KWALIFIKACJA MED9 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 26.
Proces rozmieszczania leku w płynach i tkankach organizmu to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dystrybucja to etap farmakokinetyki polegający na rozmieszczaniu leku w płynach ustrojowych i tkankach po jego wchłonięciu do krążenia.
"Absorpcja" oznacza wchłanianie do krwi, "metabolizm" – przemiany, a "wydalanie" – usuwanie z organizmu.

Pełne wyjaśnienie:

W farmakokinetyce często używa się schematu ADME: absorpcja (wchłanianie), dystrybucja (rozmieszczanie), metabolizm (biotransformacja) i wydalanie (ekskrecja). Pytanie dotyczy procesu, w którym lek po dostaniu się do krwiobiegu przemieszcza się i rozdziela pomiędzy płyny ustrojowe oraz tkanki – jest to właśnie dystrybucja.

Odpowiedź "dystrybucja." jest poprawna, ponieważ opisuje rozprowadzanie leku do miejsc działania i magazynowania (np. tkanka tłuszczowa), zależne m.in. od ukrwienia narządów, przepuszczalności bariery (np. krew–mózg), lipofilności leku oraz stopnia wiązania z białkami osocza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wydalanie." dotyczy usuwania leku lub jego metabolitów z organizmu (najczęściej przez nerki z moczem, ale też z żółcią, potem czy wydychanym powietrzem), a nie jego rozmieszczenia.
  • "absorpcja." oznacza wchłanianie leku z miejsca podania do krążenia ogólnego. To etap wcześniejszy niż dystrybucja (choć w praktyce mogą się częściowo nakładać czasowo).
  • "metabolizm." to przemiany chemiczne leku, głównie w wątrobie, prowadzące do powstania metabolitów (często bardziej polarnych), co ułatwia późniejsze wydalanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "rozmieszczanie w tkankach i płynach", myśl o dystrybucji; gdy jest "wchłanianie" – o absorpcji; gdy "przemiana" – o metabolizmie; a gdy "usuwanie" – o wydalaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dystrybucja to etap farmakokinetyki, w którym lek po wchłonięciu do krążenia rozdziela się między krew, płyny ustrojowe i tkanki. Obejmuje docieranie do miejsca działania oraz przenikanie do narządów, gdzie lek może się także czasowo gromadzić.
Absorpcja (wchłanianie) to przejście leku z miejsca podania do krwiobiegu. Dystrybucja to dalsze rozmieszczanie leku z krwi do tkanek i płynów ustrojowych. W skrócie: absorpcja "do krwi", dystrybucja "z krwi do tkanek".
Nawet po wchłonięciu do krwi lek musi jeszcze dotrzeć do miejsca działania (np. do mózgu, mięśni, stawu). Szybkość tego procesu zależy m.in. od ukrwienia narządu, przepuszczalności barier biologicznych i właściwości leku, więc może opóźniać lub przyspieszać efekt.
ADME opisuje podstawowe etapy "losów leku" w organizmie: A – absorpcja (wchłanianie), D – dystrybucja (rozmieszczanie), M – metabolizm (biotransformacja), E – eliminacja/ekskrecja (wydalanie). To klasyczny schemat porządkujący pojęcia.
O dystrybucji mówimy, gdy lek przemieszcza się i rozdziela w organizmie (krew–tkanki). O wydalaniu wtedy, gdy organizm usuwa lek lub jego metabolity na zewnątrz (np. z moczem lub z żółcią). To różne etapy o innym celu biologicznym.
Metabolizm zmienia strukturę chemiczną leku (np. w wątrobie) i prowadzi do powstania metabolitów. Dystrybucja nie zmienia cząsteczki leku, tylko opisuje jego przemieszczanie i rozmieszczenie w płynach oraz tkankach. Mylenie wynika z tego, że oba procesy zachodzą "po podaniu" leku.
Najczęściej wymienia się: stopień ukrwienia tkanek, przepuszczalność naczyń i barier (np. krew–mózg), lipofilność leku, wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek (np. odkładanie w tłuszczu). Te czynniki decydują, gdzie i jak szybko lek się rozmieszcza.
Nie. Dystrybucja jest zwykle nierównomierna, bo różne narządy mają inne ukrwienie i bariery. Na przykład mózg jest chroniony barierą krew–mózg, a tkanka tłuszczowa może magazynować leki lipofilne. Dlatego stężenie leku w tkankach może różnić się od stężenia we krwi.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie "wchłaniania" z "rozmieszczaniem" oraz traktowanie "usuwania" jako "przemieszczania". Pomaga zapamiętanie kierunku: absorpcja to droga do krwi, dystrybucja to droga z krwi do tkanek, a metabolizm i wydalanie dotyczą eliminacji.
Opanuj definicje ADME i naucz się odróżniać je po słowach-kluczach w treści zadania (np. "wchłanianie", "rozmieszczanie", "przemiana", "usuwanie"). Ćwicz na krótkich testach jednokrotnego wyboru i dopisuj własne przykłady kliniczne do każdej definicji.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Dystrybucja to etap farmakokinetyki polegający na rozmieszczaniu leku w płynach ustrojowych i tkankach po jego wchłonięciu do krążenia."

Źródła:

  • Rang, Dale, Ritter, Flower, Henderson: "Farmakologia", rozdział: Farmakokinetyka (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), wydanie polskie (tytuł/rozdział jako źródło definicji ADME)
  • Katzung B.G.: "Farmakologia. Podstawy farmakologii klinicznej", dział/rozdział: Farmakokinetyka (definicje: dystrybucja, metabolizm, wydalanie)
  • Goodman & Gilman: "The Pharmacological Basis of Therapeutics" (wydanie ang.), rozdział: Pharmacokinetics (ogólne definicje dystrybucji oraz pozostałych etapów ADME)

Materiały:

  • Podręcznik farmakologii z rozdziałem o farmakokinetyce (ADME)
  • Skrypty i notatki szkolne z definicjami podstawowych pojęć farmakokinetycznych
  • Repetytorium/zbiór pytań z farmakologii dla technika farmaceutycznego (dział: farmakokinetyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego