KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 11.
Przedsiębiorstwo produkujące płytki chodnikowe planuje wyprodukować w miesiącu 1 000 m2 płytek. Norma techniczna zużycia cementu wynosi 10 kg na 1 m2 wyrobu. Zapas początkowy wynosi 1 tonę, a planowany zapas końcowy 600 kg. Jaką ilość cementu należy zakupić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie cementu na plan produkcji: 1 000 m² × 10 kg/m² = 10 000 kg = 10 t. Zakup oblicza się z bilansu zapasów: zakup = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy = 10 t + 0,6 t − 1 t = 9,6 t. Tyle cementu należy kupić.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z planowania zaopatrzenia kluczowe są dwa kroki: (1) obliczenie planowanego zużycia materiału, (2) przeliczenie tego zużycia na zakupy z uwzględnieniem stanów magazynowych.

1) Zużycie normatywne na plan produkcji
Plan produkcji wynosi 1 000 m² płytek, a norma zużycia cementu 10 kg na 1 m². Zatem planowane zużycie to:
1 000 × 10 kg = 10 000 kg
Po przeliczeniu na tony (1 t = 1 000 kg):
10 000 kg = 10 t

2) Ustalenie wielkości zakupów z bilansu zapasów
W przedsiębiorstwie nie kupuje się "dokładnie tyle, ile się zużyje", bo część materiału może już być w magazynie, a na koniec okresu zwykle planuje się zapas końcowy. Stosuje się zależność:
Zakupy = Zużycie + Zapas końcowy − Zapas początkowy

Dane o zapasach:
zapas początkowy: 1 tona = 1,0 t
zapas końcowy: 600 kg = 0,6 t

Podstawienie do wzoru:
Zakupy = 10 t + 0,6 t − 1,0 t = 9,6 t

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 10,0 ton. To wartość samego zużycia (10 t) bez uwzględnienia, że na starcie jest już 1 t w magazynie oraz że trzeba zostawić 0,6 t na koniec.
  • 10,4 ton. Taka liczba zwykle wynika z pomylenia kierunku korekty zapasów (np. dodania zapasu początkowego lub błędnego przeliczenia 600 kg).
  • 11,0 ton. To efekt "podwójnego doliczenia" zapasu (np. dodania zapasu końcowego do zużycia bez odjęcia zapasu początkowego), co zawyża plan zakupów.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw licz zużycie, potem zawsze sprawdź, czy zapas końcowy jest większy czy mniejszy od początkowego. Jeśli końcowy jest mniejszy (tu: 0,6 t < 1,0 t), to zakupy muszą wyjść mniejsze niż zużycie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż plan produkcji przez normę zużycia na jednostkę wyrobu. Np. 1 000 m² × 10 kg/m² = 10 000 kg. Dopiero potem (jeśli trzeba) zamień jednostki, np. kg na t, aby wynik był w tej samej jednostce co zapasy.
Zapas początkowy to ilość materiału na stanie na początku okresu. Zmniejsza potrzebę zakupów, bo część zużycia pokrywasz z magazynu. W bilansie zapasów zapas początkowy odejmuje się: zakupy = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy.
Zapas końcowy to planowana ilość materiału, która ma zostać w magazynie po zakończeniu miesiąca. Trzeba go doliczyć, bo oprócz zużycia na produkcję chcesz jeszcze "odłożyć" materiał na koniec okresu. Dlatego zapas końcowy występuje w bilansie jako składnik dodatni.
Najczęściej stosuje się bilans zapasów: zakupy = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy. Dzięki temu plan zakupów uwzględnia zarówno potrzeby produkcyjne, jak i politykę magazynową (utrzymanie określonego stanu na koniec okresu).
Przyjmij przelicznik: 1 t = 1 000 kg. Aby zamienić kg na t, podziel przez 1 000 (np. 600 kg = 0,6 t). Aby zamienić t na kg, pomnóż przez 1 000. Błędy w jednostkach to jedna z najczęstszych przyczyn złych wyników.
Bo część zużycia pokrywa zapas początkowy. Jeśli na starcie masz dużo materiału w magazynie i planujesz niższy zapas na koniec, to część potrzeb "bierzesz z półki" zamiast kupować. Wtedy zakupy wychodzą mniejsze niż zużycie wynikające z normy.
Gdy planowany zapas końcowy jest większy od zapasu początkowego. Wtedy musisz kupić nie tylko na bieżące zużycie, ale też dodatkowo, aby podnieść stan magazynu na koniec okresu. To typowe np. przed sezonem zwiększonej produkcji lub przy zabezpieczaniu dostaw.
Najczęstsze pomyłki to: (1) utożsamienie zakupu z zużyciem (pominięcie zapasów), (2) odwrócenie znaków we wzorze (dodanie zapasu początkowego), (3) brak zamiany kg↔t, (4) nieuwaga w przepisywaniu danych liczbowych.
Porównaj zapas końcowy z początkowym. Jeśli końcowy jest mniejszy, zakupy powinny być mniejsze od zużycia; jeśli większy, zakupy zwykle są większe od zużycia. To szybka kontrola logiczna, która pomaga wyłapać błąd znaku lub przeliczenia jednostek.
To podstawa planu zaopatrzenia: ile zamówić, aby zapewnić produkcję i utrzymać wymagany stan magazynu. Technik ekonomista może przygotować zapotrzebowanie materiałowe, zestawienia do zamówień oraz kontrolę odchyleń między normą a zużyciem rzeczywistym.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Zużycie cementu na plan produkcji: 1 000 m² × 10 kg/m² = 10 000 kg = 10 t."

Materiały:

  • Notatki/lekcje z działu: gospodarka materiałowa i planowanie zaopatrzenia
  • Zadania rachunkowe z bilansowania zapasów (zużycie–zakupy–stany magazynowe)
  • Tablice przeliczeń jednostek (kg, t) i ćwiczenia z zamian jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego