KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 12.
Przedsiębiorstwo podpisało z osobą fizyczną, niebędącą jego pracownikiem, umowę o dzieło z przeniesieniem praw autorskich, ustalając wynagrodzenie w wysokości 4 000,00 zł brutto. Wykonawca dzieła nie wniósł o objęcie go dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym. Ile wyniesie kwota do wypłaty z tytułu wykonania dzieła?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich pozwala zastosować 50% kosztów uzyskania: 4 000 × 50% = 2 000 zł. Dochód do opodatkowania to 4 000 − 2 000 = 2 000 zł. Zaliczka PIT w I progu wynosi 12%: 2 000 × 12% = 240 zł. Do wypłaty: 4 000 − 240 = 3 760 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Wynagrodzenie z umowy o dzieło zawartej z osobą, która nie jest pracownikiem zamawiającego, co do zasady rozlicza się inaczej niż umowę zlecenia: kluczowe jest to, że w typowej sytuacji nie nalicza się składek ZUS, a płatnik pobiera jedynie zaliczkę na podatek dochodowy.

W zadaniu dodatkowo wskazano przeniesienie praw autorskich. Taki zapis pozwala zastosować podwyższone koszty uzyskania przychodu w wysokości 50% (o ile spełnione są warunki dotyczące utworu i limitów rocznych). Informacja o dobrowolnych ubezpieczeniach nie zmienia rachunku, bo dla tej umowy nie powstaje standardowy obowiązek składkowy.

Krok 1: koszty uzyskania przychodu (KUP)
4 000,00 zł × 50% = 2 000,00 zł.

Krok 2: podstawa opodatkowania (dochód)
4 000,00 zł − 2 000,00 zł = 2 000,00 zł.

Krok 3: zaliczka na PIT
W pierwszym progu skali stosuje się stawkę 12%, więc: 2 000,00 zł × 12% = 240,00 zł.

Krok 4: kwota do wypłaty
Kwota netto do wypłaty = 4 000,00 zł − 240,00 zł = 3 760,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3 620,00 zł odpowiada sytuacji z inną (nieaktualną lub nieprawidłowo przyjętą) stawką zaliczki albo innym sposobem liczenia kosztów.
  • 3 280,00 zł sugeruje zbyt wysokie potrącenia, typowe dla mylenia umowy o dzieło z umową zlecenia (gdzie pojawiają się składki) albo błędnego ustalenia podstawy.
  • 4 000,00 zł pomija obowiązek pobrania zaliczki na PIT przez płatnika, więc nie spełnia zasad rozliczenia podatkowego.

W praktyce płatnik wykazuje te kwoty w informacji rocznej, a wykonawca rozlicza je w zeznaniu podatkowym; ewentualna kwota wolna może wpłynąć na rozliczenie roczne, ale nie na samą zaliczkę w tym uproszczonym przykładzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To umowa cywilnoprawna, w której wykonawca tworzy dzieło (np. utwór) i przenosi na zamawiającego prawa autorskie. W rozliczeniach podatkowych często umożliwia to zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodu, jeśli spełnione są warunki dotyczące utworu i dokumentacji.
Najpierw liczysz koszty: 50% × brutto. Potem dochód: brutto − koszty. Następnie zaliczkę PIT: dochód × 12% (w pierwszym progu). Kwota do wypłaty to brutto − zaliczka (bez składek, jeśli nie podlega ZUS).
W typowej umowie o dzieło zawartej z osobą, która nie jest pracownikiem zamawiającego, nie powstaje standardowy obowiązek ubezpieczeń społecznych. To częsta różnica względem umowy zlecenia, gdzie składki zwykle występują i zmieniają kwotę netto.
W tym typie zadania egzaminacyjnego zwykle nie. Informacja o dobrowolnych ubezpieczeniach bywa "rozpraszaczem": przy umowie o dzieło podstawowe rozliczenie sprowadza się do zaliczki PIT i ewentualnych kosztów uzyskania przychodu, bez standardowych składek.
20% KUP to standardowe koszty dla wielu umów cywilnoprawnych. 50% KUP dotyczą przychodów z praw autorskich (gdy jest utwór i przeniesienie/licencja). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, kiedy wolno zastosować 50%, bo mocno obniża podstawę opodatkowania.
Dla pierwszego progu skali podatkowej w typowych zadaniach przyjmuje się 12% (do określonego limitu rocznego). Jeśli zadanie nie podaje innych okoliczności (np. przekroczenia progu), to zwykle chodzi o zastosowanie tej stawki do dochodu po kosztach.
Opodatkowany jest dochód, czyli przychód (brutto) pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. W umowie z przeniesieniem praw autorskich koszty mogą wynosić 50% przychodu, więc podstawa opodatkowania jest istotnie niższa niż kwota brutto.
Najczęściej myli się umowę o dzieło z umową zlecenia (dopisywanie ZUS), stosuje 20% KUP zamiast 50% przy prawach autorskich albo liczy zaliczkę według nieaktualnej stawki. Warto zawsze wypisać: KUP → dochód → PIT → wypłata.
W większości zadań liczy się zaliczkę pobieraną przez płatnika według stawki i kosztów, bez rozbudowanego mechanizmu rozliczenia kwoty wolnej w trakcie roku. Kwota wolna zwykle ma znaczenie dopiero w rozliczeniu rocznym, co może skutkować zwrotem nadpłaty.
Ćwicz schematy: rodzaj umowy → ZUS? → KUP → podstawa → zaliczka → netto. Rób krótkie notatki z typowych przypadków (dzieło, zlecenie, prawa autorskie). Na egzaminie pomaga też kontrola wyniku: przy 50% KUP podatek powinien być wyraźnie niższy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 9 pkt 3, Dz.U. 2022 poz. 2647 z późn. zm.
  • Poradnik Przedsiębiorcy – artykuły dot. umowy o dzieło i 50% kosztów autorskich oraz zaliczki PIT (poradnikprzedsiebiorcy.pl) – dostęp 2026-02-28
  • e-pity.pl – materiały dot. rozliczenia umowy o dzieło i skali podatkowej 12%/32% (e-pity.pl) – dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Komentarze i objaśnienia do ustawy o PIT w zakresie kosztów 50% dla praw autorskich
  • Instrukcje kadrowo-płacowe dotyczące rozliczeń umów cywilnoprawnych
  • Kalkulatory wynagrodzeń dla umów o dzieło z kosztami 50% (materiały edukacyjne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego