Praca przewozowa wyrażona w tonokilometrach (tkm) opisuje "ile ton przewieziono na jaką odległość". W zadaniach z trasą wieloodcinkową kluczowe jest to, że masa ładunku na pojeździe zmienia się po każdym rozładunku, więc pracę liczy się osobno dla każdego odcinka, a następnie sumuje.
Metoda:
- Podziel trasę na odcinki zgodnie ze schematem: Wrocław–Świdnica, Świdnica–Jawor, Jawor–Legnica, Legnica–Wrocław.
- Dla każdego odcinka ustal masę przewożoną na tym odcinku.
- Odczytaj długość (km) każdego odcinka z dołączonego schematu.
- Policz tkm dla odcinka jako masa (t) × odległość (km) i zsumuj.
Masy na odcinkach:
- Start we Wrocławiu: 18 t, więc na Wrocław–Świdnica przewożone jest 18 t.
- W Świdnicy rozładowano 5 t, więc dalej pozostaje 18−5 = 13 t na odcinku Świdnica–Jawor.
- W Jaworze rozładowano 6 t, więc dalej pozostaje 13−6 = 7 t na odcinku Jawor–Legnica.
- W Legnicy rozładowano 7 t, więc po tym punkcie pozostaje 7−7 = 0 t. Odcinek Legnica–Wrocław jest przejazdem "na pusto", a zatem jego wkład do pracy przewozowej w tkm wynosi 0.
Dlaczego poprawny wynik to "1 720 tkm"? Ponieważ po podstawieniu odległości z rysunku do sumy: 18·d(W–Ś) + 13·d(Ś–J) + 7·d(J–L) + 0·d(L–W) otrzymuje się łączną wartość 1 720 tkm.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zwykle wynik "725 tkm" wynika z pominięcia części odcinków albo użycia zaniżonych odległości. Z kolei "2 640 tkm" lub "3 510 tkm" często pojawia się wtedy, gdy ktoś liczy całą trasę z masą 18 t (nie odejmuje rozładunków) albo błędnie dolicza powrót z niezerową masą.
Wskazówka egzaminacyjna: Zawsze wypisz tabelkę "odcinek – masa – km – tkm". To ogranicza pomyłki w odejmowaniu mas i kolejności punktów.
