KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 18.
Pracownikiem nie jest osoba zatrudniona na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pracownikiem jest osoba pozostająca w stosunku pracy na podstawie form właściwych dla prawa pracy (np. umowa o pracę, powołanie, mianowanie, spółdzielcza umowa o pracę). Umowa o dzieło ma charakter cywilnoprawny, więc co do zasady nie tworzy statusu pracownika.

Pełne wyjaśnienie:

Status pracownika jest związany z nawiązaniem stosunku pracy, a więc z zatrudnieniem na podstawie form przewidzianych dla prawa pracy. W praktyce administracji ma to duże znaczenie: od tego zależy m.in. sposób prowadzenia dokumentacji, zakres podporządkowania służbowego, uprawnienia urlopowe i tryb odpowiedzialności.

Odpowiedź "umowy o dzieło" jest poprawna, ponieważ umowa o dzieło jest co do zasady umową cywilnoprawną, nastawioną na wykonanie oznaczonego rezultatu. Taka umowa nie tworzy stosunku pracy, a więc osoba ją wykonująca nie uzyskuje statusu pracownika (chyba że w rzeczywistości strony realizują cechy stosunku pracy, ale to wymagałoby odrębnej oceny faktycznej, której w tym pytaniu nie ma).

Pozostałe odpowiedzi wskazują formy, które mogą stanowić podstawę zatrudnienia pracowniczego:

  • "spółdzielczej umowy o pracę" – jest powiązana z zatrudnieniem w ramach spółdzielni i zasadniczo dotyczy stosunku pracy, więc prowadzi do statusu pracownika.
  • "mianowania" – jest szczególną podstawą zatrudnienia w określonych przypadkach przewidzianych przepisami; mimo odmienności od umowy, nadal oznacza zatrudnienie pracownicze.
  • "powołania" – także bywa podstawą nawiązania stosunku pracy w określonych sytuacjach; osoba zatrudniona w tym trybie jest pracownikiem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się umowa o dzieło lub umowa zlecenia, zwykle są to sygnały umów cywilnoprawnych. Jeśli pytanie dotyczy statusu pracownika, w pierwszej kolejności szukaj opcji typowych dla prawa pracy (umowa o pracę oraz szczególne podstawy zatrudnienia, takie jak mianowanie czy powołanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pracownik to osoba zatrudniona w ramach stosunku pracy, czyli wykonująca pracę pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonym miejscu i czasie, za wynagrodzeniem. Taki status wynika z form właściwych dla prawa pracy (np. umowa o pracę lub szczególne podstawy zatrudnienia).
Umowa o dzieło jest umową cywilnoprawną, w której liczy się przede wszystkim osiągnięcie określonego rezultatu (dzieła). Co do zasady nie tworzy podporządkowania pracowniczego ani stosunku pracy, więc wykonawca nie uzyskuje statusu pracownika.
W umowie o pracę kluczowe są cechy: podporządkowanie, wykonywanie pracy w określonym czasie i miejscu oraz ciągłość. W umowie o dzieło kluczowy jest rezultat (konkretne dzieło). Na testach szukaj słów: "kierownictwo", "czas pracy" vs "rezultat/odbiór dzieła".
Tak, mianowanie jest traktowane jako jedna z podstaw nawiązania stosunku pracy w szczególnych przypadkach przewidzianych przepisami. W praktyce oznacza to, że osoba zatrudniona przez mianowanie ma status pracownika, choć tryb nawiązania zatrudnienia różni się od umowy.
Nie. Powołanie w kontekście zatrudnienia może stanowić podstawę nawiązania stosunku pracy w określonych sytuacjach. Umowa cywilnoprawna (np. o dzieło) opiera się na przepisach prawa cywilnego i nie tworzy relacji pracowniczej w typowym znaczeniu.
Status pracownika wpływa na zakres obowiązków, podporządkowanie służbowe, odpowiedzialność oraz sposób dokumentowania spraw kadrowych. W jednostkach administracji ułatwia to ustalenie, kto może reprezentować urząd, podpisywać pisma i wykonywać czynności w ramach upoważnień.
Co do zasady tak, bo jest to forma związana z zatrudnieniem o charakterze pracowniczym. Na egzaminie traktuj ją jako podstawę uzyskania statusu pracownika, odróżniając od umów cywilnoprawnych, które nie tworzą stosunku pracy.
Najczęstszy błąd to utożsamienie słowa "umowa" ze statusem pracownika. Studenci mylą też "dzieło" z "pracą" przez skojarzenia językowe. Pomaga zasada: dzieło = rezultat, praca = podporządkowanie i czas.
Umowa o dzieło bywa stosowana przy zlecaniu konkretnych rezultatów, np. przygotowania opracowania, projektu lub innego określonego utworu/produktu. W typowej obsłudze klienta i zadaniach urzędniczych częściej występuje zatrudnienie pracownicze, a nie umowa o dzieło.
Najpierw sprawdź, czy w odpowiedziach jest umowa cywilnoprawna (np. "dzieło") – zwykle to kandydat na odpowiedź. Następnie upewnij się, że pozostałe opcje to podstawy stosunku pracy (umowa o pracę, powołanie, mianowanie). Wybierz jedyną niepracowniczą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pracownikiem jest osoba pozostająca w stosunku pracy na podstawie form właściwych dla prawa pracy (np. umowa o pracę, powołanie, mianowanie, spółdzielcza umowa o pracę)."

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Pracy – informacje o umowach cywilnoprawnych i różnicach względem zatrudnienia pracowniczego (materiały informacyjne): https://www.pip.gov.pl/ (należy wyszukać dział o umowach cywilnoprawnych) (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Komentarze i opracowania do prawa pracy (rozdziały o stosunku pracy i definicji pracownika)
  • Materiały szkoleniowe z kadr i płac dla administracji (podstawy zatrudniania)
  • Poradniki instytucji publicznych dot. umów cywilnoprawnych i ich odróżniania od umowy o pracę

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego