KWALIFIKACJA HAN1 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 3.
Przeanalizuj poniższą tabelę przedstawiającą zmiany cen i ilości sprzedanych butów w sklepie obuwniczym w ciągu ostatnich 5 miesięcy:
Miesiąc Cena (zł) Ilość sprzedanych par
Styczeń 200 100
Luty 250 80
Marzec 300 60
Kwiecień 350 40
Maj 400 20
Jakie zjawisko ekonomiczne najlepiej opisuje tę sytuację?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli widać, że wraz ze wzrostem ceny butów (200 → 400 zł) spada liczba sprzedanych par (100 → 20). To typowa, odwrotna zależność między ceną a wielkością popytu. Zjawisko to opisuje prawo popytu: im wyższa cena, tym mniejszy popyt (przy innych warunkach stałych).

Pełne wyjaśnienie:

Dane pokazują stały trend: cena rośnie z miesiąca na miesiąc (200, 250, 300, 350, 400 zł), a jednocześnie maleje liczba sprzedanych par (100, 80, 60, 40, 20). Taka sytuacja odpowiada klasycznej zależności opisywanej przez prawo popytu.

Prawo popytu mówi, że przy założeniu niezmienności innych czynników (np. dochodów klientów, preferencji, cen dóbr substytucyjnych i komplementarnych) wzrost ceny dobra powoduje spadek wielkości popytu na to dobro. W praktyce sprzedażowej oznacza to, że podwyżka ceny często skutkuje tym, że mniej klientów decyduje się na zakup, a łączna liczba sprzedanych sztuk (par) spada.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Cykl koniunkturalny" dotyczy wahań aktywności gospodarczej w skali makro (np. fazy ożywienia i recesji) i zwykle wymaga szerszego kontekstu (PKB, bezrobocie, inflacja) oraz dłuższego horyzontu czasowego. Sama relacja cena–sprzedaż w jednym sklepie nie opisuje cyklu.
  • "Przewaga komparatywna" odnosi się do handlu międzynarodowego i specjalizacji krajów/regionów w produkcji dóbr, w których mają względnie niższy koszt alternatywny. Nie tłumaczy krótkookresowych zmian sprzedaży w sklepie wynikających ze zmiany ceny.
  • "Podaż" oznacza ilość dobra, jaką sprzedawcy są skłonni oferować przy danym poziomie cen. W tabeli pokazano liczbę sprzedanych par, czyli wynik transakcji (zależny m.in. od popytu), a nie deklarowaną/planowaną ilość oferowaną przez sprzedawcę. Bez informacji o stanach magazynowych i skłonności do oferowania towaru nie można tego utożsamiać z podażą.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w danych rośnie cena, a spada sprzedaż (zakupy), najczęściej chodzi o prawo popytu. Gdyby cena rosła i rosła też ilość oferowana przez sprzedawcę, wtedy rozważa się prawo podaży.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo popytu opisuje typową zależność: gdy cena rośnie, to klienci kupują mniej danego towaru (przy pozostałych warunkach stałych). W sklepie oznacza to, że podwyżka ceny może obniżyć liczbę sprzedanych sztuk, co widać w analizach sprzedaży.
Sprawdź kierunek zmian: jeśli z miesiąca na miesiąc cena idzie w górę, a sprzedaż spada, to jest to klasyczny sygnał prawa popytu. Wystarczy porównać skrajne wartości (najniższa cena i najwyższa sprzedaż vs najwyższa cena i najniższa sprzedaż).
Podaż dotyczy tego, ile sprzedawca chce i może zaoferować (np. ile ma na magazynie i ile wystawia do sprzedaży). Tabela pokazuje, ile klienci kupili. Gdy sprzedaż maleje wraz z podwyżką ceny, zwykle interpretujemy to jako spadek wielkości popytu.
Najczęściej tak, ale nie zawsze identycznie. Wyjątki mogą wynikać np. z mody, marki premium, efektu snobizmu albo braku zamienników. Na egzaminie zazwyczaj przyjmuje się proste założenie "inne czynniki stałe", więc trend: cena w górę, sprzedaż w dół = prawo popytu.
Na popyt wpływają m.in. dochody klientów, sezonowość (zima/lato), moda i trendy, działania marketingowe, ceny konkurencji, dostępność zamienników oraz jakość i marka. Jeśli te czynniki się zmieniają, sama obserwacja ceny i sprzedaży może wymagać ostrożniejszej interpretacji.
Wielkość popytu to ilość towaru, którą klienci są skłonni kupić przy danej cenie w określonym czasie. W praktyce sklepu często przybliża się ją poprzez realną sprzedaż (liczbę sprzedanych sztuk), choć pamiętaj, że sprzedaż zależy też od dostępności towaru i stanów magazynowych.
Cykl koniunkturalny dotyczy całej gospodarki i wymaga danych makro (np. bezrobocie, produkcja, inflacja) oraz zwykle dłuższego okresu. Zmiana popytu w sklepie wynika często z ceny, promocji, sezonu lub preferencji klientów. Sama tabela cena–sprzedaż w 5 miesiącach to za mało, by mówić o cyklu.
Częsty błąd to mylenie popytu z podażą, bo oba pojęcia dotyczą "ilości". Inny błąd to wybór skomplikowanie brzmiących terminów (np. przewaga komparatywna), mimo że zadanie dotyczy prostej zależności cena–zakup. Pomaga zasada: cena ↑, zakup ↓ = popyt.
W uproszczeniu można próbować, ale potrzebujesz sposobu liczenia (np. elastyczność łukowa) i założeń, że inne czynniki są stałe. W tym zadaniu nie ma wymogu obliczeń — chodzi o rozpoznanie zjawiska. Na egzaminie licz elastyczność tylko wtedy, gdy jest o to wprost pytanie.
Możliwe działania to np. obniżka ceny, promocja czasowa, rabaty przy zakupie dwóch par, program lojalnościowy, lepsza ekspozycja, zmiana asortymentu na tańsze modele lub podkreślenie wartości (jakość, gwarancja). Wybór zależy od marży, konkurencji i grupy klientów.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w tabeli widać, że wraz ze wzrostem ceny butów (200 → 400 zł) spada liczba sprzedanych par (100 → 20).

Źródła:

  • OpenStax, Principles of Economics 3e, Chapter 3 "Demand and Supply", sekcje "Demand" i "Law of Demand" — https://openstax.org/books/principles-economics-3e/pages/3-introduction-to-demand-and-supply (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Prawo popytu" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_popytu (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica, "Demand (economics)" — https://www.britannica.com/money/demand-economics (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy ekonomii: popyt, podaż i równowaga rynkowa (rozdziały o popycie)
  • Materiały edukacyjne z przedsiębiorczości/ekonomii dla szkół branżowych
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów i tabel (cena a ilość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego