KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 43.
Przedsiębiorstwo, Tomato s.c. z Grudziądza, jako jedno z wielu przedsiębiorstw rodzinnych dostarcza pomidory do okolicznych sklepów. Na podstawie informacji zawartych w tabeli określ rodzaj modelu rynku, w ramach którego funkcjonuje to przedsiębiorstwo.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Modele struktur rynku", która jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konkurencja doskonała występuje, gdy działa wielu sprzedawców i nabywców, produkt jest jednorodny (np. standardowe pomidory), bariery wejścia są niskie, a pojedyncza firma nie ma istotnego wpływu na cenę. Monopol i oligopol oznaczają niewielu sprzedawców, a konkurencja monopolistyczna zakłada wyraźne zróżnicowanie produktu/marki.

Pełne wyjaśnienie:

W modelu konkurencji doskonałej rynek ma kilka klasycznych cech: działa na nim wielu sprzedawców i wielu nabywców, oferowany produkt jest w dużej mierze jednorodny, a wejście na rynek (rozpoczęcie sprzedaży) nie jest istotnie blokowane przez bariery. W takiej sytuacji pojedyncze przedsiębiorstwo jest zwykle biorcą ceny – dostosowuje się do ceny rynkowej, bo jego skala jest zbyt mała, aby ją samodzielnie kształtować.

Jeżeli tabela w zadaniu wskazuje właśnie takie cechy (duża liczba podobnych dostawców, brak dominującej firmy, brak silnego zróżnicowania produktu), to poprawną odpowiedzią jest konkurencja doskonała.

  • Pełny monopol jest nieprawidłowy, gdy na rynku nie ma jednego wyłącznego sprzedawcy. Monopol wiąże się z bardzo silnymi barierami wejścia (np. prawny zakaz konkurencji, kontrola kluczowego zasobu) i zwykle znacznym wpływem monopolisty na cenę.
  • Oligopol odpada, gdy sprzedawców jest wielu. Oligopol to rynek zdominowany przez kilka dużych firm, które wzajemnie na siebie reagują (np. konkurencja cenowa między kilkoma liderami).
  • Konkurencja monopolistyczna nie pasuje, gdy produkt nie jest wyraźnie zróżnicowany. W tym modelu jest wielu sprzedawców, ale konkurują oni m.in. marką, cechami produktu, usługą, co daje każdemu pewien (choć ograniczony) wpływ na cenę.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw porównaj w tabeli liczbę sprzedawców oraz zróżnicowanie produktu, a dopiero potem bariery wejścia i wpływ na cenę – to najszybciej odróżnia cztery podstawowe modele rynku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konkurencja doskonała to model, w którym jest wielu sprzedawców i wielu nabywców, produkt jest jednorodny, bariery wejścia są niskie, a pojedyncza firma nie ustala ceny. W zadaniu szukaj w tabeli informacji o dużej liczbie firm i braku dominującego sprzedawcy.
Monopol oznacza jednego sprzedawcę (lub podmiot dominujący), który ma istotny wpływ na cenę i zwykle działa przy silnych barierach wejścia. W konkurencji doskonałej sprzedawców jest wielu, a cena jest w praktyce "dana" przez rynek, więc pojedyncza firma nie kontroluje jej samodzielnie.
Oligopol to sytuacja, gdy rynek tworzy kilka dużych firm i to ich decyzje (np. o cenie) są kluczowe dla całego rynku. Jeśli tabela pokazuje wielu porównywalnych sprzedawców, brak liderów i brak koncentracji, to nie jest oligopol, tylko rynek bardziej konkurencyjny.
Konkurencja monopolistyczna występuje przy wielu sprzedawcach, ale z wyraźnym zróżnicowaniem produktu (marka, jakość, cechy, obsługa). Przykłady to często usługi lub produkty "markowe". Jeśli w tabeli produkt jest jednorodny i trudno go odróżnić, ten model zwykle nie pasuje.
Zacznij od dwóch kryteriów: liczby sprzedawców (jeden/kilka/wielu) i zróżnicowania produktu (jednorodny czy zróżnicowany). Potem sprawdź bariery wejścia oraz czy firma ma wpływ na cenę. Takie uporządkowanie minimalizuje pomyłki między podobnymi modelami.
Nie zawsze. Często jest do niej zbliżony, gdy produkt jest standardowy i dostawców jest wielu. Jednak może pojawić się zróżnicowanie (np. marka, jakość premium, certyfikaty) albo koncentracja (np. kilku dużych pośredników), co przesuwa rynek w stronę innych struktur. W zadaniu decydują cechy z tabeli.
Najczęściej myli się konkurencję doskonałą z monopolistyczną (bo obie mają wielu sprzedawców) oraz wybiera oligopol "bo brzmi biznesowo". Pomaga zapamiętać: monopolistyczna = zróżnicowanie i marka; doskonała = jednorodność produktu i brak wpływu na cenę.
Bariery wejścia są kluczowe, gdy tabela sugeruje ograniczoną możliwość pojawienia się konkurencji (np. formalne wymagania, dostęp do zasobu, wyłączność). Wtedy nawet przy niewielu firmach rynek może być trwałym oligopolem lub monopolem. Gdy bariery są małe, rynek łatwiej staje się konkurencyjny.
Biorca ceny nie może realnie podnieść ceny bez utraty klientów, bo sprzedaje to samo co inni i jest łatwo zastępowalny. Podmiot ustalający cenę ma większą kontrolę (np. unikalny produkt, brak konkurencji lub silna marka). W tabeli szukaj informacji o wpływie firmy na cenę i o substytutach.
Ćwicz krótkie opisy i tabele cech: liczba sprzedawców, zróżnicowanie produktu, bariery wejścia, informacja rynkowa, wpływ na cenę. Rozwiązuj testy "dopasuj model do opisu" i po każdym zadaniu dopisz, które kryterium było rozstrzygające. To buduje szybki schemat decyzyjny na egzaminie.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Monopol i oligopol oznaczają niewielu sprzedawców, a konkurencja monopolistyczna zakłada wyraźne zróżnicowanie produktu/marki."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw mikroekonomii (rozdziały o strukturach rynku)
  • Notatki/lekcje z ekonomii: cechy rynku konkurencji doskonałej, monopolu, oligopolu i konkurencji monopolistycznej
  • Zadania testowe: rozpoznawanie modelu rynku na podstawie opisu cech (liczba firm, bariery wejścia, zróżnicowanie produktu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego