U osoby długotrwale leżącej, szczególnie z hemiplegią (np. po udarze), rośnie ryzyko powikłań ze strony układu oddechowego. Wynika to m.in. z ograniczonej ruchomości klatki piersiowej, płytszego oddechu, osłabienia kaszlu oraz zalegania wydzieliny. Skutkiem mogą być niedodmy, infekcje i pogorszenie tolerancji wysiłku.
Dlatego kluczowym działaniem profilaktycznym jest prowadzenie czynnej i biernej gimnastyki oddechowej. Ćwiczenia te mają na celu zwiększenie głębokości oddechu, poprawę upowietrznienia pęcherzyków płucnych, a także wsparcie mechanizmów oczyszczania dróg oddechowych (łatwiejsze odkrztuszanie). W praktyce opiekuńczej oznacza to regularne zachęcanie do pogłębionych wdechów, kontrolę toru oddechowego oraz wykonywanie zaleconych ćwiczeń w bezpiecznej pozycji.
Odpowiedź "podawaniu leków mukolitycznych" jest nieadekwatna jako działanie podstawowe opiekuna: leki są elementem farmakoterapii, wymagają wskazań, nadzoru i zwykle zlecenia osoby uprawnionej. Nie stanowią też uniwersalnej profilaktyki powikłań oddechowych wynikających z unieruchomienia.
Odpowiedź "codziennym wykonywaniu masażu limfatycznego" dotyczy przede wszystkim problemów obrzękowych i odpływu chłonki, a nie wentylacji płuc czy usuwania wydzieliny z dróg oddechowych. Z tego powodu nie jest to działanie pierwszego wyboru w profilaktyce oddechowej.
Odpowiedź "stosowaniu inhalacji" może bywać pomocna w określonych sytuacjach (np. przy zalegającej wydzielinie lub skurczu oskrzeli), jednak nie jest działaniem najbardziej charakterystycznym "w szczególności" dla profilaktyki powikłań u osoby leżącej z hemiplegią. Inhalacje także powinny wynikać z oceny stanu zdrowia i planu opieki/leczenia.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o profilaktykę u osoby unieruchomionej szukaj odpowiedzi związanych z ruchem, pozycjonowaniem i ćwiczeniami (mechanizm: lepsza wentylacja i skuteczniejszy kaszel), a nie z procedurami stricte medycznymi.
