KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Próbki złoża do badań chemicznych pobiera się w celu określenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badania chemiczne próbek złoża wykonuje się po to, aby określić skład chemiczny surowca, czyli zawartość składników kopaliny użytecznej (oraz ewentualnych domieszek).
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych rodzajów badań: wieku geologicznego, cech fizycznych lub opisu petrograficznego (struktura i tekstura).

Pełne wyjaśnienie:

Próbki złoża pobiera się do różnych celów badawczych, a kluczowe jest dopasowanie rodzaju badania do tego, jakiej informacji ma ono dostarczyć. Jeśli mowa jest o badaniach chemicznych, to ich wynikiem jest informacja o składzie – czyli o tym, jakie składniki (pierwiastki, związki lub frakcje/komponenty) występują w kopalinie użytecznej oraz w jakich ilościach.

Dlatego odpowiedź "składników kopaliny użytecznej" jest zgodna z celem analizy chemicznej: pozwala ocenić jakość surowca, jego przydatność, a często także zmienność złoża w różnych partiach. W praktyce górniczej wyniki takich analiz wspierają decyzje o selektywnej eksploatacji, klasyfikacji urobku czy doborze technologii przeróbki.

Pozostałe propozycje odnoszą się do innych typów oznaczeń:

  • "wieku geologicznego skały" – to domena metod geochronologicznych i stratygraficznych, a nie typowej analizy chemicznej wykonywanej w celu oceny składu kopaliny użytecznej.
  • "fizycznych właściwości skały" – takie cechy jak wytrzymałość, zwięzłość, ścieralność czy gęstość bada się metodami fizycznymi/mechanicznymi. Mogą wymagać próbek, ale nie są to badania chemiczne.
  • "struktury i tekstury skały" – to klasyczny obszar badań petrograficznych i makro-/mikroskopowych, polegających na opisie budowy skały, a nie na oznaczeniach chemicznych jej składu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się określenie "badania chemiczne", najczęściej szukaj odpowiedzi związanej ze składem (zawartością komponentów), a nie z opisem budowy skały, wiekiem czy parametrami mechanicznymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Badania chemiczne próbek złoża to analizy laboratoryjne, których celem jest ustalenie składu surowca: jakie składniki zawiera kopalina użyteczna oraz w jakiej ilości. Wyniki służą m.in. do oceny jakości i przydatności surowca.
Ponieważ analiza chemiczna odpowiada na pytanie "co i ile jest w materiale". W praktyce pozwala to ocenić zawartość składników pożądanych oraz domieszek, a więc realną wartość surowca i możliwość jego dalszego przetwarzania.
Najczęściej dostarcza informacji o zawartości składników kopaliny użytecznej i zanieczyszczeń/domieszek. Dzięki temu można porównać partie urobku, wykryć zmienność złoża oraz podjąć decyzje technologiczne związane z eksploatacją i przeróbką.
Badania chemiczne dotyczą składu (zawartości składników). Badania struktury i tekstury to opis budowy skały (np. uziarnienia, ułożenia minerałów), wykonywany metodami petrograficznymi i obserwacyjnymi, a nie chemicznymi.
Zwykle nie. Określanie wieku geologicznego wymaga metod geochronologicznych i odpowiednich procedur (często specyficznych minerałów oraz specjalistycznych technik). Sama informacja o "badaniu chemicznym" w kontekście złoża odnosi się do składu surowca.
Gdy celem jest ocena zachowania skały w warunkach robót górniczych, np. wytrzymałości, zwięzłości, ścieralności lub parametrów istotnych dla obudowy i urabiania. To inny typ badań niż chemiczne, które skupiają się na składzie.
Częstym błędem jest mylenie rodzajów badań: wybór opcji o strukturze/teksturze (petrografia) albo o wieku skały (geochronologia), mimo że słowo "chemiczne" wskazuje na analizę składu. Pomaga kojarzenie: chemia = skład.
Warto nauczyć się przyporządkowywać cel do metody: chemiczne → skład, fizyczne → właściwości mechaniczne, petrograficzne → struktura/tekstura, geochronologiczne → wiek. Ćwicz na krótkich przykładach i definicjach.
Wyniki pomagają ocenić jakość urobku, planować selektywną eksploatację, rozdzielać partie o różnym składzie oraz dobrać proces przeróbki. Ułatwiają też kontrolę, czy wydobywany surowiec spełnia wymagania jakościowe odbiorcy.
Nie zawsze. Dobór badań zależy od celu: inne dane są potrzebne do oceny jakości kopaliny (skład), inne do oceny urabialności lub stateczności (właściwości fizyczne), a jeszcze inne do opisu budowy skały (struktura/tekstura). Często wykonuje się tylko potrzebny zakres.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geologii złożowej i opróbowania złóż dla górnictwa podziemnego
  • Instrukcje zakładowe dotyczące poboru i przygotowania próbek do badań laboratoryjnych
  • Podstawy petrografii i geochemii w zakresie rozróżnienia metod badań skał

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego