KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 28.
Przedsiębiorstwo prowadzi ewidencję kosztów tylko na kontach zespołu 5. Na których kontach księgowych i po których stronach kont należy zaksięgować operację gospodarczą PK - naliczono miesięczny koszt zużycia zestawu komputerowego użytkowanego w biurze?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro jednostka księguje koszty wyłącznie na kontach zespołu 5, odpis amortyzacyjny komputera używanego w biurze ujmuje się jako koszt funkcjonalny "Koszty ogólnego zarządu" po stronie Wn.
Drugą stroną zapisu jest zwiększenie "Umorzenia środków trwałych" po stronie Ma.

Pełne wyjaśnienie:

Operacja dotyczy comiesięcznego ujęcia kosztu z tytułu zużywania (ekonomicznego zużycia) środka trwałego, czyli odpisu amortyzacyjnego zestawu komputerowego używanego w biurze. Kluczowa informacja brzmi: ewidencja kosztów jest prowadzona tylko na kontach zespołu 5, a więc w układzie funkcjonalnym (kalkulacyjnym), a nie rodzajowym.

W takim układzie nie obciąża się kosztów kontem nazwanym "Amortyzacja" (to typowe dla układu rodzajowego), tylko przypisuje koszt do funkcji, której dotyczy. Sprzęt używany w biurze/administracji generuje koszt ogólnego zarządu, więc zapis kosztu następuje po stronie Wn konta "Koszty ogólnego zarządu".

Drugą stroną zapisu jest konto korygujące wartość środka trwałego: "Umorzenie środków trwałych". Odpis amortyzacyjny zwiększa skumulowane umorzenie, więc księguje się go po stronie Ma tego konta.

  • Odpowiedź "Dt Amortyzacja, Ct Umorzenie środków trwałych." jest typowym schematem z układu rodzajowego (zespół 4). Przy założeniu, że koszty ujmuje się wyłącznie w zespole 5, taka dekretacja nie spełnia warunku z pytania.
  • Odpowiedzi, w których "Umorzenie środków trwałych" występuje po stronie Dt, odwracają logikę konta umorzenia: w praktyce odpis amortyzacyjny zwiększa umorzenie, więc powinien znaleźć się po stronie Ma, a nie Wn.
  • Odpowiedź "Dt Umorzenie środków trwałych, Ct Amortyzacja." dodatkowo przenosi koszt na stronę Ma konta kosztowego, co jest nielogiczne dla ujęcia kosztu okresu (koszty co do zasady rosną po stronie Wn).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy pytanie wymusza zespół 4 czy zespół 5, a dopiero potem dobieraj nazwę konta kosztowego. Następnie sprawdź, czy konto umorzenia jest po właściwej stronie (zwykle Ma).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że koszty ujmuje się w układzie funkcjonalnym (kalkulacyjnym), czyli według miejsc powstawania lub funkcji, np. zarząd, sprzedaż, działalność podstawowa. W takim układzie nie księguje się kosztów na kontach rodzajowych typu "amortyzacja" z zespołu 4, tylko na kontach funkcjonalnych.
Co do zasady koszt obciąża konto funkcjonalne związane z administracją, czyli "Koszty ogólnego zarządu" po stronie Wn. Stroną przeciwstawną jest "Umorzenie środków trwałych" po stronie Ma, bo umorzenie narasta wraz z kolejnymi odpisami amortyzacyjnymi.
"Umorzenie środków trwałych" jest kontem korygującym wartość środka trwałego i pokazuje narastająco dotychczasowe zużycie (amortyzację). Każdy nowy odpis amortyzacyjny zwiększa saldo umorzenia, dlatego typowo ujmuje się go po stronie Ma tego konta.
W praktyce "Amortyzacja" jest zwykle kontem kosztów rodzajowych (zespół 4). Jeśli zadanie wyraźnie mówi o ewidencji kosztów wyłącznie w zespole 5, to oczekuje ujęcia kosztu na koncie funkcjonalnym (np. koszty zarządu), a nie na koncie rodzajowym.
Szukaj sformułowań typu "koszty tylko na kontach zespołu 5", "układ kalkulacyjny", "koszty zarządu/sprzedaży/produkcji" – to wskazuje na zespół 5. Gdy pojawiają się nazwy rodzajów kosztów (amortyzacja, materiały, usługi obce), częściej chodzi o zespół 4.
Najczęściej uczniowie automatycznie wybierają konto "Amortyzacja", bo kojarzy się z odpisem, i pomijają informację o zespole 5. Druga typowa pułapka to odwrócenie stron: umorzenie wpisywane na Wn zamiast na Ma, mimo że powinno narastać.
W układzie funkcjonalnym koszt przypisuje się do funkcji administracyjnej, czyli zwykle do "Kosztów ogólnego zarządu". Gdyby środek trwały był używany np. w sprzedaży lub produkcji, wówczas koszt odpisu przypisuje się do odpowiedniej funkcji (sprzedaż/produkcja).
Gdy składnik majątku nie jest ujęty jako środek trwały (np. drobne wyposażenie rozliczane jednorazowo) albo gdy polityka rachunkowości przewiduje inne ujęcie dla niskocennych składników. Wtedy nie rośnie "Umorzenie środków trwałych", bo nie ma amortyzacji środka trwałego.
Użyj reguły sensu ekonomicznego: koszty okresu zwykle rosną po stronie Wn, a konto umorzenia (narastające) zwykle rośnie po stronie Ma. Jeśli w odpowiedzi koszt jest po Ma albo umorzenie po Wn, to często sygnał, że strony kont zostały odwrócone.
Ćwicz mapowanie zdarzeń na funkcje: administracja → koszty zarządu, sprzedaż → koszty sprzedaży, wytwarzanie → koszty działalności podstawowej. Do tego utrwal pary kont dla amortyzacji: koszt funkcjonalny po Wn oraz "Umorzenie środków trwałych" po Ma.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości finansowej (rozdziały: środki trwałe, amortyzacja, układy ewidencji kosztów)
  • Materiały szkolne z planu kont (zespół 4 i 5) oraz przykładowe dekretacje
  • Ćwiczenia z dekretacji dokumentów: PK, faktury, listy płac (z naciskiem na koszty funkcjonalne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego