Dezynfekcję klasyfikuje się według rodzaju czynnika, który niszczy lub inaktywuje drobnoustroje. Jeśli czynnikiem jest energia fizyczna (np. temperatura, promieniowanie, filtracja), mówimy o metodzie fizycznej. Jeżeli działają substancje chemiczne (np. alkohole, związki chloru, aldehydy), to metoda chemiczna. Gdy efekt wynika głównie z usunięcia zanieczyszczeń przez mycie lub szorowanie, jest to metoda mechaniczna.
Odpowiedź "fizycznej" jest poprawna, ponieważ promieniowanie UV (szczególnie UV-C) oddziałuje na drobnoustroje poprzez energię fotonów. Powoduje to uszkodzenia materiału genetycznego (DNA/RNA), m.in. powstawanie dimerów tyminy, co utrudnia replikację i prowadzi do inaktywacji mikroorganizmów. Nie jest potrzebny żaden preparat dezynfekcyjny, więc nie spełnia to definicji metody chemicznej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "chemicznej" – błędne, bo metoda chemiczna wymaga zastosowania środka (roztworu, płynu, preparatu). Lampa UV nie dostarcza substancji, tylko promieniowanie.
- "mechanicznej" – błędne, bo mechaniczne działanie polega na fizycznym usuwaniu zanieczyszczeń (mycie, szorowanie). UV nie usuwa brudu, a dodatkowo jest mało skuteczne na powierzchniach zakrytych kurzem lub w cieniu.
- "biologicznej" – błędne, bo w rutynowych procedurach gabinetowych praktycznie nie stosuje się "biologicznych" metod dezynfekcji; lampa UV nie wykorzystuje organizmów lub produktów biologicznych jako czynnika dezynfekującego.
W praktyce gabinetu stomatologicznego UV bywa używane do dezynfekcji powietrza i powierzchni jako uzupełnienie innych działań. Trzeba pamiętać o zasadach bezpieczeństwa: promieniowanie UV jest szkodliwe dla oczu i skóry, a jego skuteczność zależy od czasu ekspozycji, odległości i braku przesłon.
