Glutaraldehyd jest aldehydem dwufunkcyjnym stosowanym jako środek do dezynfekcji wysokiego poziomu, szczególnie dla wyrobów medycznych wrażliwych na wysoką temperaturę (np. część sprzętu endoskopowego). Jego działanie wynika z reaktywności wobec grup funkcyjnych biomolekuł: może tworzyć wiązania krzyżowe z białkami, a także oddziaływać na kwasy nukleinowe i inne składniki komórkowe.
Dlatego stwierdzenie "utrwalają zanieczyszczenia białkowe" jest prawdziwe: obecność krwi, śluzu czy fragmentów tkanek na instrumencie przed dezynfekcją aldehydową może zostać "zafiksowana" chemicznie. W praktyce oznacza to, że zabrudzenia białkowe stają się trudniejsze do usunięcia, a jednocześnie mogą osłabiać skuteczność procesu wobec drobnoustrojów. Z tego powodu etap wstępnego czyszczenia (mechanicznego/chemicznego w myjni lub ręcznie) jest krytyczny przed użyciem glutaraldehydu.
Pozostałe stwierdzenia są nieprawidłowe z punktu widzenia praktyki dekontaminacji:
- "nie działają na wirusy osłonkowe" – to błąd, ponieważ glutaraldehyd ma szerokie spektrum biobójcze i jest skuteczny m.in. wobec wirusów osłonkowych.
- "mają działanie czyszczące" – to mylenie dezynfekcji z myciem; aldehydy nie są detergentami, a dodatkowo mogą utrwalać białka zamiast je usuwać.
- "działają korodująco" – w typowych zastosowaniach glutaraldehyd jest uznawany za względnie niekorozyjny dla wielu metali, co bywa wskazywane jako jego zaleta (choć kompatybilność zawsze trzeba sprawdzać w instrukcji wyrobu i preparatu).
Wniosek egzaminacyjny: jeśli widzisz aldehyd glutarowy, pamiętaj o regule procesowej: najpierw dokładne czyszczenie, dopiero potem dezynfekcja, aby nie utrwalić białek na wyrobie.
