KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 12.
Przedsiębiorca zawarł umowę zlecenia z uczniem w wieku 19 lat niebędącym jego pracownikiem na kwotę 220,00 zł brutto. Ile wyniesie kwota do wypłaty dla zleceniobiorcy, który nie wniósł o objęcie go dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota do wypłaty z umowy zlecenia równa się kwocie brutto, jeśli zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu oraz nie powstaje zaliczka na podatek. W takim wariancie nie ma potrąceń z wynagrodzenia, więc do wypłaty pozostaje 220,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić, czy od wynagrodzenia z umowy zlecenia należy potrącić składki ZUS (społeczne i zdrowotną) oraz ewentualną zaliczkę na podatek. Dopiero potem oblicza się kwotę "do wypłaty" (netto).

Jeżeli zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom (a dodatkowo nie wnioskuje o dobrowolne ubezpieczenia wskazane w treści), to z kwoty brutto nie potrąca się składek finansowanych przez ubezpieczonego. Gdy nie ma podstaw do naliczenia podatku (np. z uwagi na właściwy status i preferencje podatkowe), wówczas również nie potrąca się zaliczki PIT.

W takim układzie rachunek jest bezpośredni:

  • Kwota brutto: 220,00 zł
  • Potrącenia składek: 0,00 zł
  • Potrącenie zaliczki podatku: 0,00 zł
  • Kwota do wypłaty: 220,00 zł

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wartości typu "183,00 zł", "190,00 zł" lub "176,00 zł" odpowiadają typowym sytuacjom, gdy od zlecenia potrąca się część składek ZUS i/lub zaliczkę na podatek. To częsty schemat myślenia, ale nie pasuje do warunku zadania mówiącego o braku objęcia dobrowolnymi ubezpieczeniami i o braku ubezpieczenia zdrowotnego. W praktyce kadrowo‑płacowej kluczowe jest więc nie samo liczenie procentów, lecz prawidłowe ustalenie tytułu do ubezpieczeń oraz tego, czy w danym przypadku występują potrącenia.

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniami zrób krótką listę "czy naliczam: społeczne? zdrowotne? podatek?". Jeśli na wszystkie odpowiedzi brzmią "nie", to netto = brutto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

"Kwota do wypłaty" to kwota netto, którą zleceniobiorca realnie otrzymuje po potrąceniu ewentualnych składek (społecznych i zdrowotnej) oraz zaliczki na podatek.

Jeśli nie ma potrąceń, wtedy kwota do wypłaty = kwota brutto.

Nie zawsze. Zależy to od spełnienia warunków dotyczących statusu ucznia/studenta oraz od tego, czy dana osoba nie ma innego tytułu do ubezpieczeń w tej samej relacji.

W praktyce kadrowej trzeba potwierdzić status (np. dokument) i sprawdzić okoliczności umowy.

Bo w treści wskazano brak objęcia dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi oraz brak ubezpieczenia zdrowotnego, co oznacza brak potrąceń składkowych.

Gdy dodatkowo nie występuje potrącenie podatku, wypłata jest równa kwocie brutto.

Najczęściej są to składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe; czasem chorobowe) oraz składka zdrowotna, a także zaliczka na podatek dochodowy.

Które potrącenia wystąpią, zależy od tytułu do ubezpieczeń i oświadczeń zleceniobiorcy.

Nie. Brak wniosku dotyczy tylko tych ubezpieczeń, które w danym przypadku mogą być dobrowolne.

Jeżeli zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z mocy przepisów, składki mogą być należne niezależnie od wniosku. Dlatego zawsze trzeba ustalić podstawę podlegania.

Najpierw oceń, czy zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom z tytułu tej umowy. Jeśli tak, zwykle pojawia się też zdrowotne. Jeśli nie podlega (np. spełnia warunki zwolnienia), zdrowotnego nie naliczasz.

Na egzaminie kluczowe są warunki podane w treści zadania.

Co do zasady przychody z umów cywilnoprawnych są opodatkowane, ale w praktyce mogą wystąpić zwolnienia lub sytuacje, w których zaliczka nie jest potrącana (np. przy spełnieniu warunków preferencji dla młodych).

Na zadaniach egzaminacyjnych trzeba czytać uważnie wiek, status i warunki zwolnień.

Najczęściej są to dokumenty potwierdzające naukę, np. legitymacja lub zaświadczenie z uczelni/szkoły.

W praktyce kadrowej znaczenie ma także okres ważności dokumentu. Bez potwierdzenia statusu nie należy automatycznie zakładać zwolnień w rozliczeniach.

Stosuj prostą checklistę: 1) czy są składki społeczne, 2) czy jest zdrowotna, 3) czy jest podatek. Dopiero potem licz netto.

Jeśli z treści wynika "brak ubezpieczeń" i "brak podatku", wynik netto będzie równy brutto.

W tym typie zadania kluczowe są nie same 220 zł, tylko to, czy występują potrącenia. Kwota brutto jest bazą do obliczeń, ale przy braku składek i podatku nie wpływa na procentowe naliczenia.

Wtedy do wypłaty przyjmujesz dokładnie kwotę brutto.

info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kwota do wypłaty z umowy zlecenia równa się kwocie brutto, jeśli zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu oraz nie powstaje zaliczka na podatek."

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – poradnik/wyjaśnienia dot. umowy zlecenia ucznia lub studenta (informacja o podleganiu ubezpieczeniom) – https://www.zus.pl/ (wymaga wyszukania strony tematycznej) - dostęp 2026-02-27
  • Ministerstwo Finansów – informacja o uldze dla młodych (PIT dla osób do 26 lat) – https://www.podatki.gov.pl/pit/ulgi-odliczenia-i-zwolnienia/ulga-dla-mlodych/ - dostęp 2026-02-27
  • Portal podatki.gov.pl – opis zasad rozliczeń umów cywilnoprawnych (PIT, koszty, zaliczki) – https://www.podatki.gov.pl/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac dla technika ekonomisty (umowy cywilnoprawne)
  • Poradniki ZUS dotyczące podlegania ubezpieczeniom przy umowie zlecenia
  • Objaśnienia podatkowe/poradniki MF dotyczące rozliczania osób do 26 roku życia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego