowiedź "3 580,00 zł" jest zgodna z mechanizmem naliczania płacy w tym systemie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2 800,00 zł" pomija prowizję, czyli traktuje wynagrodzenie jak wyłącznie czasowe.
  • "2 884,00 zł" odpowiada bardzo małej prowizji (84,00 zł), co sugeruje pomyłkę w procentach lub w podstawie naliczania.
  • "3 320,00 zł" daje prowizję 520,00 zł, co wskazuje na użycie innej stawki/procentu albo błąd rachunkowy.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest zawsze: (1) ustalić podstawę prowizji (obrót), (2) zastosować właściwą stawkę procentową z danych/załącznika, (3) zsumować składniki do kwoty brutto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest system wynagradzania czasowo-prowizyjny?
To system, w którym wynagrodzenie składa się z części stałej (za czas pracy) oraz części zmiennej zależnej od efektów, np. prowizji od sprzedaży. W praktyce na liście płac sumuje się płacę zasadniczą i wyliczoną prowizję.
Jak obliczyć prowizję od obrotu ze sprzedaży?
Prowizję liczy się jako obrót × stawka prowizji. Jeśli stawka jest procentowa, trzeba zamienić ją na ułamek dziesiętny (np. 3% = 0,03). Wynik prowizji dodaje się do wynagrodzenia zasadniczego.
Dlaczego w zadaniach z prowizją ważna jest podstawa naliczania?
Bo prowizja może być liczona od różnych wielkości: obrotu, marży albo zysku. W tym typie zadań zwykle podstawa jest podana jako obrót ze sprzedaży. Użycie złej podstawy daje poprawny rachunek, ale błędny wynik końcowy.
Co oznacza wynagrodzenie brutto w liście płac?
Wynagrodzenie brutto to kwota przed potrąceniami (np. składkami i podatkiem). W zadaniach o systemie czasowo-prowizyjnym brutto zwykle jest sumą: płaca zasadnicza + prowizja. Dopiero od brutto oblicza się dalsze potrącenia.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy liczeniu prowizji procentowej?
Najczęstsze błędy to: zła zamiana procentu na ułamek (np. 3% jako 0,3), liczenie prowizji od niewłaściwej podstawy oraz pomijanie prowizji w sumowaniu. Pomaga zapis: prowizja = obrót × (procent/100).
Czy można rozwiązać takie zadanie bez podanej stawki prowizji?
Nie w pełni. Do obliczeń trzeba znać stawkę (np. 2%, 3%, 5%) albo mieć ją w załączniku/tabeli. Jeśli jej nie ma w tekście, należy sprawdzić, czy zadanie odwołuje się do ilustracji lub dodatkowych danych egzaminacyjnych.
Jak sprawdzić, czy wynik wynagrodzenia brutto ma sens?
Warto policzyć "wstecz", ile wynosi prowizja: brutto minus podstawa. Następnie porównać prowizję do obrotu i zobaczyć, jaki to procent. Jeśli wychodzi np. 30% przy typowej sprzedaży hurtowej, to sygnał błędu w procentach lub w podstawie naliczania.
Jaka jest różnica między obrotem a zyskiem w kontekście prowizji?
Obrót to wartość sprzedaży (przychód), a zysk to wynik po odjęciu kosztów. Prowizja od obrotu jest liczona od samej sprzedaży, bez analizy kosztów. Prowizja od zysku byłaby zwykle niższa i wymagałaby dodatkowych danych o kosztach.
Kiedy stosuje się wynagrodzenie prowizyjne w hurtowni?
Stosuje się je często przy stanowiskach sprzedażowych, aby powiązać część wynagrodzenia z wynikami (np. wartością sprzedaży). Dzięki temu pracownik ma motywację do zwiększania obrotu, a pracodawca kontroluje koszty płacowe zależnie od efektów.
Jak przygotować się do egzaminu z zadań o wynagrodzeniu i prowizji?
Ćwicz zadania z procentami w kontekście sprzedaży (prowizje, rabaty, marże) oraz schemat listy płac: składniki stałe i zmienne. Na egzaminie zapisuj wzór, podstawiaj dane z zadania i dopiero potem wybieraj odpowiedź, unikając dopasowywania "pod wynik".
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe kwoty nie odpowiadają tej sumie."

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Pracy – informacje o wynagrodzeniu i zasadach jego ustalania (strona tematyczna): https://www.pip.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik/zbiór zadań z kadr i płac dla technika ekonomisty (dział: systemy wynagradzania i lista płac)
  • Materiały dydaktyczne o składnikach wynagrodzenia i sposobach naliczania prowizji
  • Ćwiczenia rachunkowe z procentów (prowizje, rabaty, marże) w kontekście sprzedaży
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego