KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Prędkość prądu powietrza w wyrobiskach wybierkowych nie może przekraczać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ograniczenie prędkości prądu powietrza w wyrobiskach wybierkowych ma zapewnić bezpieczne i dopuszczalne warunki pracy.
Zbyt duża prędkość nasila pylenie i przeciągi, może pogarszać komfort cieplny oraz utrudniać organizację robót. Dlatego przyjmuje się limit 5 m/s.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach wybierkowych (czyli w rejonie bezpośrednio związanym z urabianiem i postępem robót) prędkość prądu powietrza jest parametrem bezpieczeństwa i higieny pracy, a nie tylko "wydajności przewietrzania". Odpowiedź "5 m/s" wskazuje wartość graniczną, której nie należy przekraczać, aby utrzymać akceptowalne warunki pracy załogi i ograniczać zagrożenia towarzyszące zbyt intensywnemu przepływowi.

Dlaczego limit prędkości jest potrzebny?

  • Pylenie – większa prędkość przepływu może unosić więcej pyłu z ociosów i spągu oraz wzmagać wtórne zapylenie.
  • Przeciągi i dyskomfort – zbyt szybki strumień powietrza może powodować miejscowe wychłodzenie pracowników oraz pogorszenie odczuwalnych warunków cieplnych, nawet gdy temperatura powietrza nie wydaje się wysoka.
  • Wpływ na organizację robót – w rejonach wybierkowych występują przeszkody, osprzęt i procesy (urabianie, transport, obudowa), a nadmierne prędkości mogą pogarszać warunki prowadzenia prac.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartości "8 m/s", "10 m/s" i "12 m/s" oznaczają wyraźnie wyższe prędkości, które zwiększają ryzyko opisanych skutków ubocznych (zwłaszcza pylenia i przeciągów). Na egzaminach takie liczby często pełnią rolę "pułapek" dla osób, które intuicyjnie utożsamiają większy przepływ z lepszym przewietrzaniem, bez uwzględnienia ograniczeń BHP i komfortu pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy maksymalnej prędkości w wyrobisku eksploatacyjnym, warto pamiętać, że limity są zwykle niższe niż intuicyjnie wybierane "wysokie" wartości, ponieważ liczy się także zapylenie i mikroklimat, a nie wyłącznie wymiana powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To szybkość przepływu powietrza wentylacyjnego w danym wyrobisku (zwykle w m/s). Parametr wpływa na przewietrzanie, odprowadzanie zanieczyszczeń oraz na komfort i bezpieczeństwo pracy. Zbyt duża prędkość może powodować przeciągi i nasilać pylenie.
Ograniczenie ma chronić pracowników i utrzymać warunki BHP. Nadmierny przepływ może zwiększać wtórne zapylenie, powodować dyskomfort cieplny (uczucie zimna/przeciągu) i utrudniać prowadzenie robót w rejonie urabiania. Dlatego stosuje się limity maksymalne.
Wyrobisko wybierkowe jest związane bezpośrednio z eksploatacją złoża (rejon urabiania i postępu robót). Inne wyrobiska, np. udostępniające lub transportowe, pełnią głównie funkcje komunikacyjne i logistyczne. Różne funkcje oznaczają często różne wymagania wentylacyjne.
Nie zawsze. Większy przepływ może poprawiać wymianę powietrza, ale jednocześnie może zwiększać pylenie, powodować przeciągi oraz pogarszać odczuwalne warunki cieplne. Bezpieczeństwo to kompromis między skutecznym przewietrzaniem a ograniczeniami wynikającymi z BHP i ergonomii pracy.
Najczęściej wskazuje się nasilenie pylenia (unoszenie pyłu z wyrobiska), przeciągi i dyskomfort pracowników oraz większe ryzyko lokalnych uciążliwości mikroklimatycznych. W praktyce może to oznaczać gorsze warunki pracy mimo pozornie "lepszej" wentylacji.
W praktyce używa się przyrządów pomiarowych (anemometrów) oraz wykonuje pomiary w przekroju wyrobiska zgodnie z przyjętą metodyką zakładową. Wynik porównuje się z wymaganiami dla danego typu wyrobiska i warunków ruchowych, aby ocenić zgodność z zasadami wentylacji.
Typowe błędy to wybieranie zawyżonych wartości "bo lepiej przewietrzają", mylenie limitów między różnymi rodzajami wyrobisk oraz pomijanie, że pytanie dotyczy maksimum. Pomaga czytanie polecenia pod kątem słów "nie może przekraczać" i kojarzenie limitów z BHP.
Tak. Wyższa prędkość przepływu może łatwiej unosić pył z ociosów i spągu oraz powodować wtórne zapylenie. Dlatego w wyrobiskach, gdzie pracuje załoga i powstaje pył technologiczny, dąży się do utrzymania prędkości w granicach dopuszczalnych dla BHP.
Ryzyko wzrasta m.in. przy zmianach w układzie wentylacyjnym (przebudowa tam, zmiany oporów, uruchomienie dodatkowych wentylatorów), przy zwężeniach przekroju wyrobiska oraz przy nieprawidłowym prowadzeniu lutniowania. Wtedy prędkość lokalnie może rosnąć.
Ucz się limitów i zasad w powiązaniu z praktyką: typ wyrobiska, cel wentylacji, zagrożenia (pył, mikroklimat) i konsekwencje przekroczeń. Pomaga tworzenie fiszek z wartościami granicznymi oraz rozwiązywanie zadań sytuacyjnych, gdzie trzeba dobrać parametry do rejonu robót.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego przyjmuje się limit 5 m/s.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z aerologii górniczej dla technika górnictwa podziemnego (wentylacja, klimat, zapylenie)
  • Instrukcje wewnętrzne kopalń dotyczące wentylacji i dopuszczalnych parametrów mikroklimatu
  • Zadania i testy egzaminacyjne z działu wentylacji wyrobisk eksploatacyjnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego