KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 6.
Wszystkie dostępne wyrobiska i pomieszczenia przewietrza się w taki sposób, aby zawartość w powietrzu była nie większa niż 0,0007% dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "H2S" jest właściwa, ponieważ siarkowodór należy do najbardziej toksycznych gazów spotykanych w atmosferze wyrobisk i już bardzo małe udziały objętościowe mogą stanowić zagrożenie. Pozostałe gazy (CO, CO2, NO2) mają inne typowe progi i charakter zagrożenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, dla którego składnika powietrza w wyrobiskach podziemnych przyjmuje się bardzo niski dopuszczalny udział objętościowy 0,0007%. Taka wartość odpowiada rzędu kilku części na milion (0,0007% = 7 ppm), czyli zakresowi typowemu dla gazów o wysokiej toksyczności.

"H2S" (siarkowodór) jest gazem silnie trującym, a jego obecność w wyrobiskach stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia. Dlatego w praktyce górniczej przykłada się dużą wagę do bardzo niskich dopuszczalnych zawartości i do skutecznego przewietrzania wszystkich dostępnych wyrobisk oraz pomieszczeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do wskazanej wartości?

  • "CO2" działa głównie jako gaz duszący (wypiera tlen). Zwykle zagrożenie wiąże się z większymi udziałami objętościowymi niż pojedyncze ppm, więc podany próg jest nietypowo mały dla samego CO2.
  • "NO2" jest gazem drażniącym i toksycznym, ale pytanie testuje skojarzenie konkretnego, bardzo niskiego progu z gazem szczególnie charakterystycznym dla zagrożeń toksycznych w kopalni; w praktyce wartości graniczne i procedury mogą być inne niż dla H2S.
  • "CO" (tlenek węgla) jest silnie toksyczny, jednak w tym zadaniu podano konkretną wartość 0,0007% przypisaną w kluczu do siarkowodoru; CO częściej kojarzy się także z pożarami/endogenicznymi procesami i innymi progami alarmowymi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się H2S, a w treści widzisz bardzo mały procent (rzędu tysięcznych/ dziesięciotysięcznych części procenta), myśl o gazie wyjątkowo toksycznym i o wymaganiu intensywnego przewietrzania oraz stałego monitoringu atmosfery.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To udział objętościowy danego gazu w powietrzu. Taka liczba jest bardzo mała (rzędu kilku ppm), więc zwykle odnosi się do substancji silnie toksycznych, dla których nawet niewielkie stężenia są niebezpieczne i wymagają skutecznego przewietrzania oraz kontroli atmosfery.
Siarkowodór (H2S) jest gazem silnie trującym. Zagrożenie pojawia się już przy małych stężeniach, dlatego jego wykrycie wymaga szybkiej reakcji: poprawy przewietrzania, ograniczenia przebywania ludzi w rejonie oraz stosowania procedur bezpieczeństwa.
Do przeliczenia przydatna jest zależność: 1% = 10 000 ppm. Zatem 0,0007% to 0,0007 × 10 000 = 7 ppm. Taki poziom pokazuje, że chodzi o bardzo niski próg, charakterystyczny dla substancji o wysokiej toksyczności.
Na egzaminie zwykle wymaga się ogólnej wiedzy: H2S może powodować podrażnienie dróg oddechowych i oczu, złe samopoczucie, a przy większych stężeniach szybkie pogorszenie stanu zdrowia. Kluczowe jest skojarzenie: małe stężenia też są groźne.
Nie należy tak tego upraszczać: CO także jest bardzo toksyczny, ale w zadaniach testowych często sprawdza się skojarzenie konkretnego, bardzo niskiego progu procentowego z H2S. W praktyce oba gazy wymagają monitoringu i działań zgodnych z procedurami zakładu.
CO2 jest przede wszystkim gazem duszącym, bo wypiera tlen. Zagrożenie narasta wraz ze wzrostem udziału w powietrzu i zwykle kojarzy się z większymi wartościami niż pojedyncze ppm. Dlatego tak mały próg procentowy typowo nie pasuje do CO2.
Stosuje się detektory i czujniki gazów (często wielogazowe), które monitorują skład atmosfery i mogą uruchamiać alarmy. Na egzaminie warto pamiętać o zasadzie: pomiar, interpretacja odczytu i reakcja organizacyjna (przewietrzanie, ograniczenie dostępu) są ze sobą powiązane.
Gdy pomiary wskazują podwyższoną zawartość gazów niebezpiecznych albo gdy istnieje ryzyko ich wydzielania w danym rejonie. Działania obejmują m.in. zmianę parametrów wentylacji i organizację robót tak, by zapewnić bezpieczną atmosferę w miejscach pracy.
Częsty błąd to wybór gazu "najbardziej znanego" (np. CO lub CO2) bez analizy, że podana wartość jest ekstremalnie mała. Drugi błąd to mylenie gazu duszącego (CO2) z silnie toksycznym (H2S) i ignorowanie skali w ppm.
Ucz się skojarzeń: jaki gaz jest wybuchowy, jaki duszący, a jaki silnie toksyczny. Ćwicz też rozpoznawanie wzorów (CO, CO2, NO2, H2S) i rozumienie, że bardzo mały procent oznacza próg w ppm. To ułatwia szybkie decyzje na teście.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedź "H2S" jest właściwa, ponieważ siarkowodór należy do najbardziej toksycznych gazów spotykanych w atmosferze wyrobisk i już bardzo małe udziały objętościowe mogą stanowić zagrożenie.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń (podręcznik/szkoła branżowa) dotyczące zagrożeń gazowych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli atmosfery i użycia detektorów wielogazowych
  • Notatki z toksykologii gazów (CO, H<sub>2</sub>S, NO<sub>2</sub>, CO<sub>2</sub>) – działanie na organizm i typowe progi ostrzegawcze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego