KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 36.
Przedsiębiorstwo handlowe MERKUS zaplanowało sprzedaż w maju na poziomie 220 000 zł, przy planowanych kosztach 200 000 zł. W analizowanym okresie nastąpił wzrost sprzedaży względem wielkości planowanych o 8%. Przy założeniu proporcjonalnego wzrostu kosztów w stosunku do wzrostu sprzedaży, poniesione koszty wzrosną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakładamy, że koszty rosną proporcjonalnie do sprzedaży, czyli o taki sam procent. Skoro sprzedaż wzrosła o 8%, to koszty 200 000 zł także wzrosną o 8%.
8% · 200 000 zł = 0,08 · 200 000 zł = 16 000 zł, więc koszty wzrosną o 16 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano plan sprzedaży i plan kosztów, a następnie informację, że w analizowanym okresie sprzedaż była o 8% wyższa od planu. Kluczowe jest zdanie: "Przy założeniu proporcjonalnego wzrostu kosztów w stosunku do wzrostu sprzedaży". Oznacza to, że koszty zmieniają się tym samym procentem co sprzedaż.

Krok 1: Ustalenie, czego szukamy
Szukamy przyrostu kosztów (o ile wzrosną), a nie kosztów po wzroście.

Krok 2: Zastosowanie procentu do kosztów planowanych
Planowane koszty: 200 000 zł
Wzrost procentowy: 8% = 0,08
Przyrost kosztów = 200 000 zł × 0,08 = 16 000 zł

Wniosek: poniesione koszty wzrosną o 16 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • o 1 600 zł – to odpowiada 0,8% z 200 000 zł lub efektowi pomylenia 8% z 0,8%. To typowy błąd w zapisie procentu.
  • o 17 600 zł – to 8% z 220 000 zł (sprzedaży planowanej). Tu błąd polega na policzeniu procentu od niewłaściwej podstawy: zadanie każe liczyć wzrost kosztów, więc bazą są koszty 200 000 zł.
  • o 37 600 zł – ta wartość może wynikać z mieszania kilku kroków naraz (np. łączenia wzrostu sprzedaży z jakąś inną różnicą), ale nie wynika z prostego założenia proporcjonalności kosztów do sprzedaży.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "koszty rosną proporcjonalnie do sprzedaży", to zwykle oznacza: ten sam procent zmiany. Następnie sprawdź, czy pytanie dotyczy "ile wynoszą po zmianie", czy "o ile wzrosną" (różnica).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jeśli koszty rosną proporcjonalnie do sprzedaży, to rosną o ten sam procent. Liczysz więc procent od kosztów planowanych: przyrost = koszt_plan × procent. Dopiero gdy trzeba, dodajesz przyrost do wartości planowanej, aby uzyskać koszt po wzroście.
To znaczy, że wartość rzeczywista jest większa od planowanej o 8% planu. Matematycznie: wartość_rzeczywista = wartość_planowana × 1,08. Jeśli pytają "o ile wzrosło", liczysz tylko część 0,08 × wartość_planowana.
Bo pytanie dotyczy wzrostu kosztów, a nie wzrostu sprzedaży. Informacja o sprzedaży (8%) określa jedynie tempo zmiany, które – przy założeniu proporcjonalności – przenosi się na koszty. Podstawą do obliczeń jest więc kwota kosztów planowanych.
Szukaj sformułowań: "wzrosną o …" oznacza różnicę (przyrost). Natomiast "wyniosą … po wzroście" oznacza wartość końcową. W zadaniach egzaminacyjnych to jedno słowo często decyduje o tym, czy dodać przyrost do planu.
8% to 0,08, czyli 8/100. Możesz policzyć 1% z 200 000 zł (to 2 000 zł), a potem pomnożyć przez 8: 2 000 × 8 = 16 000 zł. To szybka metoda, zmniejsza ryzyko pomyłki w zapisie dziesiętnym.
To uproszczenie używane w zadaniach. W praktyce część kosztów jest zmienna (np. zakup towarów) i może rosnąć wraz ze sprzedażą, a część jest stała (np. czynsz). W zadaniu przyjęto, że koszty reagują jak koszty zmienne, więc rosną o ten sam procent.
Najczęściej: (1) liczenie procentu od złej podstawy (sprzedaż zamiast koszty), (2) podanie kwoty po wzroście zamiast przyrostu, (3) pomylenie 8% z 0,8% przez przesunięcie przecinka, (4) nieuwzględnienie, że "względem planu" oznacza odniesienie do planu.
Odchylenie kwotowe to różnica między kosztem rzeczywistym a planowanym: odchylenie = koszt_rzeczywisty − koszt_planowany. Gdy w zadaniu podają procent zmiany i proszą "o ile wzrosną", wprost wyznaczasz to odchylenie jako procent z wartości planowanej.
Mnożnik 1,08 stosujesz, gdy chcesz policzyć wartość po wzroście: plan × 1,08. Natomiast 0,08 stosujesz, gdy pytają o przyrost (o ile wzrośnie): plan × 0,08.
Zrób szybki test rozsądku: 10% z 200 000 zł to 20 000 zł, więc 8% musi być trochę mniej, czyli 16 000 zł. Jeśli wychodzi 1 600 zł, to jest za mało (to byłoby bliżej 1%), a jeśli wychodzi 37 600 zł, to za dużo jak na 8%.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zakładamy, że koszty rosną proporcjonalnie do sprzedaży, czyli o taki sam procent.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki finansowej: procenty i odchylenia od planu
  • Podręczniki/notesy z rachunkowości zarządczej: analiza odchyleń i budżetowanie
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika handlowca: rachunki procentowe w sprzedaży i kosztach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego