KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Prawidłowa kolejność etapów procesu planowania to:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proces planowania przebiega od zdefiniowania tego, co ma być osiągnięte (cele), przez rozpoznanie problemu i przygotowanie możliwych wariantów działania. Następnie wybiera się najlepszą alternatywę, wdraża plan w praktyce, a na końcu prowadzi kontrolę realizacji, aby ocenić wykonanie i wprowadzić korekty.

Pełne wyjaśnienie:

W klasycznym ujęciu zarządzania planowanie jest procesem uporządkowanym w czasie. Zaczyna się od ustalenia celów, bo bez celu nie da się ocenić, czy działania są skuteczne ani jakie zasoby i terminy będą potrzebne.

Kolejny krok to identyfikacja problemu (lub sytuacji decyzyjnej): określenie, co stoi na przeszkodzie realizacji celu oraz jakie są ograniczenia (czas, budżet, zasoby, wymagania jakościowe). Dopiero mając jasno opisany problem, można sensownie przejść do poszukiwania alternatywnych rozwiązań, czyli wygenerowania kilku możliwych sposobów działania.

Następnie następuje dokonanie wyboru wariantu (decyzja). W praktyce oznacza to porównanie alternatyw według kryteriów: koszt, ryzyko, czas realizacji, zgodność z celami i możliwościami organizacji.

Po decyzji plan nie jest jeszcze wykonany — trzeba przejść do wdrożenia planu, czyli realizacji zaplanowanych działań (przydział zadań, uruchomienie zasobów, wykonanie harmonogramu). Dopiero po wdrożeniu ma sens kontrola realizacji planu: sprawdzanie odchyleń od założeń, analiza przyczyn i ewentualne działania korygujące.

Dlaczego pozostałe układy są błędne? Jeśli w opcji pojawia się wdrożenie przed wyborem lub przed przygotowaniem alternatyw, to sugeruje działanie "w ciemno", bez decyzji i bez porównania wariantów. Układ, w którym kontrola występuje przed wdrożeniem, myli znaczenie kontroli: kontrolujemy wykonanie, więc musi istnieć faza realizacji. Z kolei przesuwanie identyfikacji problemu na koniec odwraca logikę procesu, bo problem i ograniczenia powinny być rozpoznane zanim zaproponuje się rozwiązania.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj sekwencję jako łańcuch przyczynowo-skutkowy: cel → problem → warianty → wybór → wykonanie → kontrola.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Proces planowania to uporządkowany zestaw działań prowadzących od określenia celu do przygotowania i wdrożenia sposobu jego osiągnięcia. Obejmuje m.in. rozpoznanie problemu, analizę wariantów, wybór najlepszego rozwiązania oraz kontrolę realizacji, aby sprawdzić, czy plan działa w praktyce.
Najczęściej wskazuje się ciąg: ustalenie celów → identyfikacja problemu/ograniczeń → poszukiwanie alternatyw → wybór wariantu → wdrożenie planu → kontrola realizacji. Taka kolejność jest logiczna, bo kontrola dotyczy wykonania, a wykonanie jest możliwe dopiero po decyzji i wdrożeniu.
Najpierw trzeba wiedzieć co jest przeszkodą i jakie są ograniczenia (np. budżet, czas, zasoby). Dopiero wtedy można tworzyć sensowne alternatywy. Bez diagnozy problemu alternatywy są przypadkowe i trudniej je porównać, bo nie ma jasnych kryteriów oceny.
Kontrola sprawdza, czy wdrożone działania przyniosły założony efekt i czy nie wystąpiły odchylenia od planu. Żeby coś kontrolować, musi najpierw nastąpić realizacja. Kontrola może być też bieżąca, ale w ujęciu etapów procesu planowania występuje po wdrożeniu jako ocena wykonania i podstawa korekt.
To etap tworzenia kilku możliwych sposobów osiągnięcia celu, np. różnych harmonogramów, wariantów kosztowych czy metod realizacji zadania. Ważne jest, aby alternatywy były porównywalne (te same kryteria oceny) i realne do wykonania w warunkach organizacji.
Wybór to decyzja "który wariant robimy" na podstawie kryteriów (koszt, czas, ryzyko). Wdrożenie to wykonanie: przydzielenie zadań, uruchomienie zasobów, realizacja działań zgodnie z planem. Na egzaminie mylenie tych etapów często prowadzi do złej kolejności.
Najczęstsze pomyłki to: ustawianie kontroli przed wdrożeniem, rozpoczynanie od wdrożenia bez zdefiniowania celu, przesuwanie identyfikacji problemu na koniec oraz traktowanie "alternatyw" jako dodatku po podjęciu decyzji. Pomaga zasada: diagnoza → warianty → decyzja → wykonanie → kontrola.
W praktyce często jest iteracyjny: po kontroli wraca się do wcześniejszych etapów i koryguje cele, założenia lub sposób realizacji. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych zwykle sprawdza się modelową kolejność etapów, która pokazuje logiczny porządek podejmowania decyzji i realizacji.
Przykład: plan kosztów działu. Najpierw ustalasz cel (np. limit wydatków), identyfikujesz problem (gdzie są największe koszty), tworzysz alternatywy (różne warianty oszczędności), wybierasz najlepszy, wdrażasz (zmiany w zakupach/umowach) i kontrolujesz realizację (analiza odchyleń, raporty).
Użyj prostej sekwencji do zapamiętania: cel → problem → warianty → wybór → wdrożenie → kontrola. Sprawdź szczególnie dwa miejsca, gdzie łatwo o błąd: kontrola nie może być przed wdrożeniem, a wdrożenie nie może być przed wyborem wariantu. To zwykle wystarcza do eliminacji opcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Proces planowania przebiega od zdefiniowania tego, co ma być osiągnięte (cele), przez rozpoznanie problemu i przygotowanie możliwych wariantów działania."

Źródła:

  • R.W. Griffin, "Podstawy zarządzania" (rozdziały dotyczące funkcji zarządzania i planowania) – źródło podręcznikowe
  • A.K. Koźmiński, W. Piotrowski (red.), "Zarządzanie. Teoria i praktyka" (części o planowaniu i podejmowaniu decyzji) – źródło podręcznikowe
  • J.A.F. Stoner, R.E. Freeman, D.R. Gilbert Jr., "Kierowanie" (planowanie i kontrola jako funkcje zarządzania) – źródło podręcznikowe

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw zarządzania (funkcje i proces decyzyjny)
  • Notatki/opracowania do kwalifikacji EKA.4 z obszaru planowania i kontroli
  • Ćwiczenia: układanie etapów procesu planowania na przykładach sytuacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego