KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 45.
Przedsiębiorstwo pod koniec roku obrotowego 2007 dokonało analizy zmian w zakresie wielkości produkcji i zatrudnienia. Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal, w którym kwartale nastąpił wzrost wydajności pracy.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zmian w produkcji i zatrudnieniu w przedsiębiorstwie w roku 2007.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność pracy ustala się jako relację efektu do nakładu pracy, najczęściej produkcja / zatrudnienie. Dla każdego kwartału oblicza się ten wskaźnik na podstawie danych z tabeli, a następnie porównuje wartości między kwartałami. Wzrost wydajności występuje tam, gdzie wskaźnik jest wyższy niż w okresie porównawczym.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność pracy to miara pokazująca, ile efektu (np. produkcji w sztukach lub wartości produkcji) przypada na jednostkę nakładu pracy (np. na 1 zatrudnionego lub 1 etat). W typowych zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych przyjmuje się prosty wskaźnik:

wydajność pracy = wielkość produkcji / przeciętne zatrudnienie

Aby wskazać kwartał, w którym nastąpił wzrost wydajności, należy wykonać trzy kroki:

  • Odczytać z tabeli produkcję i zatrudnienie w każdym kwartale.
  • Obliczyć wskaźnik wydajności dla każdego kwartału jako iloraz produkcji i zatrudnienia. Trzeba pilnować, aby porównywać te same jednostki (np. tys. szt. i etaty).
  • Porównać otrzymane wskaźniki w czasie. Wzrost oznacza, że w danym kwartale na jednego pracownika przypada więcej produkcji niż w kwartale odniesienia (najczęściej poprzednim).

Najczęstsze pułapki w takich zadaniach to wskazywanie kwartału z największą produkcją (co nie musi oznaczać najwyższej wydajności), pomijanie zmian zatrudnienia oraz odwrócenie ilorazu (zatrudnienie/produkcja). Dlatego kluczowe jest policzenie wskaźnika dla każdego kwartału i dopiero potem wybór okresu, w którym wskaźnik rośnie. Odpowiedzi niepoprawne zwykle wynikają z porównania samych poziomów produkcji, obliczenia różnicy zamiast ilorazu albo z błędnego odczytu danych z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność pracy to wskaźnik efektywności mówiący, ile efektu uzyskuje firma z jednostki pracy. Najczęściej liczy się ją jako produkcja / zatrudnienie (np. szt. na etat). Im wyższa wartość, tym więcej produkcji przypada na jednego pracownika.
Najpierw odczytaj z tabeli produkcję i zatrudnienie dla danego okresu. Następnie policz iloraz: wydajność = produkcja ÷ zatrudnienie. Wynik interpretuj jako produkcję przypadającą na 1 pracownika/etat w tym okresie, przy zachowaniu tych samych jednostek.
Bo wydajność zależy od dwóch wielkości: produkcji i zatrudnienia. Produkcja może wzrosnąć, ale jeśli zatrudnienie wzrośnie jeszcze szybciej, to produkcja na 1 pracownika spadnie. Dlatego trzeba liczyć wskaźnik, a nie oceniać po samej wartości produkcji.
Oblicz wydajność osobno dla każdego kwartału, a potem porównaj wartości. Wzrost występuje, gdy wskaźnik w danym kwartale jest wyższy niż w kwartale odniesienia (zwykle poprzednim). Nie mieszaj porównań: trzymaj jedną zasadę odniesienia.
Produkcja bywa podana w sztukach, tonach lub wartości (np. tys. zł). Zatrudnienie najczęściej w osobach lub etatach. Kluczowe jest, aby licząc wskaźnik, używać spójnych jednostek w obrębie całej tabeli i nie "przeskakiwać" między osobami a etatami.
W typowych zadaniach nie. Zatrudnienie/produkcja opisuje raczej pracochłonność (ile pracy potrzeba na jednostkę efektu), a nie wydajność. Jeśli pytanie dotyczy "wydajności", standardowo oczekuje się relacji efektu do nakładu: produkcja ÷ zatrudnienie.
Najczęstsze błędy to: wybór kwartału z największą produkcją bez liczenia wskaźnika, pominięcie zmian zatrudnienia, odwrócenie ułamka, błędne przepisanie danych z tabeli oraz porównywanie do złego okresu (np. do I kwartału zamiast do poprzedniego).
Najczęściej w raportach okresowych (kontroling, sprawozdawczość zarządcza), przy ocenie realizacji planu produkcji, przy planowaniu zatrudnienia lub budżetu kosztów pracy. Analiza kwartalna pozwala szybciej zauważyć trendy sezonowe i reakcje na zmiany organizacyjne.
Wzrost oznacza, że na 1 pracownika przypada więcej produkcji niż wcześniej. Może wynikać np. z lepszej organizacji pracy, inwestycji w technologię, mniejszej liczby przestojów lub lepszego planowania. Nie zawsze jest "dobry" automatycznie—warto sprawdzić, czy nie rośnie kosztem jakości.
Policz wskaźnik dla każdego kwartału (produkcja ÷ zatrudnienie) i porównaj wyniki. Żeby przyspieszyć, możesz wstępnie ocenić kierunek: jeśli produkcja rośnie, a zatrudnienie spada lub rośnie wolniej, to wydajność zwykle rośnie—ale i tak trzeba potwierdzić rachunkiem.
info

Około 30% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Wydajność pracy ustala się jako relację efektu do nakładu pracy, najczęściej produkcja / zatrudnienie."

Materiały:

  • Podręczniki z analizy ekonomicznej przedsiębiorstwa (wskaźniki efektywności i produktywności)
  • Materiały dydaktyczne z rachunku ekonomicznego: wskaźniki i interpretacja
  • Zadania egzaminacyjne z obliczania wskaźników (produktywność, wydajność, dynamika)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego