KWALIFIKACJA OGR3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 17.
Projekt koncepcyjny parku o powierzchni 5 ha należy wykonać w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 jest typowa dla projektu koncepcyjnego parku tej wielkości, bo pozwala przedstawić układ funkcjonalny i komunikację w sposób czytelny. Skale 1:10 i 1:100 są właściwe dla detali lub małych fragmentów, a 1:5000 bywa zbyt mało czytelna dla koncepcji zagospodarowania.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór skali w projekcie koncepcyjnym ma przede wszystkim zapewnić czytelność układu przestrzennego: stref funkcjonalnych, przebiegu alejek, lokalizacji głównych elementów (np. place, polany, zbiorniki wodne) oraz relacji z otoczeniem. Dla parku o powierzchni 5 ha skala 1:500 jest na ogół wystarczająco duża, aby rysunek nie był "ściśnięty", a jednocześnie pozwala objąć całość założenia na typowej planszy.

Odpowiedź "1:100" często sprawdza się w mniejszych założeniach lub przy opracowaniach fragmentów (np. skwer, mały dziedziniec). Dla 5 ha może powodować, że całość nie zmieści się wygodnie na arkuszu albo będzie wymagała dzielenia na wiele arkuszy, co nie jest celem koncepcji ogólnej.

Odpowiedź "1:10" jest skalą zdecydowanie detaliczną. Stosuje się ją do rozwiązań konstrukcyjnych i detali (np. obrzeża, nawierzchnie, elementy małej architektury), a nie do przedstawienia całego parku.

Odpowiedź "1:5000" jest skalą małą. Może być użyteczna w ujęciu przeglądowym (np. pokazanie położenia w mieście), ale w koncepcji zagospodarowania zwykle nie zapewnia odpowiedniej czytelności przebiegu ciągów i rozkładu funkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o skalę zawsze porównaj cel rysunku (koncepcja ogólna vs detal) i wielkość obiektu. Im większy obiekt i im bardziej "ogólna" dokumentacja, tym skala zwykle jest mniejsza, ale nie może utracić czytelności podstawowych elementów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 500 jednostkom w terenie (np. 1 cm na planszy to 500 cm, czyli 5 m w rzeczywistości). Taka skala pozwala czytelnie pokazać układ alejek, strefy i główne elementy zagospodarowania.
Skalę dobiera się tak, aby rysunek był czytelny i mieścił całość założenia na planowanym formacie. W koncepcji kluczowe są układ funkcjonalny i komunikacja, więc skala nie może być zbyt mała (utrata czytelności) ani zbyt duża (brak miejsca na całość).
Skala 1:10 jest typowa dla detali (np. przekroje nawierzchni, elementy małej architektury). Przy 5 ha w tej skali nie da się sensownie pokazać całego układu parku na planszy. Koncepcja wymaga ujęcia ogólnego, a detale wykonuje się osobno w większych skalach.
Skala 1:5000 bywa przydatna do lokalizacji w szerszym kontekście (np. w mieście lub gminie), ale zwykle jest zbyt mało szczegółowa do koncepcji zagospodarowania. W tak małej skali trudniej pokazać czytelnie przebieg alejek, podziały funkcjonalne i elementy programu.
Częsty błąd to wybieranie skali "na pamięć" bez powiązania z celem rysunku: koncepcja vs detal. Inny błąd to mylenie skali map przeglądowych z planem zagospodarowania. Warto zawsze ocenić, czy w danej skali da się czytelnie narysować układ komunikacji i funkcji.
1 ha to 10 000 m², więc 5 ha to 50 000 m². Dla szybkiej oceny wyobraź sobie obszar zbliżony do kwadratu: bok to pierwiastek z 50 000, czyli około 223 m. Potem sprawdź, ile to będzie na planszy w danej skali (np. 1:500).
Skalę 1:100 stosuje się często dla mniejszych obiektów lub fragmentów: skwerów, niewielkich dziedzińców, placów, a także do rozwinięć części projektu (np. strefa wejściowa, plac zabaw). Daje większą szczegółowość niż skale ogólne, ale nie jest skalą typowo detaliczną.
Na koncepcji powinny być czytelne: podział na strefy funkcjonalne, układ komunikacji (alejki, wejścia), główne przestrzenie (polany, place), podstawowe elementy programu oraz relacje z otoczeniem. Detale techniczne nawierzchni czy konstrukcji zwykle nie są kluczowe na tym etapie.
Tak, bo skala musi pozwolić zmieścić rysunek na wybranym formacie przy zachowaniu czytelności. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o typową skalę dla danego rodzaju opracowania i wielkości obiektu. Format jest wtedy wtórny wobec funkcji rysunku (koncepcja ogólna).
Najlepiej zrobić tabelę: rodzaj opracowania (koncepcja, projekt zagospodarowania, detale) i typowe skale, a potem ćwiczyć na przykładach: park, skwer, ogród przydomowy. Pomaga też przeliczanie orientacyjnych wymiarów obiektu na centymetry na planszy, by ocenić, czy rysunek będzie czytelny.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:500 jest typowa dla projektu koncepcyjnego parku tej wielkości, bo pozwala przedstawić układ funkcjonalny i komunikację w sposób czytelny."

Źródła:

  • Wikipedia: Skala mapy – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN: "skala (kartografia)" – hasło encyklopedyczne w Encyklopedii PWN (weryfikacja pojęcia skali; dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do projektowania terenów zieleni (część dotycząca opracowań koncepcyjnych i plansz)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ dla zawodu technik architektury krajobrazu dotyczące skali i formatów rysunków
  • Ćwiczenia z czytania map i planów sytuacyjnych (kartografia podstawowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego