Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 20.
Produktem ubocznym mokrego odsiarczania spalin jest związek CaSO4 ∙ 2H2O, nazywany
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
CaSO4·2H2O to uwodniony siarczan(VI) wapnia, czyli gips (dwuwodny siarczan wapnia). W mokrym odsiarczaniu spalin związki siarki przechodzą do siarczanów, a obecność wody krystalizacyjnej (2H2O) wskazuje właśnie na postać gipsu, a nie na sodę ani formy wapna.

Pełne wyjaśnienie:

Zapis CaSO4·2H2O oznacza dwuwodny siarczan(VI) wapnia, czyli substancję powszechnie nazywaną gipsem. Kluczowe jest tu rozpoznanie, że:

  • CaSO4 to siarczan(VI) wapnia (sól wapnia i anionu siarczanowego),
  • "·2H2O" oznacza wodę krystalizacyjną, czyli hydrat – konkretnie postać dwuwodną.

W mokrych technologiach odsiarczania spalin (FGD) związki siarki obecne w spalinach są wiązane i w warunkach utleniających mogą przechodzić do formy siarczanowej. W praktyce przemysłowej jednym z typowych produktów ubocznych jest właśnie gips – stąd wymagane skojarzenie wzoru z nazwą zwyczajową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do podanego wzoru?

  • "soda" – w języku potocznym i technicznym odnosi się do związków sodu (np. węglanów/wodorowęglanów). W podanym wzorze występuje wapń (Ca), a nie sód (Na), więc ta odpowiedź jest niezgodna już na poziomie składu pierwiastkowego.
  • "wapno palone" – to tlenek wapnia (CaO). Wzór CaO nie zawiera ani siarki, ani grupy siarczanowej, ani wody krystalizacyjnej.
  • "wapno gaszone" – to wodorotlenek wapnia (Ca(OH)2). Również nie zawiera siarki ani anionu siarczanowego; obecność "2H2O" w hydracie nie jest tym samym co grupy wodorotlenkowe (OH) w zasadowym wodorotlenku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się kilka popularnych nazw (gips, soda, różne "wapna"), zacznij od identyfikacji pierwiastków (Ca vs Na) i typu związku (siarczan vs tlenek vs wodorotlenek), a dopiero potem dopasuj nazwę zwyczajową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis CaSO4·2H2O w praktyce chemicznej?
Oznacza hydrat: siarczan(VI) wapnia zawierający 2 cząsteczki wody krystalizacyjnej na jedną jednostkę CaSO4. To nie jest mieszanina z wodą, tylko stały związek krystaliczny o określonym składzie.
Jak nazywa się związek CaSO4·2H2O po polsku?
To gips, czyli dwuwodny siarczan(VI) wapnia. Na egzaminach często sprawdza się skojarzenie nazwy zwyczajowej z zapisem hydratu.
Dlaczego w mokrym odsiarczaniu spalin może powstawać gips?
W procesach mokrych produkty reakcji związków siarki są wychwytywane w fazie ciekłej i mogą zostać przekształcone do siarczanów. W obecności jonów wapnia oraz odpowiednich warunków (m.in. utleniania) może krystalizować dwuwodny siarczan wapnia, czyli gips.
Czy gips z odsiarczania spalin to to samo co gips budowlany?
To ten sam związek chemiczny (CaSO4·2H2O), ale jego przydatność zależy od czystości i domieszek. W praktyce przemysłowej mówi się często o "gipsie syntetycznym", który po spełnieniu wymagań jakościowych może mieć zastosowania materiałowe.
Jak odróżnić gips od wapna gaszonego po wzorze chemicznym?
Gips ma w zapisie grupę siarczanową SO4 (CaSO4·2H2O). Wapno gaszone to Ca(OH)2 – zawiera grupy wodorotlenkowe OH i nie ma siarki. Najprościej: szukaj w zapisie litery S dla siarczanu.
Co to jest wapno palone i dlaczego nie pasuje do CaSO4·2H2O?
Wapno palone to tlenek wapnia (CaO). Nie zawiera anionu siarczanowego SO4 ani wody krystalizacyjnej. Jeśli we wzorze widzisz S i O w układzie SO4, to nie może być tlenek CaO.
Co to jest soda i czemu nie może być produktem o wzorze CaSO4·2H2O?
"Soda" odnosi się do związków sodu (np. węglanów). W podanym wzorze występuje wapń (Ca), a nie sód (Na), więc nazwa "soda" jest niezgodna ze składem pierwiastkowym.
Jakie są najczęstsze pułapki w pytaniach o hydraty na egzaminie?
Najczęściej myli się wodę krystalizacyjną (zapis "·nH2O") z grupami OH w wodorotlenkach oraz pomija się identyfikację anionu (np. SO4). Pomaga metoda: najpierw pierwiastki, potem typ związku (sól/tlenek/zasada).
Jak rozpoznać, że związek jest siarczanem, a nie wodorotlenkiem?
Siarczany mają w zapisie fragment SO4 (siarka + cztery atomy tlenu w anionie). Wodorotlenki mają fragment (OH). Jeśli widzisz SO4, to jest sól siarczanowa, a nie wodorotlenek.
Jak przygotować się do pytań o produkty uboczne w ochronie środowiska?
Ucz się par: proces → typowe produkty (np. oczyszczanie spalin, odpylanie, neutralizacja). Dodatkowo ćwicz rozpoznawanie nazw zwyczajowych związków na podstawie wzorów oraz podstawowe nazewnictwo soli i hydratów.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "CaSO4·2H2O to uwodniony siarczan(VI) wapnia, czyli gips (dwuwodny siarczan wapnia)."

Materiały:

  • Podręczniki chemii nieorganicznej (sole, hydraty, nazewnictwo)
  • Materiały dydaktyczne o technologiach odsiarczania spalin (FGD) w przemyśle
  • Karty charakterystyki i opisy surowców/minerałów: gips, wapno palone, wapno gaszone
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego