KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 37.
Przedsiębiorca zawarł umowę zlecenia z emerytem na kwotę 1 800,00 zł, dla którego ta umowa stanowi jedyny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Emeryt nie wniósł o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Ile wyniesie łączna kwota składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składki finansowane przez zleceniobiorcę obejmują tu tylko emerytalną i rentową, bo nie zgłoszono dobrowolnego chorobowego, a wypadkową finansuje płatnik. Suma stawek po stronie ubezpieczonego to 9,76% + 1,50% = 11,26%. Od 1 800,00 zł daje to 1 800 × 11,26% = 202,68 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W umowie zleceniu, gdy jest to jedyny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, co do zasady powstaje obowiązek naliczania składek na ubezpieczenia społeczne. W treści zadania podano dodatkowo, że emeryt nie wniósł o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, co ma kluczowe znaczenie dla zakresu potrąceń.

W pytaniu chodzi wyłącznie o łączną kwotę składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, czyli takie, które są potrącane z jego wynagrodzenia. W typowym rozliczeniu umowy zlecenia po stronie zleceniobiorcy uwzględnia się:

  • składkę emerytalną – część finansowaną przez ubezpieczonego,
  • składkę rentową – część finansowaną przez ubezpieczonego.

Składka chorobowa jest w tym przypadku dobrowolna, a ponieważ zleceniobiorca nie złożył wniosku o jej objęcie, nie dolicza się jej do potrąceń. Składka wypadkowa również nie wchodzi do kwoty finansowanej przez zleceniobiorcę, bo standardowo finansuje ją płatnik.

Obliczenie polega na zsumowaniu stawek po stronie ubezpieczonego i przemnożeniu przez podstawę:

  • stawka emerytalna po stronie zleceniobiorcy: 9,76%
  • stawka rentowa po stronie zleceniobiorcy: 1,50%
  • razem: 9,76% + 1,50% = 11,26%

Następnie: 1 800,00 zł × 11,26% = 1 800,00 × 0,1126 = 202,68 zł.

Pozostałe proponowane kwoty są typowe dla błędów polegających na: doliczeniu dobrowolnej składki chorobowej mimo braku wniosku, doliczeniu składki wypadkowej (która nie jest finansowana przez zleceniobiorcę) albo pomyleniu "składek finansowanych przez zleceniobiorcę" ze składkami należnymi łącznie (ubezpieczony + płatnik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zleceniobiorca finansuje te składki społeczne, które są potrącane z jego wynagrodzenia, przede wszystkim część składki emerytalnej i rentowej. Składka chorobowa może być dobrowolna (zależy od zgłoszenia), a składka wypadkowa jest co do zasady finansowana przez płatnika.
W treści wskazano, że zleceniobiorca nie wniósł o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. To oznacza, że nie ma zgłoszenia do chorobowego, więc nie nalicza się i nie potrąca tej składki. Dzięki temu do obliczeń wchodzą tylko składki społeczne obowiązkowe finansowane przez ubezpieczonego.
Oznacza to, że osoba nie ma równolegle innego źródła obowiązkowych ubezpieczeń (np. etatu). W zadaniu upraszcza to sytuację: składki społeczne liczy się od tej umowy. W praktyce przy wielu tytułach zasady mogą się różnić, więc zawsze trzeba ustalić, z czego wynika obowiązek ubezpieczeń.
Najpierw ustal, które składki są po stronie zleceniobiorcy (np. emerytalna i rentowa). Zsumuj ich stawki procentowe, a potem pomnóż przez podstawę (kwotę brutto). Na końcu zaokrąglij do 2 miejsc po przecinku. To typowy schemat obliczeń w zadaniach kadrowo-płacowych.
Nie zawsze. Zależy m.in. od tego, czy umowa zlecenia jest jedynym tytułem do ubezpieczeń oraz od konkretnej sytuacji ubezpieczeniowej. W zadaniu podano, że to jedyny tytuł, więc przyjmujemy obowiązek składek społecznych z tej umowy. Na egzaminie kluczowe jest czytanie warunków w treści.
Najczęściej błędnie dolicza się składkę chorobową mimo informacji, że nie jest zgłoszona, albo dolicza się składkę wypadkową, choć nie jest finansowana przez zleceniobiorcę. Częsty jest też błąd "kto finansuje": mylenie sumy składek należnych łącznie z kwotą potrącaną z wynagrodzenia.
Dolicza się je wtedy, gdy zleceniobiorca złoży wniosek o objęcie ubezpieczeniem chorobowym i zostanie zgłoszony do tego ubezpieczenia. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle jest to opisane wprost. Jeśli w treści jest informacja o braku wniosku, chorobowego nie uwzględnia się w potrąceniach.
Podstawą jest kwota wskazana w umowie jako wynagrodzenie brutto, czyli 1 800,00 zł. Od tej podstawy liczy się procentowo składki. Na egzaminie trzeba zwrócić uwagę, czy nie podano dodatkowych ograniczeń lub wyłączeń, ale w tym zadaniu są one celowo pominięte.
Suma stawek po stronie zleceniobiorcy wynosi 9,76% + 1,50% = 11,26%. Gdy pomnożysz 1 800,00 zł × 0,1126, otrzymasz 202,68 zł. To dokładnie odpowiada kwocie składek społecznych finansowanych przez zleceniobiorcę przy braku dobrowolnego chorobowego.
Użyj metody kontroli: policz 10% z kwoty brutto (tu 180 zł) i dodaj ok. 1,26% (ok. 22,68 zł). Razem daje ok. 202,68 zł, więc wynik jest spójny. Taka szybka estymacja pomaga wychwycić pomyłki w przecinku lub w zaokrągleniu.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Składki finansowane przez zleceniobiorcę obejmują tu tylko emerytalną i rentową, bo nie zgłoszono dobrowolnego chorobowego, a wypadkową finansuje płatnik."

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – "Stopy procentowe składek na ubezpieczenia społeczne" (strona informacyjna ZUS), https://www.zus.pl/ (należy wyszukać: stopy procentowe składek) – dostęp 2026-03-01
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – informacje o "Umowie zlecenia a składki ZUS / podleganie ubezpieczeniom" (strona poradnikowa ZUS), https://www.zus.pl/ (należy wyszukać: umowa zlecenia składki) – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z kadr i płac dotyczące umów cywilnoprawnych
  • Kalkulatory składek (narzędzia edukacyjne) do sprawdzania obliczeń
  • Poradniki instytucji ubezpieczeniowej opisujące zasady podlegania i stawki składek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego