KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 28.
Przedsiębiorstwo produkcyjne prowadzi ewidencję materiałów w magazynie według rzeczywistych cen zakupu i ustala wartość rozchodu materiałów metodą LIFO. Na zapas materiałów składają się trzy dostawy:
- Pz 1. 100 kg po 10,00 zł za kg,
- Pz 2. 110 kg po 9,00 zł za kg,
- Pz 3. 120 kg po 11,00 zł za kg.

Na podstawie dowodu księgowego Rw wydano z magazynu do produkcji 250 kg materiałów. Saldo końcowe materiałów w magazynie wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie LIFO rozchód wycenia się od ostatniej dostawy. Wydano 250 kg: 120 kg po 11 zł (1320 zł), 110 kg po 9 zł (990 zł) i brakujące 20 kg po 10 zł (200 zł). Wartość rozchodu to 2510 zł. W magazynie zostaje 80 kg z pierwszej partii po 10 zł, czyli 800 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Metoda LIFO (ostatnie przyszło, pierwsze wyszło) oznacza, że przy wycenie rozchodu materiałów najpierw "schodzą" ilości z partii nabytej najpóźniej. Dlatego wydanie do produkcji należy rozliczyć od dostawy Pz 3, potem Pz 2, a dopiero na końcu Pz 1.

Stan materiałów obejmuje trzy partie: 100 kg po 10 zł, 110 kg po 9 zł oraz 120 kg po 11 zł. Łączna ilość to 330 kg, a łączna wartość stanu początkowego: 100×10 + 110×9 + 120×11 = 1000 + 990 + 1320 = 3310 zł.

Rozchód 250 kg metodą LIFO:

  • z ostatniej dostawy: 120 kg × 11 zł = 1320 zł,
  • z drugiej dostawy: 110 kg × 9 zł = 990 zł,
  • pozostaje do wydania 20 kg, więc z pierwszej dostawy: 20 kg × 10 zł = 200 zł.

Wartość rozchodu wynosi 1320 + 990 + 200 = 2510 zł. Zatem wartość zapasu końcowego to 3310 − 2510 = 800 zł. Ilościowo w magazynie zostaje 80 kg z pierwszej partii, wycenionej po 10 zł/kg.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo wynikają z błędnej kolejności (zastosowanie FIFO zamiast LIFO) albo z pominięcia częściowego pobrania z partii. W praktyce najczęstsza pomyłka to rozpoczęcie rozchodu od najstarszej dostawy, co daje inną wartość stanu końcowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda LIFO to zasada "ostatnie przyszło, pierwsze wyszło". Przy wycenie rozchodu przyjmuje się, że najpierw zużywa się (wartościowo) materiały z najnowszych dostaw. W efekcie zapas końcowy pozostaje wyceniony głównie według starszych cen.
Ułóż dostawy od najnowszej do najstarszej. Następnie "pokrywaj" ilość wydania kolejnymi partiami: bierz pełną partię, aż zabraknie do wydania, a ostatnią partię pobierz częściowo. Na końcu zsumuj wartości: ilość z partii × cena zakupu.
To definicja metody LIFO: ostatnio przyjęte zapasy są traktowane jako pierwsze wydane. W rachunkowości chodzi o sposób wyceny rozchodu, a niekoniecznie o fizyczny przepływ w magazynie. Dzięki temu koszty zużycia odzwierciedlają bardziej aktualne ceny.
Najpierw policz wartość stanu początkowego (suma wartości wszystkich partii). Potem wyceń wartość rozchodu wybraną metodą (tu LIFO). Saldo końcowe w ujęciu wartościowym to: wartość stanu początkowego − wartość rozchodu. Ilościowo to: ilość przyjęta − ilość wydana.
Zgodnie z podanym kontekstem prawnym, ustawa o rachunkowości dopuszcza LIFO jako jedną z metod wyceny rozchodu zapasów. Trzeba jednak pamiętać, że standardy międzynarodowe (MSR 2) nie dopuszczają LIFO, więc jednostki raportujące wg MSR nie mogą jej stosować.
Najczęstsze pomyłki to: pomylenie LIFO z FIFO (zaczynanie od najstarszej partii), błędne "docięcie" partii przy częściowym pobraniu (np. pobranie 30 kg zamiast 20 kg), oraz błędy rachunkowe w mnożeniu i sumowaniu wartości poszczególnych partii.
Pz dotyczy przyjęcia do magazynu (zwiększa stan ilościowo-wartościowy), a Rw dotyczy wydania na zewnątrz magazynu, np. do produkcji (zmniejsza stan). W zadaniach Pz dostarcza danych o partiach i cenach, a Rw określa ilość rozchodu do wyceny wybraną metodą.
Nie. LIFO jest szczególnie istotne, gdy ceny w kolejnych dostawach różnią się, bo wtedy metoda wpływa na wartość rozchodu i zapasu końcowego. Gdy wszystkie ceny są identyczne, wybór metody nie zmienia wyniku wartościowego, ale nadal trzeba poprawnie wykonać rozliczenie ilości.
Przy rosnących cenach ostatnie dostawy są najdroższe, więc w LIFO trafiają do rozchodu i podnoszą koszt zużycia. W magazynie pozostają starsze, tańsze partie, więc wartość zapasu końcowego jest niższa niż w metodach, które "zostawiają" nowsze partie w magazynie.
Możesz policzyć wartość stanu początkowego (suma wszystkich partii), a potem wycenić rozchód tylko z tych partii, które schodzą w LIFO, i zrobić różnicę. Dodatkowo skontroluj ilości: jeśli wydano 250 kg z 330 kg, to końcowo musi zostać 80 kg.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W metodzie LIFO rozchód wycenia się od ostatniej dostawy."

Źródła:

  • IFRS Foundation – IAS 2 Inventories (MSR 2 Zapasy), wymagania dotyczące metod rozchodu (LIFO niedopuszczalne w IAS 2): https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – fragment dotyczący wyceny zapasów i metod rozchodu (art. 34)
  • Podręcznik/kompendium do rachunkowości finansowej: wycena zapasów i materiały w magazynie
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z wyceny rozchodu materiałów (LIFO/FIFO/średnia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego